Unplugged: een plezierige Pandemie

Column

Gepost door Vincent Leeuw op 16 september 2009

Vincent Leeuw - Spelontwerper, schrijver, Transformers-fan en Metroid-maniak.

Eén keer per maand verruilt Vincent de beeldschermen voor speelborden, houten vormpjes, dobbelstenen en speelkaarten. Hoe hem dat afgaat lees je hier.

Iedereen praat door elkaar heen. Niemand luistert. Er zijn nog maar drie beurten over. Een van de vier medicijnen is nog in ontwikkeling. Er is nog één epidemie die ons staat op te wachten. Rood aangelopen gezichten spugen de woorden eruit. Mensen beginnen gefrustreerd te raken. Het besef dat we op de valreep kunnen verliezen en dat de virussen dan zullen overwinnen, begint langzaam door te dringen. Iemand staat op…


“Time-out, jongens!”


De rust keert weder. “Oké, laten we nu eens goed kijken naar onze opties… Er móét een methode zijn om dit te winnen.” Vier gezichten keren zich in ernst naar het speelbord.

Coöperatief bordspel

En dat is notabene nog op het makkelijkste niveau. Pandemie is een coöperatief bordspel. Dat zal voor de mensen die alleen Monopoly en Ganzenbord kennen wel even schrikken zijn. In Pandemie proberen de spelers vier ziekteverwekkers onder de duim te krijgen die langzaam de mensheid aan het uitroeien zijn. De enige manier om te winnen is door samen met je medespelers vier verschillende medicijnen te ontwikkelen om de virussen en bacteriën tegen te gaan. Iedereen wint of iedereen verliest. Er is geen tussenweg.


Samenwerken is op zich niet zo vreemd, een gemeenschappelijke tegenstander uit de weg ruimen is vrij normaal zelfs, maar dat alles en iedereen op elkaar is aangewezen is misschien toch wel even slikken. Maar de dynamiek van het bordspel explodeert erdoor. Elke speler krijgt 1 van 5 mogelijke rollen aangewezen, waardoor er sneller spelers kunnen worden getransporteerd, ziektes makkelijker kunnen worden bestreden of er zelfs sneller een medicijn kan worden ontwikkeld.


In het begin zie je iedereen een beetje lacherig wat uitproberen; tijdens elke beurt kun je met 4 acties verplaatsen en ziektekiemen in wereldsteden uitroeien. Daarnaast heb je speelkaarten met daarop de steden en kleuren van de ziektekiemen. Deze kaarten kun je gebruiken om sneller te reizen, maar veel belangrijker: 5 in dezelfde kleur stellen je in staat een medicijn tegen de bijbehorende ziekteverwekker te ontwikkelen.



Ondertussen verspreiden de ziektes zich volgens bepaalde regels aan het einde van iedere beurt. Elke keer worden er twee kaarten getrokken om steden te infecteren. Maar naarmate het spel vordert, kunnen er ook (afhankelijk van de moeilijkheidsgraad) 4 tot 6 epidemieën steden raken. Hierdoor komen veilige steden ineens onder vuur te liggen en krijgen al geïnfecteerde steden de kans de zo gevreesde uitbraken te moeten verduren. 8 uitbraken in totaal en het spel is voorbij. Hoe vaker een epidemie plaats vindt, hoe heftiger de reacties worden en hoe onhandelbaarder de speelsituatie.


Oftewel, zo halverwege het spel beginnen de gezichten te vertrekken. Het lacherige idee van even wat ziektes wegwerken wordt ineens onhandelbaar als de tweede epidemie heeft huisgehouden. Zuid-Amerika was net toch nog onaangetast? Hoe kan Azië ineens overspoeld zijn met virussen? Let er dan niemand op Europa?

Uitdagingen oplossen



Zet een groep mensen voor een uitdaging en iedereen begint na te denken over de beste oplossing. In Pandemie is dat nu juist de bedoeling. Alle spelers beginnen hun eigen rol in het spel te herzien en als bij toverslag is het ineens geen spelletje meer, maar bittere ernst. Spelers offeren hun beurt op om een ander meer kans te geven een ziekte tegen te houden of een medicijn te ontwikkelen, en er wordt gepland.

Maar ondertussen verspreiden de ziektekiemen zich langzaam maar zeker. Een drie-beurtenplan kan één beurt later ineens veranderd zijn in een rampscenario. Een ‘onschuldige’ stad met minimale infectie kan de achtste uitbraak gaan veroorzaken. Een sprint naar de andere kant van de wereld kan dodelijk zijn als zich juist op de vertrekkende plek ineens de infecties concentreren.


En dan krijg je dus dat er vier mensen heetgebakerd aan tafel zitten, door elkaar heen schreeuwen en na tot de orde te zijn geroepen, al hun vernuft bij elkaar gooien om de wereld nog net op de vooravond van de apocalyps te kunnen redden. De time-out is voorbij, de spelers zetten hun plan in actie, maar de eerste kaart die getrokken wordt blijkt een epidemie te zijn… en alles is voor niets. De achtste uitbraak nekt de kans om op de valreep het laatste medicijn te ontwikkelen. De ontlading is groot, maar uit zich grotendeels in gelach en krachttermen.



Pandemie

Uitgever: QWG Games
Auteur: Matt Leacock
Adviesprijs: € 35,95
Aantal spelers: 2-4
Leeftijd: 10+
Taal: Nederlands (oorspronkelijk Engels, Pandemic)
Speelduur: ongeveer 45 min.

Het vreemde is, ik herken dit gedrag. Dit is hoe mensen zich ook gedragen in coöperatieve games online, zoals Counter-Strike en World of Warcraft: bloedserieus. Ongeacht winst of verlies is er veel gelach en broederschap. Dit staat compleet niet in verhouding tot de gebroken vriendschappen en aangetaste familiebanden na een sessie Monopoly. Dit is een team dat samenwerkt. Een coöperatief bordspel, briljant!


Drank en chips worden bijgevuld, plaspauzes worden ingelast, iedereen gaat weer zitten, het bord wordt opnieuw ingedeeld en nu beginnen we zoals we eindigden:


“Time-out, jongens! Hoe gaan we dit aanpakken?”


Deze keer gaan we écht winnen.

Share