Bezuinigingen op kunst en cultuur? De game-industrie zwijgt oorverdovend



200 Million Euros

Meerdere keren per jaar vertrekken er vliegtuigen vol net afgestudeerde, startende en geroutineerde filmmakers, schrijvers en kunstenaars naar Amerika, Azië en verder Europa in om hun producties en talenten onder de aandacht te brengen van de grote internationale studio’s, uitgevers en producenten. Tickets zijn veelal bij elkaar gespaard door zichzelf maandenlang te ontzien, noedels en pizza etend, terwijl er keihard is doorgewerkt om demo’s en previews op tijd af te krijgen. Men beproeft zijn geluk op de bonnefooi, of met een handvol telefoonnummers en afspraken die vaak via al wat langer meedraaiende collega’s tot stand zijn gekomen. Dit alles geheel uit eigen zak gefinancierd, danwel via private investeerders.

Velen komen terug met een waslijst aan nieuwe contacten, hier en daar een enkele veelbelovende toezegging, en sommigen met de eerste tekenen van wat later een mooie uitgeef- of productiedeal wordt.

Herkenbaar verhaal? Niet echt waarschijnlijk. Bovenstaand scenario beschrijft namelijk de Nederlandse game-industrie. Of het er ook zo aan toegaat in al die andere kunst- en cultuursectoren in Nederland, ik betwijfel het. Ik zie ongetwijfeld veel over het hoofd, maar de game-industrie is een van de meest ondernemende cultuursectoren.

Monetize that shit!

Game-ontwikkelaars hebben zich opvallend stil gehouden rond de recente protesten over bezuiniging op kunst- en cultuur. Sterker nog, ik proef meer irritatie dan bijval voor het protest. Misschien omdat games in die hele cultuurbegroting toch al nauwelijks voorkomen, of omdat de mores in de game-industrie totaal anders is dan in veel andere cultuursectoren. Ondernemerschap en mooie dingen maken zijn binnen de gaming sector namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden. Niet voor niets noemen game-onwikkelaars zichzelf onderdeel van de game-industrie. Zelfs in misschien wel de meest creatieve broedplaats van de game-industrie in Nederland, de Dutch Game Garden (DGG), vind je door het hele pand stickers met de tekst ‘Monetize that shit’.

Een initiatief als bijvoorbeeld de DGG en sommige gaming iniatieven ontvangen wel subsidie, maar die komen allemaal uit potjes ter stimulering van economische ontwikkeling. Het gaat dan bijvoorbeeld om het starten van bedrijven of research and development.

Subsidie puur voor artisticiteit (waar de bezuinigingen over gaan) bestaat in de game-industrie pas een paar jaar via het Gamefonds. We hebben het hier over een potje waar je een handvol ministersauto’s van kunt betalen. Wil je hier bovendien aanspraak op maken dan geldt nog steeds de voorwaarde dat je een significant deel zelf moet financieren.

Rendementsdenken

Toch is, ondanks nauwelijks aanwezige subsidie, de Nederlandse game-industrie in korte tijd uitgegroeid een van de meest zichtbare cultuursectoren. Zeker op internationaal gebied. Niet alleen blockbusters als Killzone, maar ook vele kleinere en meer experimentele titels staan in de belangstelling. Ook Nederlandse game artists bijvoorbeeld springen er internationaal uit.

Ik ben voor kunst- en cultuursubsidie - vooral voor hoger kunstonderwijs - maar meer ondernemerschap, waar vele kunstenaars en vooral gevestigde organisaties nu extern door gedwongen worden, is misschien wel goed. Bovendien is het in de praktijk soms duurder, tijdrovender en lastiger om subsidies binnen te harken dan private financiering te vinden. Alleen moet je jezelf daarvoor als cultuurorganisatie wel opnieuw uitvinden. Maar dat zou toch juist in de kunsten geen probleem moeten zijn?

De bezuinigingen zijn zo goed als onomkeerbaar, maar in plaats van te blijven protesteren, zouden de belangenbehartigers van verschillende cultuursectoren er misschien verstandig aan doen eens bij wat game-ontwikkelaars aan te kloppen om te leren hoe je dat nu doet, ‘Je shit monetizen’. Je kunt je tijd maar één keer besteden. Blijf je protesteren of ga je ondernemen? Wat levert het meeste rendement op? Economisch denken begint hier.

31 reacties

  1. Harry Hol · 1-7-2011 · 12.08 uur

    Okay, om te beginnen is Killzone geen Nederlands product maar een game van Sony waar toevallig ook Nederlanders aan werken. Dat hele ‘Killzone toont de Nederlandse gamekunde’ is echt een mythe.

    Er zijn een aantal succesvolle kleine studio’s en Nederland is groot op het gebied van Serious gaming. Dat is alles bij elkaar nou niet echt een culturele tsunami. De Nederlandse gameindustrie is niet eens zo sterk als de Nederlandse filmindustrie.

    Ten tweede is het grote misverstand dat de kunst sector niet onderneemt. Kunstenaars zijn wel degelijk ondernemers, en het idee dat deze mensen dromend op hun zolderkamertje ‘kunst voor de kunst’ maken is ook een mythe. Als er een ding is dat je goed moet kunnen om als kunstenaar te overleven, is jezelf verkopen. Dat geldt voor beeldende kunsten maar ook voor podiumkunstenaars en schrijvers.

    Het grote probleem met de kunstbezuinigingen is dat het wegvallen van subsidies de culturele infrastructuur afbreekt. Als er geen orkesten meer zijn en steeds minder musea en minder theatergezelschappen dan maak je iets stuk waar jaren en jaren voor nodig is om dat te herstellen. En dat heeft weer invloed op de arbeidsmarkt voor kunstenaars.

    Het gaat er niet om dat ‘de arme kunstenaar’ niet meer lekker mag dromen in zijn zolderkamertje, maar vergelijk het met het verkopen van de helft van de spoorrails en vervolgens de treinkaartjes duurder maken (btw verhoging).

    Het absurde idee dat er opeens talloze ‘rijke lui’ klaar staan om die infrastructuur te dragen is te dom voor woorden. Als zoiets al kan, duurt het JAREN voor zo’n cultuur tot stand komt.

    Je vergelijking gaat dus nogal mank. Ongetwijfeld kunnen sommige kunstenaars iets leren van sommige game makers als het gaat om het verkopen van jezelf en je idee. Maar eerlijk gezegd denk ik dat het omgekeerde veel meer waar is.

  2. Matthijs Dierckx · 1-7-2011 · 12.52 uur

    @Harry: Alle seniors bij Guerrilla zijn Nederlands.

  3. Robert August de Meijer · 1-7-2011 · 13.04 uur

    Dit is een belangrijk onderwerp: ik vraag mij ook af hoeveel waard die subsidies zijn.
    Kan iemand van de Dutch Game Garden ons een idee geven wat mogelijk zou zijn met meer subsidie?

    Trouwens, misschien appels met peren vergelijken, maar de literatuurwereld is echt niet blij met deze bezuinigingen.

  4. Pepijn · 1-7-2011 · 13.11 uur

    Ik vind het een beetje een scheve vergelijking om games naast andere culturele uitingen te zetten.

    De wereldwijde populariteit van games, en de betrekkelijk universele aantrekkingskracht zorgt dat gamemakers een in potentie veel bredere afzetmarkt hebben, die ver buiten de Nederlandse grenzen reikt.

    Theatervoorstellingen die gemaakt zijn voor Nederlands publiek hebben die voordelen niet. Het wordt minder breed gedragen, en kan ook minder makkelijk in een internationaal speelveld gezet worden, en zal daarom ook eerder aangewezen zijn op ondersteuning van de Nederlandse overheid voor haar financien.

  5. Niels van der Leest · 1-7-2011 · 13.33 uur

    Duidelijke stelling…alleen soms wat kort door de bocht IMHO.

    Ik heb zelf een kunst opleiding mogen volgen aan het conservatorium in Amsterdam en daar moest je ook knetterhard werken voor erg weinig geld maar juist om veel contacten en referenties te krijgen. Wat Harry dus ook al aanstipt: “Als er een ding is dat je goed moet kunnen om als kunstenaar te overleven, is jezelf verkopen”.
    Commercieel gezien kunnen sommige sectoren van de kunst wel nog het een en ander leren. Dit was in de tijd van mijn studie een onderwerp waar weinig tot geen aandacht aan werd besteed. Tegenwoordig zijn er geloof ik wel al opleidingen die hier aparte vakken voor hebben.

    De subsidies waren sowieso al een rotzooi los van het feit dat het zo enorm ondoorzichtig is met al die verschillende instanties. Overal andere regelgeving en andere eisen vanuit de geldschieter…niet te doen!
    Ik heb in verschillende ensembles gespeeld waar ze elk jaar handen vol tijd en geld uitgaven voor een subsidieaanvraag die elk jaar met een andere reden weer om zeep werd geholpen.
    Die ensembles werken overigens knetterhard aan nieuwe concepten en shows, in hun eigen tijd I might add, om inkomsten voor het ensemble en zich zelf te genereren.
    Geld vragen aan de plaatselijke Rotary is misschien nog wel een optie. In Amerika draaien nagenoeg alle orkesten daar op privaat geld.

    Het protest….tja!
    Er wordt door de regering, in mijn optiek, niet voldoende nagedacht over de consequenties die deze rigoureuze bezuinigingen veroorzaken.
    Afgezien van het feit dat er heel wat collega’s van mij straks zonder baan zitten is het ook nog eens verschrikkelijk duur om bijvoorbeeld de orkesten op te doeken. Het kost de regering op de lange termijn meer om al die mensen te ontslaan, gezien de uitkeringen die deze mensen dan ontvangen, dan het orkest in stand te houden.
    Dit is maar een reden waarom al die kunstenaars die Nederland rijk is het Malieveld betreden om te protesteren tegen deze ondoordachte bezuinigingen.
    Ik ben natuurlijk zelf zo subjectief als de pest, het gaat mij ook (indirect) aan :(

    Citaat van mijn moeder (ballet danseres): “Jongen, ik ben nu zo blij dat je voor die spelletjes industrie gekozen hebt…”

  6. Maarten Brands · 1-7-2011 · 13.42 uur

    Ik wil met dit artikel zeggen dat ik game-makers vaak ondernemender vind dan veel andere cultuursectoren die te makkelijk (echt waar) naar de subsidiekraan lopen.

    @Harry: De gamesindustrie is in NL gezien haar omvang disproportioneel veel invloedrijker, en zichtbaarder in het buitenland dan veel andere cultuursectoren met meer geld en budget.

    Bovendien, hoeveel Nederlanders zitten er bij de grote klassieke orkesten en dansgezelschappen in Nederland?. De directeur van het Stedelijk Museum is een buitenlander. Chef dirigent Koninklijk Concertgebouworkest is een buitenlander… De identiteit van de poppetjes is niet de essentie van NL kunst- en cultuurklimaat.

  7. Harry Hol · 1-7-2011 · 13.43 uur

    Op het moment dat Howard Stringer Sony ging leiden werd Sony geen Amerikaans bedrijf.

    Ik snap dat het Nederlandse games industrie-promotieteam graag naar Killzone wijst om te laten zien hoe goed ze wel niet zijn. Maar het is hetzelfde als zeggen dat Hollywood een onderdeel is van de Nederlandse filmindustrie omdat Paul Verhoeven en Jeroen krabbé daar successen hebben geboekt.

  8. Harry Hol · 1-7-2011 · 13.51 uur

    @maarten ik zie dat je dat vind. Dat maakt het nog niet waar.

    En jouw poppetjesverhaal is precies wat ik zeg: wie de baas is bepaalt nog niet of je het uit nationale trots mag toeeigenen.

    Het feit dat er een aantal super creatieve en succesvolle kleine studio’s in Nederland zijn, maakt de Nederlandse gamesindustrie nog niet een culturele kracht van betekenenis.

    Ik vraag me overigens echt af of die Nederlandse spellen internationaal meer impact hebben dan bijvoorbeeld de Nederlandse dans, de beeldende kunst, de muziek en de literatuur. Sterker nog: vergeleken met wat de Nederlandse ‘traditionele’ cultuur internationaal betekent is de games sector niet eens een pukkel op de bibs van een heel kleine vlo.

    Wil niet zeggen dat Nederlanders geen games kunnen maken, en zoals ik al zei zijn er geweldige talentvolle ontwerpers en studio’s. Maar net zoals Jamaica ooit een bobsleeteam naar de olympische spelen stuurde is dat land nog geen baken van licht voor de bobsleewereld.

  9. Maarten Brands · 1-7-2011 · 13.58 uur

    Nogmaals, ik ben zeker voor kunst- en cultuursubsidie, maar kan het minder? Ik denk het wel. Hoe de overheid het geld wil verdelen, slaat volgens mij echter ook de plank mis.

    @Niels van der Leest. Ik doe als kleine, culturele ondernemer bijna nooit de moeite om subsidie aan te vragen, omdat de irritatie bij het lezen van al die wollige formulieren en procedures al te groot wordt. De moed zakt me al in de schoenen, bij het uitpluizen van die bureaucratische onzin. En dan is de uitkomst ongewis, want weet ik veel wie er met de Ja/Nee stempel aan de andere kant staat? Je kunt vaak sneller middelen vinden, met minder frustratie, en meer controle in ‘de vrije markt’.

  10. Maarten Brands · 1-7-2011 · 14.05 uur

    @Harry

    Vijf a zes jaar geleden kende ik bijna iedereen in de NL gamesindustrie bij voor- en achternaam. Nu loop ik tijdens Indigo de DGG in en staan er een paar honderd man die ik niet ken, en zij mij niet. Dat laatste is een schande natuurlijk ;)!

    Je kunt een sector die uberhaupt nog maar zo kort een ‘sector’ is daarom niet 1 op 1 vergelijken met sectoren die al tientallen, zo niet honderden jaren bestaan. Dus ik blijf erbij dat de gamesector het relatief beter doet qua internationale, culturele bijdrage. En niet te vergeten, zonder subsidie!

  11. Harry Hol · 1-7-2011 · 14.07 uur

    @maarten je slaat echt de plank mis. Je gaat uit van het VVD/PVV vooroordeel dat geld naar de kunsten betekent dat er subsidie gaat naar dingen die niemand (of weinig mensen, de elite) willen zien. Dat is pertinent fout. Het gevolg van bezuinigingen op deze manier betekent dat de ruggengraat uit de Nederlandse kunstwereld wordt weggesneden. Het gaat niet om ongewenste kunst. Het gaat bij deze voortellen om het doelbewust ontoegankelijker maken van kunst met hogere prijzen en tegelijk het wegzagen van de podia en organisaties die kunst mogelijk maken.

  12. Maarten Brands · 1-7-2011 · 14.11 uur

    @Harry, sorry. Ik delete net een comment waar jij nu weer op reageert :), omdat we anders een nieuwe discussie starten over het type bezuinigingen. Laten we dat parkeren voor een andere keer, want ik ben juist voor subsidie aan de onderkant van de markt.

  13. Harry Hol · 1-7-2011 · 14.12 uur

    @maarten Dat de gamesindustrie het goed doet, en dat ze geld kunnen verdienen is niet hetzelfde als dat ze het beter doen en veel culturele invloed hebben.

    Let goed op: ik zeg niet dat de Nederlandse gamesindustrie op apegapen ligt. Maar om nou te zeggen: ze heeft veel invloed? Nah.

  14. Harry Hol · 1-7-2011 · 14.13 uur

    @maarten heheh ik ben (net als jij) gepassioneerd over het onderwerp en dan is deze comment sectie niet snel genoeg om hier een lopende discussie te houden :-)

  15. Maarten Brands · 1-7-2011 · 14.17 uur

    Overigens, in de gamesindustrie verdient bijna niemand geld. Wat dat betreft, kunnen alle culturele beroepsbeoefenaars elkaar een hand geven ;) Iedereen kan net aan zijn broek ophouden met keihard werken en een beetje geluk, maar dat is al heel wat!

  16. Harry Hol · 1-7-2011 · 14.57 uur

    @Maarten het hoort ook niet makkelijk te zijn :-) games maken en kunst maken zijn geen hobby’s. Het is werk.

  17. Arjen de Jong · 1-7-2011 · 15.29 uur

    Veel (digitale) games zijn makkelijk over de hele wereld te verspreiden. In veel andere sectoren is dat gewoon niet mogelijk. Dat heeft weinig te maken met ondernemerschap en meer met het betreffende medium.

    Om een voorbeeld te geven: Was Super Crate Box een eigenzinnige theaterproductie door een paar jonge studenten geweest die alles net even anders deed en heerlijk was om naar te kijken, dan zou deze een aantal keer opgevoerd zijn en landelijk wat kranten hebben gehaald. Met geluk zou er internationaal aandacht geweest zijn hiervoor in de vorm van 1 of 2 artikelen in bladen of op websites, en misschien zelfs een uitnodiging voor een internationaal festival.
    Maar, Super Crate Box is een game, en dus zonder al te veel moeite voor de makers (in de vorm van distributie natuurlijk) door miljoenen mensen over de hele wereld gespeeld.

    Sommige kunstvormen zijn nu eenmaal ontzettend moeilijk 100% rendabel te maken, en dan moet er zo veel ingeleverd worden op de kwaliteit en essentie van die kunst, dat je je af kan vragen of je het 100% rendabel wilt hebben. Of dat het een waarde heeft voor de maatschappij, en daarom gesubsidieerd moet worden.

  18. Harry Hol · 1-7-2011 · 16.22 uur

    @arjen je kan een spel en een toneelstuk zo niet vergelijken. eerlijker is om bijvoorbeeld beeldende kunst (net zo grenzeloos en taal-onafhankelijk) met spellen te vergelijken. Of dans. En in beide disciplines is Nederland internationaal heel belangrijk. Met games not so much.

  19. MB · 2-7-2011 · 21.25 uur

    geen werk… leven
    das wel een verschil he

  20. Harry Hol · 3-7-2011 · 0.06 uur

    @MB Het is en blijft werk. Dat het voor een kunstenaar haast ondenkbaar is om wat anders te doen dan dat, is natuurlijk een belangrijke factor. Maar het is werk. Anders is het hobby en hobby is geen kunst.

  21. Zhero · 3-7-2011 · 19.04 uur

    Kunst is enkel commercieel wil je zeggen?

  22. Harry Hol · 4-7-2011 · 13.54 uur

    @zhero Wil jij zeggen dat er niet heel veel commercie in de kunst is? Heb je enig idee hoeveel geld er bijvoorbeeld omgaat in de kunsthandel? Weet je hoe galeries werken? En wat denken van muziek? Is dat allemaal non-profit? En denk je dat de recettes van theaters geen enkele rol spelen? Naïef. Heel naïef ;-)

  23. MB · 4-7-2011 · 15.47 uur

    Harry: volgens mij is dit niet het podium om te moeten vertellen dat ik mijn ziel nog nooit verkocht heb… let wel; ik beschouw ‘werk’ niet als iets puur commercieels.

    Het leven met al zijn/haar facetten is een constante loop van opeenvolgingen en ontwikkelingen die de moeite waard zijn, om bezien te mogen worden. Een keuze is nog altijd een keuze, haar consequentie mogelijk gevuld met waarde, verantwoordelijkheid en een geweten.

    Waar het om gaat is dat in een commerciële, kapitalistische technocratie het leven tot werk is benoemd… om te willen leven moet je werken en dat word van je verwacht. Werken aan het leven is van een andere orde, dat zou het streven in elk segment moeten wezen, de kunst van het leven. Maar ben gerust, ik zal filosofie hier niet gaan vergelijken met riskmanagement… das pas appels met peren.

    Werk = onderdeel van deze ontwikkelde maatschappij
    Kunst = geen onderdeel maar zit in de vezel van de kunstenaar die zijn/haar wereld beziet en beleeft

    De definitie van een woord is gegroeid met zijn context. Zou is het woord kunst uitgedijd, hobby word veel te vaak tot kunst verheven. Een huisvrouw met trend gevoele smaak, freubel kneubel producten of een slimme marketing antenne maakt van haar nog geen kunstenaar. Wel krijgen ze meer en meer de overhand in exposities. Met een plaats geboden verdwijnt er een mogelijk podia voor een artistiek ‘talent’. Talent daar moet je aan werken. Niet omwille van de productie maar omwille van de ontwikkeling: ervaring, techniek en vaardigheden… maar dat zei ik al, dat is van een andere orde. Wel een leuk bruggetje op deze site trouwens… bedenk je maar eens hoe de definitie van games de afgelopen 20 jaar is verandert. Des te meer verbonden we zijn via de verschillende netwerken, des te nauwkeuriger we zouden moeten omgaan met de definities die we gezamenlijk aanhalen. Dat betekent bijschaven om interpretatie en het verschil van inhoud van de een met de ander naast elkaar te leggen om de vergelijking binnen de gesprekken niet scheef te laten lopen.

    http://www.sam-dillemans.com/movie.htm

    Kunst is voor de kunstenaar in deze maatschappij geworden tot een middel om geld te vergaren. De productie levert hij/zij niet om te produceren maar om te creëren, om iets te laten ontstaan. Mocht het om de productie gaan dan werk je in opdracht maar dat is dan eerder het trainen van je kunsten. Waar het om draait en het is al eerder vermeld: hoe verkoop je jezelf als je niet weet wat je skills zijn want de tijd die je aan beide besteed kun je maar 1 keer besteden. De een doet dat in alle stilte van zijn atelier de ander doet het direct als onderdeel van een ‘bedrijf’ maar hoe vaak zie je niet dat de naïeve onervarenheid het aflegt tegen de slimmigheid van een moordende concurrerende industrie. Ik zal hier nu niet een nieuw punt gaan maken rond het woord investeren en investering, ik ga er langzaam een punt aan brijen.

    Ik volg de game-industrie nu zo’n dikke 10 jaar en ben best een beetje trots over de initiatieven in ons land en de inbreng en haar diversiteit vanuit ons kikkerlandje. Dan heb ik het over kwaliteit en diversiteit niet over kwantiteit. Ik ben namelijk niet echt te spreken over de kwantitatieve ontwikkeling van de globale branche de afgelopen 4-5 jaar. Daar is de vernieuwing en diepgang er niet echt op vooruit gegaan… consumergoods for de massa. Met veel budgetten onder druk en veel natte neuzen tegen het raam van de etalage gedrukt zal het de komende jaren alleen maar moeilijker worden om de branche eerder te verdiepen dan te verbreden. Dat zal mijns inziens een mogelijke gamecrisis kunnen zijn in de nabijheid. Grotere doelgroepen overlappen elkaar eerder en om toch aanspraak te krijgen wordt zodoende ‘dezelfde’ put aangeboord… dat worden dan eerder vergelijkbare producten dan verschillende. Met een zwaargewicht wil niemand op wip zitten… wachten op een hernieuwde honger is een eeuwigheid met zo’n speklaag.

    Hier ligt het punt van de cultuur, de verwevenheid van games en maatschappij. Het scala aan games is ongekend op dit moment. Concurrentie: keihard en in over tal. Geld is daarbij een noodzaak. Om tijd, kunde of handen te betalen. Het bewustzijn van een sticker, juist om het mondiale karakter van het medium aan te stippen. Het vermogen van de programmeur en de artiest versmolten in één. De gedachte al gericht op de community, want zij zijn de ‘afnemers’ de echte investeerders. Die kijk is hier aanwezig maar ontbreekt of is pas in ontwikkeling bij andere sectoren.

    Als je kijkt naar de Nederlandse branche dan mis ik wel eens ‘het samen staan we sterk’ gevoel. De kracht van Nederland is de smeltkroes van verschillende inzichten en achtergronden maar het ontbreekt aan de lijm. Het gezicht van de samenwerking, qua branche, qua technische ontwikkeling, qua educatie en evenementen. Het blijven eclectische eilandjes terwijl het laten zien, aan de inwoners en dus niet branche onderling, over wat het medium inhoud en bevat, wie we zijn, wat we doen, hoe we samenwerken en over hoe we verbonden zijn… dat mis ik!

    wortels van een boom ipv plantjes in een klein hoekje van de tuin.

    Het gaat om exposure, bekendheid, erkenning en waardering, zowel bij publiek als bij overheid. Dat de Nederlandse gamebranche alleen heeft leren op te staan en zichzelf heeft leren lopen in deze wereld is te prijzen. Waar we voor moeten waken is het blindstaren maar juist daar vormt de smeltkroes van Nederland een goede basis. Een mogelijk stevig fundament voor toekomstige tijden.

    Zoals je merkt het zit in mijn bloed.
    Met vriendelijke groet,

    Mark

  24. MB · 4-7-2011 · 15.50 uur

    sorry voor de late reactie, was gister naar de eindexamen expositie van de KABK te Den Haag. Daar de variatie weer eens mogen proeven van onze ‘rijke’ kunst en cultuur sector ;)

  25. Harry Hol · 4-7-2011 · 16.10 uur

    @Mark eerst: super dat je zo uitgebreid je ideee uiteenzet.

    Je zegt enkele dingen waar ik wel iets op aan te merken heb:

    “Kunst is voor de kunstenaar in deze maatschappij geworden tot een middel om geld te vergaren. De productie levert hij/zij niet om te produceren maar om te creëren, om iets te laten ontstaan. Mocht het om de productie gaan dan werk je in opdracht maar dat is dan eerder het trainen van je kunsten. “

    Dit is niet nieuw. Kunst is altijd verweven geweest met geld. Wat denk je dat Rembrandt deed? De Nachtwacht was een werk in opdracht, en is toch een van de iconen van de kunstgeschiedenis.

    “Werk = onderdeel van deze ontwikkelde maatschappij
    Kunst = geen onderdeel maar zit in de vezel van de kunstenaar die zijn/haar wereld beziet en beleeft”

    Dat iemand de onbedwingbare drang voelt om zich uit te drukken maakt van die persoon ook nog geen kunstenaar. Daarbij hoort, zoals je zelf al aangeeft: keihard werken. Aan je techniek, aan je projecten, aan contacten leggen en onderhouden, aan onderzoek, nieuwe dingen proberen…Ik bedoel met ‘werk’ dat een professionele kunstenaar zijn vorm van expressie tot op het bot serieus neemt. Daar hoort ook een gezonde dosis realisme bij.

    Wat me brengt bij jouw openingszin:

    “Harry: volgens mij is dit niet het podium om te moeten vertellen dat ik mijn ziel nog nooit verkocht heb… let wel; ik beschouw ‘werk’ niet als iets puur commercieels.”

    Ik beweer nergens dat iemand zijn ziel moet verkopen. Het is alleen naïef als een kunstenaar zegt: “Ik wil maken wat ik wil maken en heb met niemand wat te maken. Kom op met die cheque en laat me rustig op mijn atelier zitten!”

    En als laatste: waarom is commercieel een vies woord? Een handige kunstenaar maakt wat hij wil maken en zorgt er voor dat anderen het willen kopen. Wat is daar mis mee?

  26. Zhero · 4-7-2011 · 19.18 uur

    @Harry
    Je verdraait mijn woorden, ik zeg absoluut niet dat kunst en commercie elkaar uitsluiten. En vroeger was kunst inderdaad meer productiewerk dan nu (en er valt over te discussiëren of dat kunst is). Ik zeg alleen dat kunst niet per definitie commercieel hoeft te zijn of met geld te maken moet hebben. Iets maken met als primair doel geld te verdienen is in mijn ogen geen kunst.

  27. Harry Hol · 4-7-2011 · 19.50 uur

    @zhero en ik beweer niet dat kunstenaars kunst primair maken om geld te verdienen. Maar ik garandeer je dat er heel veel kunstenaars zijn die dingen maken om er ook geld mee te verdienen. En waarom zou dat geen kunst zijn? Wat maakt de motivatie uit als het resulterende werk je raakt? Hoe zie jij aan een boek, film, schilderij of dans voorstelling wat de primaire motivatie van de maker is?

    Is het geen kunst als iemand iets maakt omdat hij honger heeft of zijn huur wil betalen? Is het alleen kunst als iemand kan aantonen dat zijn ziel zuiver is en hij puur art pour l’art maakt?

    Ik zeg niet dat alles wat iemand maakt om geld te verdienen kunst is. Zie Frans Bauer en Dan Brown en Rien Poortvliet. Maar iets is niet per definitie als kunst gedisqualificeerd omdat de maker ook graag in een mooi huis wil wonen.

  28. Robert August de Meijer · 4-7-2011 · 20.23 uur

    Hebben wij hier geen kunstenaars/artiesten die werk tot stand hebben gebracht dankzij subsidies? Willen zij even duidelijk maken hoe belangrijk het voor hun is?
    In ben in ieder geval indirect (als uitgever) gefinancierd door schrijvers met subsidies. Als zij geen geld kregen, dan hadden zij geen tijd om een manuscript bij ons in te leveren. Dank u overheid!

  29. Zhero · 4-7-2011 · 20.43 uur

    Oke dan denk ik niet dat we het oneens zijn met elkaar ;)

    Tuurlijk zijn er veel kunstenaars die dingen ‘ook’ maken om er geld mee te verdienen, met de nadruk op het woordje ook. Hoe ik aan een kunstwerk zie wat de primaire motivatie van de maker is? Dat is er natuurlijk niet altijd aan af te zien, maar je ziet vaak wel of iemand eigen keuzes maakt of keuzes maakt om veel geld te verdienen. Als we het hebben over games, kom ik al snel uit bij Team ICO, als ze geld wouden verdienen zouden ze wel een shooter maken. Misschien dan weer een verkeerd voorbeeld aangezien er geruchten gaan dat ze aan een shooter werken en ze zien hun eigen games volgens mij niet als kunst (maar ik dus wel, kunst is dan ook iets persoonlijks).

    Maar natuurlijk kan iemand iets maken met als doel de rijkste man op aarde te worden, wat achteraf gezien door veel mensen wordt beschouwd als kunst, daarom is het kunst. Kunst kan alles zijn. De pindakaasvloer is daar misschien een goed voorbeeld van, en zou gemaakt kunnen zijn met als doel veel geld te verdienen met een simpel idee. Maar dat zou dus ook weer gezien kunnen worden als een statement dat mensen een hoop stront nog als kunst kunnen beschouwen (kritiek op kunst is ook kunst). Art is what you can get away with.

    Echter 9 van de 10 keer geldt wel de regel dat geld verdienen vaak niet het primaire doel is bij het maken van ‘kunst’.

  30. Maarten Brands · 4-7-2011 · 23.40 uur

    Over Rietje Poortvliet gesproken. Het is natuurlijk volstrekt belachelijk dat nooit iemand een DS game oid. heeft gemaakt over David de Kabouter :)

  31. Harry Hol · 5-7-2011 · 10.06 uur

    @Maarten Biognome? Gnomes of War? Beyond Gnome and Evil? En mijn favoriet: Gnome More Heroes?

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>