Dit artikel verscheen eerder in bewerkte vorm in nrc.next.

De situatie: je veilige suburbiaanse leven wordt bedreigd door een onophoudelijke stroom bloeddorstige zombies. Gelukkig ligt er tussen je huis en die kwijlende knagers als buffer een strak onderhouden gazon te stralen. Daar kun je planten zaaien om de levende doden een halt toe te roepen. Die zijn niet zo weerloos als je misschien verwacht: ze schieten zaden af, exploderen, en in het geval van de paarse Chomper eten ze de zombies in één hap op. De wandelende lijken zijn vindingrijk: ze gooien dolfijnen en polijstmachines in de strijd. Maar daar zet jij dan weer waterplanten en stekelige braamstruiken tegenover. En net als je denkt dat je alles hebt gehad, verschijnen de de discozombies in Michael Jacksons Thriller-stijl.

Plants vs. Zombies is de zoveelste game in het towerdefensegenre, een subgenre van strategiegames dat nog maar kort bestaat. De uitgeklede formule ontstond rond de millenniumwisseling in door fans gemaakte levels voor complexe strategiegames zoals Warcraft III. (De Atari-game Rampart uit 1990 was een soort towerdefense avant la lettre.) Standaardelementen zoals het opbouwen van een basis en legers werden achterwege gelaten. Alle aandacht ging naar het defensief. Towerdefense dankt zijn naam aan de geschutstorens die je neer moet zetten. Naarmate je meer monsters afhoudt krijg je meer geld, wat je gebruikt voor nieuwe torens. Waarop er nog meer monsters komen.

Vlucht

Towerdefense maakte een vlucht toen er in 2007 voor het eerst versies verschenen die je gratis in je browser kon spelen, zoals Desktop Tower Defense, dat zich afspeelde op een bureaublad. De introductie van de iPhone was ook belangrijk voor de populariteit van het genre. De aanraakbesturing van deze telefoon bleek ideaal voor towerdefense. En het genre leende zich uitstekend voor korte potjes onderweg. Een aantal van de populairste iPhone-games zijn towerdefensegames, waaronder Fieldrunners.

George Fan, ontwerper van Plants vs. Zombies, weet wel waarom towerdefense zo populair is. “Als kinderen bouwen we allemaal forten en verdedigen we onze zandkastelen tegen het tij. Verdediging is iets heel natuurlijks,” zegt Fan. “Combineer dat met lichte strategie en de hypnotiserende natuur van torens die projectielen naar vijanden gooien en je hebt een recept voor verslaving.”

3D-planeet

Het Nederlandse bedrijf Rough Cookie is bezig met een towerdefensegame voor de iPhone, Star Defense, dat later deze maand verschijnt. CEO Danny Hoffman wijt de populariteit van het genre aan het eenvoudige spelconcept. Hoffman: “Het is een uitdaging om telkens nog strategischer je torens te plaatsen en zoveel mogelijk golven monsters te verslaan.”

Uniek is dat Star Defense zich afspeelt op een 3D-planeet. Hoffman: “We zochten naar een nieuwe benadering. De meeste towerdefensegames geven een overzicht van het complete speelveld. Maar in ons spel moet de speler regelmatig de planeet zoomen en roteren om overzicht te houden. Dat maakt het een stuk spannender.”

PopCap

Plants vs. Zombies begon als onafhankelijk project. George Fan merkte dat zijn tijd werd opgeslokt door de towerdefenselevels voor Warcraft en wilde het concept gebruiken voor een toegankelijke game. Fan: “Ik wilde het zo versimpelen dat bijna iedereen ermee overweg zou kunnen.” De geschutstorens werden planten omdat je die, volgens Fan, “meer karakter mee kunt geven”. Bovendien: “Niemand verwacht dat ze bewegen.”

Fan klopte aan bij PopCap om zijn spel af te maken en op de markt te brengen. PopCap is bekend van games als Bejeweled en Peggle, hits bij een breed publiek die ook nog eens vreselijk goed zijn afgewerkt. “De samenwerking was prettig,” zegt Fan. “We hebben hetzelfde gevoel voor humor. Daarvan hebben we zoveel mogelijk in de game geprobeerd te stoppen.”

Het is nog de vraag wie Plants vs. Zombies precies gaat spelen. “De game is makkelijk genoeg voor mijn moeder, maar heeft tegelijk genoeg strategische diepgang voor fanatieke spelers. Uiteindelijk heeft dit spel misschien wel een bredere doelgroep dan Bejeweled.”

Competitie

Toen Fan drie jaar geleden begon aan zijn game, was towerdefense alleen bekend bij een handjevol liefhebbers van strategiegames. Nu zijn er tientallen varianten die steeds massaler gespeeld worden. “Dat krijg je ervan als je de tijd neemt om een spel te maken,” zegt Fan. Maar hij vertrouwt erop dat zijn game bijzonder genoeg is om op zichzelf te kunnen staan. “Geen andere towerdefensegames zijn zo belachelijk als Plants vs. Zombies. Mijn doel was om de hilariteit zo hoog op te stapelen dat de rest erbij zou verbleken.”

Danny Hoffman maakt zich ook geen zorgen over de alomtegenwoordige competitie. “We hebben de uitdaging gezocht in het introduceren van een nieuwe twist in een populair genre. Een twist die de ervaring echt verandert en verbreedt.”

Lees de hele interviews met George Fan en met Danny Hoffman.