8-bit is sexy



Vrijdagavond 13 januari was ik in de Ekko in Utrecht. Op het podium stond een kerel met een Game Boy in zijn handen en een big smile op zijn gezicht enorm uit zijn dak te gaan. Hij drukte de knoppen in, en er klonken harde beats, maar ook iets anders: geluiden die me terughaalden naar mijn jeugd, naar de games waarmee ik opgroeide.

Het was de achtste editie van chiptunesfeest Eindbaas. Met dansmuziek opgetrokken uit de bleeps en bloops van de geluidschips in 8-bit spelcomputers. De man op het podium – kroeshaar, baardje, springerige energie – was Riqo Pex, van de Spaanse formatie Meneo. En hij maakte er wat moois van.

Eerder die week werden de nominaties voor de jaarlijkse Independent Games Festival (IGF) Awards bekendgemaakt, voor onafhankelijke, kleine, creatieve producties, die net als Eindbaas vaak teruggrijpen op de stiel van retrogames. Omdat er geen serieuze game-Oscars bestaan, zijn de IGF’s de interessantste en belangrijkste gameprijzen.

Toch stuiten ze vaak op weerstand. Indiegames zijn vaak gimmicky, zo klagen de critici: de makers hebben een geinig idee gehad, maar geen volwaardig spel gemaakt. Soms is dat inderdaad waar, maar je betaalt er zelden het volle pond voor.

Nog een klacht: indiegames zien er allemaal hetzelfde uit, en ze zijn allemaal lelijk. Daar dacht ik aan tijdens Eindbaas. Mijn ouders hebben ongetwijfeld vaak gevraagd of het geluid van mijn Nintendo dan in elk geval zacht kon. Zij vonden dat 8-bit-gepiep herrie, en in feite was het ook niet ‘mooi’. De geluiden kwamen voort uit de beperkingen van de hardware; de beste componisten waren zo goed omdat ze er toch wat van wisten te bakken. Met een krakkemikkige, maar ook melodieuze muziek als gevolg.

Veel indiegames zijn gemaakt met vergelijkbare beperkingen, maar dan zelfopgelegd door de makers. Deels uit praktische overweging: een game met enorme pixels is makkelijker te bouwen dan een gedetailleerde 3D-wereld. Maar ook om in te spelen op de aantrekkingskracht van de 8-bit-esthetiek.

Want die is er, en het is meer dan alleen nostalgie. Op Eindbaas waren er net zo veel dertigers die ooit zelf een Commodore 64 hadden, als tieners en twintigers. Zij vinden 8-bit sexy, misschien juist omdat ze zelf zijn opgegroeid met geavanceerde 3D-games.

Er gebeurt iets interessants als een nieuwe generatie zich laat inspireren door een tijd die ze niet bewust hebben meegemaakt. Meneo mengt chiptunes met moderne dansmuziek; veel van de IGF-nominaties voegen elementen toe die destijds nog helemaal niet bestonden. Dat is verfrissend en welkom. Het zorgde ervoor dat ik me afgelopen vrijdagavond, temidden van 18-jarigen die dansten op de geluiden van mijn allereerste spelcomputer, tegelijk oud en jong voelde. En zo vaak gebeurt dat nou ook niet meer.

Next Level verschijnt wekelijks in nrc.next.

3 reacties

  1. Ruud · 23-1-2012 · 16.49 uur

    Leuk artikel!

  2. Robert August de Meijer · 23-1-2012 · 17.14 uur

    Ja leuk =D Doet mij denken toen de Stones in de jaren 90 weer hip waren en voor het eerst oudjes en jonge mensen daar naartoe gingen.

    Ik heb vaker afgevraagd waarom 8-bit “mooi” is. Ik denk dat het komt omdat computers steeds meer een (gevaarlijke/prominente/frustrerende/lelijke) plek nemen in onze levens, en wij voelen ons op onze gemak wanneer onze moderne Frankenstein zich vrolijk manifesteert in kleurrijke pixels en onschuldige beeps.

  3. Jasper Driessens · 24-1-2012 · 7.52 uur

    Top geschreven! Weet een aantal van mijn gedachten heel treffend te verwoorden.

    Moet wel zeggen dat het vooroordeel ‘Nog een klacht: indiegames zien er allemaal hetzelfde uit, en ze zijn allemaal lelijk.’ mij erg verbaasde. Natuurlijk weet ik dat je daar de devil’s advocate aan het spelen bent, maar ik vind dus precies het tegenovergestelde.

    Juist omdat indie-games zich niet bezig houden met (grafische) technische hoogstandjes, ligt de focus veel meer op de stijl. Dat zorgt voor twee dingen.

    1. Indie-games hebben juist veel variatie in looks, want er is maar één ‘perfect 3D’, en elke game die fotorealisme probeert te benaderen is dus een benadering van dezelfde look.

    En 2, indie-games zijn juist mooi. Een game die fotorealisme benadert kan nooit technisch perfect zijn. Er zullen altijd verneukte textures, pop-up en andere van dat soort grappen zijn. Een indie-game met een meer gestileerd uiterlijk kan, binnen zijn beperkte technische opzet, technisch perfect zijn.

    En ja, 3D kan ook gestileerd worden. Grappen als cell-shading, interessante licht- en kleurstellingen en andere shaders bestaan. Maar in de praktijk is grafische stijl veel vaker een fixatie in indie-games dan in mainstream 3D-games.

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>