Een waarheid als een koe. De uitspraak komt uit de mond van de vijftienjarige Johan Wisgeraof, die afgelopen weekend de Landmachtdagen bezocht. Volkskrant was erbij en deed verslag in woord en beeld. Bezoekers konden dit weekend op vijftig pc’s met elkaar vechten met de aangepaste videogame Virtual Battle Space. Het is een voor defensiedoeleinden aangepaste variant op de commerciële videogame Armed Assault.
Geen dure simulator dus, maar een vrij rechttoe rechtaan videogame met hier en daar wat aanpassingen. Laat je je soldaatje lange stukken aaneengesloten rennen? Dan zal je niet makkelijk kunnen richten, vanwege de vermoeidheid.
Nadeel van dit aangepaste spelletje is dat de Nederlandse jongens en meisjes die ermee aan de slag gaan, niet met het Nederlandse materiaal kunnen oefenen. Ze kunnen enkel kiezen uit Amerikaanse, Australische of Canadese voertuigen, wapens en uniformen.
Toch wegen de voordelen van training van soldaten via de computer zwaarder. Zo komt iedereen tijdens virtuele simulatielessen aan de beurt, terwijl dat bij oefeningen in het veld niet het geval hoeft te zijn. Het scheelt verder brandstof, munitie, slijtage en schade aan het oefenterrein. Majoor Clemens Roos: “Ik ben ervan overtuigd dat het uiteindelijk geld oplevert.”
Verder blijkt uit Canadees onderzoek dat militairen die virtueel oefenen beter voorbereid zijn op echte oorlogssituaties dan die conventionele tactieklessen hebben gevolgd. TNO zorgt via een extra module dat militairen achteraf hun eigen spelgedrag evalueren.
Tot zover enkel positieve punten op het virtueel trainen van soldaten. Toch is er ook zeker kritiek. “In games zit geen knop ‘overgave’. Je wordt niet getraind vrede te sluiten”, aldus onderzoeker David Nieborg. “Ze zien er zó realistisch uit dat ze het valse vertrouwen kunnen wekken dat de werkelijkheid net zo ‘af’ is als het spel”, vult Maaike Lauwaert van de Universiteit Maastricht hem aan.
Videogames van Defensie als wervingsmateriaal? Volgens majoor Roos heeft Nederland geen plannen in de richting van de commerciële videogame America’s Army, die geproduceerd, goedgekeurd en verspreid wordt door het Amerikaanse leger.
Maar tijdens de Landmachtdagen had men toch maar mooi vijftig ronkende pc’s staan. En ze bleven niet onbemand, zoals het filmpje van de Volkskrant ons laat zien.