David en Niels in gesprek over reviews, deel 4



In deze rubriek discussiëren David Nieborg en Niels ‘t Hooft over gamegerelateerde kwesties. Dit keer: reviews. Voor één keer doet Harry Hol ook mee. Lees eerst deel 1, deel 2 en deel 3.

Fable 2

Dag Niels (en Harry),

Grappig dat wat jij beschrijft als de kern van wat een spel een spel maakt, de gameplay is (of “de handeling”). Ik vind dat grappig omdat dit een van de (weinige) kerndebatten is die ‘wij’ in de academische hoek voeren, of althans gevoerd hebben. Elke eerstejaars student game studies zal het ludologie/narratologie-debat tegenkomen.

Voor de veteranen is het een gechargeerde en bijna overbodige discussie die in de praktijk nooit gevoerd is. De ludologen zijn van mening dat gameplay, al gebruiken ze andere woorden als spelregels en interactie, belangrijk(er) is om games te begrijpen dan de verhalende structuur van een game. De waarheid ligt uiteindelijk in het midden natuurlijk. Je hebt Tetris en je hebt Grand Theft Auto 4, beiden games, maar ze kunnen niet meer van elkaar verschillen.

Je hebt gelijk als je zegt dat je niet een spel volledig hoeft te spelen om het te begrijpen. En het voorbeeld dat je geeft over racegames, dat een rondje genoeg kan zijn, snijdt hout.

Maar laat mij dan, for the sake of the argument, eens advocaat van de duivel spelen. Wat is het doel van een krantenrecensie? Is het een snelle en onvermijdelijke oppervlakkige indruk geven van een spel, het volk verlichten en vermaken met een goed geschreven stukje dat de tijd doet voorbijgaan in de trein, of is het een soort consumentenservice? Voor mij is het dat laatste vaak, maar dat vloekt met die andere doelen die je kan hebben. Want anders dan bij boeken of films, zijn games zo veel complexer, zowel als ervaring, als artefact.

Twee praktische voorbeelden.

1. Neem het recent uitgekomen James Bond 007: Quantum of Solace. Een aardig spel, maar de singleplayer campagne is zeer kort. Je bent er in een paar uurtjes doorheen. De multiplayer is eveneens aardig, maar iedereen zit straks Gears of War 2, Resistance 2 of een Call of Duty te spelen. Ik lees zelden een boekrecensie die zegt: “Ja goed boek, maar je bent er in vier uur doorheen.” Of: “De nieuwe James Bond0film is een half uur te kort”. Bij games ligt dat anders voor mijn gevoel. Immers, games zijn niet goedkoop en als je maar tien uur spelen eruit haalt, dan moet het wel een verdraaid goed spel zijn (zoals Uncharted: Drake’s Fortune). In die zin moet je dus soms tot het bittere eind doorgaan met spelen voor je de review schrijft.

2. Het verhaal speelt uiteindelijk wel degelijk een rol, maar wel heel anders dan bij een film. Neem Fable 2. De gameplay, “de handelingen”, werkt goed. Maar Fable 2 is voor veel (volwassen) spelers veel meer. Het spel heeft een belangrijke morele dimensie (zie mijn visie hierop in De Pers) die voor een groot deel pas betekenis krijgt door het verhaal te volgen. Ik vind Fable 2 een geslaagd spel, maar als criticus zeg ik er meteen bij dat de makers er half niet uitgehaald hebben wat er in zat. De tijd die gestoken is om de wereld er zo mooi en levendig uit te laten zien, al die dingen die de “handeling” memorabel en plezierig maken op korte termijn, zijn veel beter uitgewerkt dan de diepere morele laag. Dat maakt Fable 2 geen slecht spel, maar is wel iets voor de iets serieuzere gamer om in het achterhoofd te houden bij een aankoop. Verwacht je met diepe morele en ethische kwesties geconfronteerd te worden, dan is Fable 2 nog steeds niet het spel dat al jaren beloofd werd.

Dus misschien moet jij de bolletjes onder je reviews en ik het kopen / niet kopen oordeel maar weghalen? Ik zag dat ik dat overigens bij Fable 2 in de krant al gedaan had.

Het laatste woord is dus aan jou, Harry. Ik ben erg benieuwd naar jouw visie op dit vraagstuk. Heb jij (praktische) oplossingen? Wat heb jij gedaan destijds met Too Human (of een soortgelijk spel)? En ben je al met Fable 2 aan de slag gegaan?

Groeten,
David.

Lees ook de last words van Harry Hol.

8 reacties

  1. Niels ’t Hooft · 20-11-2008 · 12.36 uur

    We hebben inmiddels ruwweg drie invullingen van het fenomeen review:

    1. De subjectieve ervaring als verslag van wat er in een game gebeurt (dank Jurjen!), die zoals Jurjen ergens reageert inderdaad prima zou zijn voor een krant of mainstreamtijdschrift. Al denk ik dat er wel iets meer ruimte voor nodig is dan 150 woorden. Ik zou het persoonlijk ook niet wekelijks willen doen, maar dat heeft met mijn speelgedrag te maken. Andere mensen zijn hier geschikter voor.

    2. De consumentengidsfunctie: krijg je wel waar voor je geld, moet je het kopen of niet? Dit zien we vooral in specialistische gamemedia, denk ik, maar ook elders hebben we de neiging om terug te vallen op dit klassieke format. (Dat, zoals David terecht zegt, voortkomt uit de aard van games, en, zeg ik dan, misschien ook wel specifiek uit de aard van handelingen: je moet iets *doen*, so it better be good. En lang.) Persoonlijk ben ik een beetje moe van dit format: ik heb het al zó vaak gedaan, ik heb geen zin meer om (suffe) spellen lang genoeg te spelen, en ik vind mijn oordeel nietig temidden van al die andere meningen die je online kunt vinden.

    3. Het kijkje in de wondere wereld van games. Dit is wat ik probeer te doen bij nrc.next. Ook zulke stukjes hebben een gidsfunctie, maar op een andere manier: kijk eens wat er allemaal is. Verwonder je over de rijke schakering, laat je intrigeren door een medium waar je nog maar weinig over weet.

    Ten slotte: moeten we het oordeel afschaffen? Ik denk het niet. Mijn eerste 150-woorden-recensie in nrc.next had geen bolletjesscore, en dat stond toch een beetje gek. Ik denk dat mensen toch willen horen wat de recensent ergens van gevonden heeft. Toen heb ik zelf gevraagd of er misschien (net als bij boek-, muziek- en filmrecensies) een score bij kon komen. Mijn voorstel is: oordeel houden, maar er niet te zwaar aan tillen. Zoveel nuance kun je nu ook weer niet aanbrengen met 1 tot 5 bolletjes. Zie het meer als een algemene waarderingsindicatie.

  2. ErikJ · 20-11-2008 · 12.44 uur

    Niels, you are right! (en David trouwens ook). Case closed?

  3. Niels ’t Hooft · 20-11-2008 · 12.49 uur

    We hebben in elk geval nog een aflevering waarin Harry Hol zijn zegje doet, als je het niet erg vindt, Erik ;-) Die komt morgen online.

  4. Ellen de Lange-Ros · 20-11-2008 · 13.14 uur

    @Niels: mooi overzichtje van drie typen reviews.

    Ik denk persoonlijk dat het derde type, het kijkje in de keuken, bijna geen ‘review’ meer is, maar meer een bespreking van het fenomeen gaming aan de hand van een specifieke case. Daarom vind ik een score bij het derde type review minder passend, maar ik vind ook dat je voor het derde type ‘review’ de game niet altijd meer diepgaand hoeft te spelen. Zo’n artikel kun je inderdaad best obv een demo schrijven. Bij de eerste twee typen reviews moet je een game wel door en door gespeeld hebben, anders kun je geen goede subjectieve ervaring of consumentengidsfunctie leveren.

    Zelf vind ik overigens het beoordelen van een game nog steeds het leukste wat er is. Je neemt een game flink onderhanden, probeert van alles uit en vormt je een oordeel. Dan wordt de uitdaging om dat oordeel zo goed mogelijk onder woorden te brengen en om uit te leggen waarom een game nou wel/niet de moeite waard is, voor welk type gamer een spel geschikt is, welke aspecten van het spel de moeite waard zijn, etc.

    Ik blijf het superleuk vinden om zulke stukken te schrijven, maar heb het nog veel minder vaak gedaan dan jij. Misschien ben ik die stukjes over 10 jaar ook zat? Kan ik me eigenlijk niet voorstellen, maar de tijd zal het leren! ;-)

  5. Frederik · 20-11-2008 · 13.35 uur

    Is het ook niet gewoon dat mensen om honderd en één redenen games spelen en dat reviewers daardoor verplicht zijn om bij elk aspect (en dus ook het verhaal) stil te staan. Ik moet zeggen dat ik zelf meer thuishoor in de categorie toerist-spelers. Ik ben niet zo competitief en zie games meer als een ontdekkingstocht waarbij ik een nieuw avontuur aanga. Zelf bij voetbalgames ga ik het virtuele competitieverloop automatisch als een verhaal met vallen en opstaan zien. De verhaaltjes en settings in games zijn meestal niet bepaald hoogstaand maar ik speel voornamelijk games die mij om de één of andere reden toch fascineren. Dat kan door een origineel gameplay concept zijn maar ook door de grafisch stijl, of jawel, het verhaal. Als men dan in een Motorstorm review enkel zou ingaan op de besturing van de voertuigen zou ik dat geen nuttige informatie vinden omdat ik ook wil weten of de tracks leuk zijn. Ik pak altijd graag uit met Killer7 als voorbeeld. De gameplay van die game was zeer rudimentair en ik zou hem nooit hebben gespeeld moesten de visuals en absurde verhaal me niet intrigeren. Ik heb de indruk dat de gamepers de laatste jaren gelukkig steeds meer begint in te zien dat games een totaalbeleving zijn en niet enkel gameplay. Probleem is dan misschien wel dat in de artikels zelf die totaalbeleving wordt uiteengetrokken in verschillende aspecten.

    Verder denk ik dat je soms ook met de verhaalsetting moet beginnen om de rest van je artikel aan op te hangen. Veel termen zoals de naam van vijanden kan je enkel gebruiken wanneer je eerst het verhaal uit de doeken doet. Niet dat dat essentieel is voor een begrijpelijk tekst maar spreken over ‘Combine’ is iets leuker dan ‘vijanden’.

    Maar om even iets heel anders te zeggen, een vriend heeft me ooit eens vertelt over een stroming die men new gamejournalism noemt. Daar zou de schrijver meer Jurjen’s idee uitwerken. Het artikel wordt meer opgebouwd als een reisverslag. Dat concept leek me heel leuk om te doen, al vraag ik me af of iedere lezer er ook zo over denkt. Ik geloof dat het doorsnee publiek van de gespecialiseerde pers de bestaande formules ok vindt. Waar wij (de mensen die deze discussie voeren) naar op zoek zijn is misschien net iets meer, nieuwer of dieper dan wat de gemiddelde lezer vraagt. Als ik een tijdschrift mocht maken en volledig mijn zin kon doen, dan zou ik wellicht iets maken dat niemand in de Benelux wil lezen.

  6. Niels ’t Hooft · 20-11-2008 · 14.16 uur

    @Frederik:
    Het ‘new games journalism’ van Kieron Gillen heeft inderdaad iets van wat Jurjen voorstelt, maar resulteerde op een of andere manier ook meestal in vele duizenden woorden. En daar schrik je de meeste lezers toch mee af, ben ik bang. Het New Journalism uit de jaren zestig/zeventig ging trouwens ook al meer om de beleving van de journalist, en heeft best iets weg van hoe in de PU persevenementen worden beschreven.

    En: natuurlijk moet je in een artikel de basics coveren voordat je dieper op een aspect in kunt gaan, maar dat kun je heel snel en terloops doen.

    @Ellen:
    Misschien niet ‘review’, maar noem het ‘recensie’ en het kan gek genoeg al wat beter. We hebben nu eenmaal een vrij rigide idee ontwikkeld van wat een review is, zeg maar variant 2 in mijn lijstje. Ik heb het idee trouwens van een Amerikaanse film- of literatuurrecensent, ik weet niet meer precies. Die opperde het in de context van zure afkraakrecensies geloof ik: eigenlijk moet de boekensectie in een krant een kijkje geven van wat er allemaal voor interessante boeken zijn. Dat is de voornaamste functie. Natuurlijk moet er daarnaast ook kritisch naar gekeken worden, maar het voornaamste doel is om lezers te informeren die er nog weinig over weten, en die in tegenstelling tot de journalist niet alle games voorbij zien komen en er niet de hele dag over lezen.

  7. Joris · 20-11-2008 · 18.36 uur

    Die consumentengidsfunctie wordt denk ik toch door veel gamers geprefereerd, ze lezen een recensie om te weten of ze een game moeten kopen. Ik denk ook dat games zich prima voor dit soort recensies lenen, meer dan boek-, film of muziekrecensies, ondanks de argumenten van Jurjen bij een eerder deel. Games bevatten een boel technische punten waarop ze objectief kunnen worden beoordeeld. Hoe hoger de kwaliteit is van de game, hoe subjectiever de recensie wordt en hoe beter een subjectieve spelerervaring kan werken als recensie. Maar juist bij games zijn er maandelijks weer tientallen onbetwist slechte releases, waarvoor de consument behoedt mag worden. Bij boeken, films en muziek die gerecenseerd worden ligt de gemiddelde kwaliteitgrens sowieso een stuk hoger, b-films, amateurmuziek en het kookboek van Hermien worden niet besproken, waardoor de recensie altijd subjectiever is dan de gemiddelde gamerecensie.

    Kijkjes in de wondere wereld van de games lees ik ook graag, maar wat mij betreft hoeft dit niet aan 1 bepaalde game te worden opgehangen. Dan beperkt de schrijver zich alleen maar.

  8. KOOLWIJk · 22-11-2008 · 17.26 uur

    He ik tik regelmatig dat een film tekort is! Waaronder het nu belabberde Quantum Of Solace.

    Maar even to the point.
    Niels & David heerlijk leesvoer die discussies!

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>