Dit artikel staat vandaag ook in nrc.next.

Ik kreeg Rock Band nauwelijks mee naar huis op mijn fiets. De doos is niet voor niets zo groot, want hij zit tot de nok toe vol met opmerkelijk speelgoed: een karaokemicrofoon, een plastic gitaar en een drumstel, met vier trommelpads en een voetpedaal, dat als een Ikea-kast in elkaar gezet moet worden.

Die avond nodigde ik een vriend uit om de ultieme Rock Band-ervaring mee te maken. Hij mocht op de gitaar. Mijn vrouw nam plaats achter het drumstel (op voorwaarde dat het ding na afloop naar zolder zou verdwijnen). Zelf nam ik de microfoon ter hand. Om rustig in te komen kozen we Creep van Radiohead. Vervolgens hoefden we alleen maar de instructies op tv te volgen om ons echte rocksterren te voelen.

Historisch perspectief

De muziekgame heeft zijn oorsprong in Japan. Eind jaren negentig introduceerde Konami de arcadekast Beatmania, een deejayspel. De bediening bestond uit vijf knoppen en een draaitafel. In beeld verschenen zes banen waarop langzaam streepjes omlaag kwamen. Precies op het moment dat een streep de onderkant van het scherm raakte, moest de speler op een knop drukken of scratchen. Lukte dit, dan ontstond er zowaar een liedje.

Beatmania werd een hit en Konami bracht nog meer muziekgames uit, waaronder Guitar Freaks en Drum Mania. Arcadekasten met plastic gitaren en een ingebouwd drumstel, die zelfs op elkaar aangesloten konden worden om samen te spelen à la Rock Band. Er volgden thuisversies voor de PlayStation.

Door muziekgames was Konami een tijdje Japans grootste game-uitgeverij. Maar het lukte niet om voet aan de grond te krijgen in het westen. Eén spin-off werd een cultsucces: Dance Dance Revolution, dat de instrumenten inwisselde voor een plateau waarop de speler de juiste danspasjes moest maken. Overal ter wereld verzamelden groepjes fanatieke dansgamers zich in de speelhal.

Van Dance Dance Revolution kwam ook een thuisversie. Maar die werd geleverd met een plastic matje van slechte kwaliteit. Dat viel ook RedOctane op. Een Amerikaans bedrijf dat via een website games verhuurde. Bij wijze van experiment begon men luxe metalen ‘dance pads’ te produceren. Met prijzen vanaf honderd dollar bleek dit een lucratief niche.

Guitar Hero

De volgende stap was een eigen game. Guitar Hero werd geprogrammeerd door Harmonix, een groep aan MIT afgestudeerde muzieknerds. De meegeleverde plastic gitaar kwam van RedOctane zelf. In 2005 was het spel klaar.

In Konami’s muziekspellen kon de speler alleen kiezen uit game-achtige deuntjes die speciaal voor de games waren gecomponeerd. Maar Guitar Hero had een tracklist met rockhits van artiesten als Black Sabbath, Jimi Hendrix en Deep Purple. Ineens werden naast gameliefhebbers ook muziekliefhebbers aangesproken. Alleen al in de VS werden er 1,5 miljoen exemplaren verkocht.

Het vervolg voegde de mogelijkheid toe om via internet extra nummers te kopen. Guitar Hero II deed zijn naam eer aan en verkocht twee keer zoveel exemplaren en daar kwamen nog miljoenen betaalde downloads bij.

Serious business

Het was tijd voor de grote jongens om toe te happen. RedOctane werd voor honderd miljoen dollar gekocht door concurrent Activision. En Harmonix werd voor 175 miljoen overgenomen door MTV Networks, dat zijn positie op de groeiende gamemarkt wilde versterken.

Sindsdien zijn Activision en MTV met elkaar verwikkeld in een hevige concurrentiestrijd. Activision, dat het recht heeft op de naam Guitar Hero, ligt voorop. Met deeltje drie werd vorig jaar een omzet gemaakt van bijna een miljard dollar. In de Benelux slingeren inmiddels ruwweg 80.000 plastic gitaren rond en de distributeur verwacht dat aantal dit jaar bijna te verdubbelen.

Guitar Hero is nu een vast onderdeel van de gamecultuur. Zo wordt het gespeeld op de World Cyber Games, het jaarlijkse gamekampioenschap. De participanten spelen de game vrijwel foutloos op de hoogste moeilijkheidsgraad. Daarbij gaan hun vingers met een angstaanjagend tempo van fretknop naar fretknop.

Nieuwe versies

Vorige week verscheen er ook een draagbare versie: Guitar Hero On Tour. Dit spel bevat een accessoire met vier knoppen en een handvat, dat de Nintendo DS ombouwt tot minigitaar.

In dezelfde week werd MTV’s Rock Band uitgebracht (vooralsnog alleen voor Xbox 360), meer dan een halfjaar na de Amerikaanse release. Het spel overtroeft Guitar Hero, omdat er ook in gedrumd en gezongen kan worden.

Maar Rock Band is al bijna ouwe koek. Dit najaar haalt Activision de achterstand in met Guitar Hero World Tour, met betere drums en een complete muziekstudio om eigen muziek op te nemen. En MTV is alweer bezig met Rock Band 2.

Goed nieuws, maar mijn vrouw maakt zich nu al zorgen over al die drumstellen.