De journo-game vertelt, verzamelt en verdient



Een virtuele reis door Libië om de spanningen in dat gebied te tonen. Of een simulatiespel met meerdere spelers, waarin je een rol speelt in de gemeentelijke bezuinigingen. Games beginnen in het onderwijs al voet aan de grond te krijgen als digitale leermiddelen, maar ook de journalistiek kan hiervan profiteren. Wouter Baars, oprichter van de cursus Gamescool, geeft sinds 2010 een opleiding aan docenten in het middelbaar onderwijs om games te leren maken.

Zelf heb ik als journalist deze cursus sinds 31 maart gevolgd en ben afgelopen zomer geslaagd. Tijdens die cursus heb ik geprobeerd om een game te maken waarin een journalistiek verhaal wordt verteld, een genre dat ik de ‘journo-game’ noem. Waarom is een computerspel zo’n interessant medium voor journalisten?

Saai en moeilijk wordt aantrekkelijker en begrijpelijk

Een goede game prikkelt meerdere zintuigen: beeld, tekst, geluid en soms zelfs beweging worden met elkaar gecombineerd om een verhaal te doorlopen. Een speler gaat actief met een verhaal aan de slag en dompelt zich onder in een spelomgeving waarin de regels van de ‘echte’ wereld niet meer toepasbaar zijn. Zoals sommige mensen zich helemaal kunnen verdiepen in een boek, zo is een game dat voor veel jongeren.

Games kunnen een verhaal aantrekkelijker maken. Het is niet voor niets één van de grootste entertainmenindustrieën. Een ingedrukte toets, een zwaai met de Wii-controller, of een armbeweging met de Xbox Kinect - wordt vertaald naar een veel interessantere handeling op het beeldscherm. Een goed voorbeeld daarvan is Typing of the Dead. Deze arcade-game uit 1999 vertaalde een typeles naar een schietspel met zombies. Voor elk snel getypt woord schakelde je een zombie uit. Op die manier werd een vrij saaie les ineens een stuk interessanter voor jongeren.

Een journo-game kan zulke droge informatie ook aantrekkelijker maken, waardoor je lezers boeit en vasthoudt tot de laatste alinea. Je betrekt lezers bij een onderwerp waar ze in eerste instantie misschien niet eens in geïnteresseerd zijn. Een verhaal over de politieke verstandhoudingen tussen de verschillende EU-landen over de Griekse lening is niet het meest sprankelende onderwerp. Een journo-game waarin je spelers elk de rol van een EU-leider geeft en ze in een simulatie met elkaar laat spelen, maakt dat onderwerp ineens een stuk interessanter.

Zo’n onderwerp wordt ook ineens een stuk inzichtelijker. Nog een voordeel van een journo-game: Je kunt ingewikkelde en langlopende processen op een eenvoudige manier weergeven. Uitleg over de draaiing van moleculen? Of het ontstaan van aardolie en de problemen bij de winning daarvan? Door de spelregels van de ‘echte’ wereld te versimpelen en interactief te maken, wordt een game een ontzettend krachtig leermiddel.

In het onderwijs is dit al jarenlang een veelgebruikt educatief middel: Denk maar aan de scheikundeproefjes of bouwpakketten voor moleculen op de middelbare school. Leerlingen - of in het geval van journalisten: lezers - begrijpen sneller en beter hoe zo’n ingewikkeld proces werkt als je een model van de werkelijkheid maakt.

Money, money, money

Zo’n journalistieke game kan ook commercieel interessant zijn. De game-industrie heeft daar al veel voorwerk verricht. Je kunt een gratis spel bijvoorbeeld uitbreiden met extra mogelijkheden, uiteraard tegen betaling. Een andere methode is adverteren: In het beginscherm kun je een relevante advertentie tonen. Of je maakt van je game een competitie, waarbij je aan het einde van de maand kijkt wie de hoogste score heeft. Facebook haalt een groot deel van zijn omzet uit dit soort adverteerders.

Het geeft kranten de mogelijkheid om geld te verdienen met het vertellen van een journalistiek verhaal. Sterker nog, als je een aantrekkelijke game maakt, komen mensen regelmatig terug naar je website. Dat maakt het ook indirect commercieel interessant, want die unieke bezoekers en pageviews tellen mee in je statistieken. Voor veel adverteerders is dat nog steeds een belangrijke graadmeter om te bepalen of - en voor welk tarief - ze willen adverteren.

De game als verzamelbak

Tenslotte kun je met een goede journalistieke game data verzamelen. Spelers maken namelijk keuzes in games. Dat gebeurt binnen de grenzen die een gameontwikkelaar heeft gesteld: Links of rechts, ja of nee, A, B of C. Je kunt spelers bijvoorbeeld vijf keuzes voorschotelen in een simulatie. Na verloop van tijd verzamel je een enorme berg data die wellicht waardevoller is dan een enquête.

Je plaatst spelers in een interactief scenario in plaats van een statische situatie van vraag en antwoord. De antwoorden benaderen dus de handelingen in het dagelijks leven. In een enquête zijn respondenten sneller geneigd om sociaal wenselijke antwoorden te geven. ‘Natuurlijk ben ik vriendelijk voor mijn buren’, hoewel ze in het dagelijks leven misschien de ene na de andere rotstreek uithalen.

Hoe ziet het eruit als je bovenstaande elementen bij elkaar voegt? Stel dat een journalist bezig is om een verhaal over recycling. Met een journo-game kun je uitleggen hoe zo’n proces in zijn werk gaat. Welke materialen horen in welke bak? En wat gebeurt er vervolgens mee? Je laat een afvalverwerkingsbedrijf een prijs uitloven voor de speler met de hoogste score in een quiz. En als je de game deels als een enquête ontwerpt, kun je ook het recyclegedrag van je lezers in kaart brengen. Dat kun je vervolgens gebruiken voor een artikel in de krant. Je legt je lezers iets uit, je verzamelt gegevens en je verdient geld. Kan het nog mooier?

Heeft de journo-game de toekomst?

Tijdens mijn Gamescool-cursus ben ik er echter achter gekomen dat het niet gemakkelijk is om een journo-game van de grond af te ontwerpen. Het is een arbeidsintensief proces waarin je bij elke stap moet weten wat je wilt bereiken. Een opdrachtgever die ‘een spelletje wil laten ontwerpen’ is de slechtste opdrachtgever: Je moet een duidelijk concept hebben om mee te werken. Wat wil je spelers laten doen? Wat wil je vertellen? Hoe wil je dat doen? En heeft de schrijver van het artikel wel zoveel tijd voordat zijn deadline verstrijkt? Kortom, kun je dit wel op een doorsnee redactieruimte inpassen?

De journalistieke game biedt enorm veel potentie. Er is geen enkel ander middel om zo aantrekkelijk en eenvoudig een verhaal te vertellen, data te verzamelen en geld te verdienen. Alleen is er nog geen redactie die hier tijd en geld aan wil besteden. De journo-game heeft nog een lange weg te gaan.

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>