Het Geval Gunk, met reactie van Gunk zelf



Waar rook is...

Het klinkt als een Suske en Wiske-stripboek: Het Geval Gunk. Een Belgische reviewer klapt uit de school en zet een interne e-mail online waaruit duidelijk naar voren komt wat mensen die enigszins bekend zijn met gamejournalistiek al jaren weten. Namelijk dat de machtsverhouding tussen uitgevers en gamepers nogal ongelijk is.

Uitgevers en pr-bureaus zijn in staat om directe invloed uit te oefenen op de scores van games en zijn niet te beroerd dit ook daadwerkelijk te doen. Er wordt regelmatig gebeld naar redacties: “Waarom heeft game X een 7 in plaats van een 8?” Gamewebsites, op hun beurt, vaak bij monde van de afdeling sales (medewerkers die advertenties verkopen), blijken deze druk in sommige gevallen niet aan te kunnen en vragen reviewers scores op te hogen, bij te stellen of informatie weg te laten.

Veel Bashers-lezers zullen het via-via al gehoord hebben: het Belgische gameblad Gunk stuurde 11 februari een van zijn reviewers een boze e-mail. (Omdat de mails nu in de openbaarheid zijn en overal te lezen zijn plaatsen wij ze hier ook, e-mail 1, 2, 3). In deze e-mail krijgt de reviewer een forse tik op de vingers. Wat is het geval? Het spel F.E.A.R. 2 krijgt een 7 (een 69/100 om precies te zijn). Dit is tegen het zere been van het pr-bureau dat Warner Bros. Interactive (uitgever van F.E.A.R. 2) in België vertegenwoordigt. Het pr-bureau heeft een dure reclamecampagne in samenwerking met Gunk opgezet. Kosten: 10.000 euro. En voor wat hoort wat.

Een beetje goodwill

Voor de volledigheid, de staf van Gunk is tevens boos op de reviewer in kwestie omdat hij een embargo geschonden heeft. Die irritatie is nog te begrijpen want embargo’s bestaan alleen nog maar omdat 99% van de gamewebsites zich er braaf aan houdt. Het achtuurjournaal bijvoorbeeld heeft dit jaar wederom lak aan embargo’s en bericht vrolijk over de inhoud van de miljoenennota (drie dagen voor de derde dinsdag in september).

De kern van Het Geval Gunk is samen te vatten met de volgende zin uit de bewuste e-mail. De mail is gericht aan de reviewer (de “je” in de mail), 9Lives is de website die onderdeel is van het T.Vgas-imperium samen met Gunk, BAD is het pr-bureau van Warner Bros. Inc. en een “skin” zijn de overdadige advertenties van één specifieke game die gamewebsites vaak een week lang hebben. Uit de e-mail:

Je ziet zelf dat er een grote F.E.A.R 2-campagne op 9Lives loopt (skin) en dat de mensen van BAD een dikke wedstrijd organiseren op 9lives, dan moet je toch zelf beseffen dat je door deze score te geven dit alles gewoon om zeep helpt? Een beetje commerciële feeling, good will en af en toe eens iets door de vingers zien daarvan gaat niemand dood he.

Drie mogelijke reacties

Uiteraard was er onmiddellijk consternatie toen eind augustus deze e-mail uitlekte op de 9lives.be-website. Maar hoe terecht is deze verontwaardiging? Er zijn, denk, ik drie reacties mogelijk in dit geval:

1. Who cares?

Wat maakt het uit? Waarom zou je gamejournalistiek serieus nemen? Games zijn toch maar games en gamejournalistiek bestaat toch niet. Je moet jezelf sowieso niet zo serieus nemen. Ken je die mop van dat blondje? Etc.

2. Pek en veren

De fik erin, stof het schavot af. Zeg je abonnement op Gunk op en wis je 9lives.be-account. Dit is verwerpelijk en de enige manier om dit duidelijk te maken is om nooit meer iets met Gunk/9lives te maken te willen hebben.

3. Een blik van herkenning

Laten we eerlijk zijn, dit is aan de orde van de dag. Er bestaat niet zoiets als onafhankelijke gamejournalistiek. Zolang uitgevers adverteren bij gamewebsites kan er niet zoiets zijn als onafhankelijkheid. Zolang gamejournalisten een dubbelrol vervullen als salesagenten (advertentieverkopers) en zolang dikke vette luxe perstrips volledig betaald worden door de industrie is het niet mogelijk om cijfers op de juiste waarde te schatten. Gunk heeft gewoon pech dat deze email uitlekt, maar bij andere grote Nederlandse websites gaat het er exact hetzelfde aan toe.

Je voelt hem al aankomen, mijn reactie is de laatste. Begrijp me niet verkeerd, het laatste wat ik hier wil doen is Het Geval Gunk goedpraten. Maar het is wel exemplarisch voor hoe vandaag de dag de machtsverhoudingen liggen.

Een kwestie van vertrouwen

Behalve dat dit geval zo onethisch en onjournalistiek is als je maar kan bedenken, heb ik nog twee punten van kritiek.

Ten eerste schaadt dit geval, en alle gevallen zoals deze nog bijna dagelijkse achter de schermen voorvallen, het vertrouwen in de gamejournalistiek. Laten we er vanuitgaan dat dit niet gebeurt bij Gamekings.tv, bij Insidergamer.nl of bij Gamez.nl. Maar als lezer weet je dat niet. Wie kun je wel vertrouwen en wie niet? In het ergste geval zegt de lezer: ja, die reviews, leuk allemaal, maar die cijfers zijn toch allemaal voorgekookt. Daar zit echt niemand op te wachten.

Moet je nagaan: het internet zou de verlossing brengen. Eindelijk, iedereen met een computer kan een gamewebsite beginnen! Het web zou moeten voorzien in een oneindige stroom met goede en slechte meningen en analyses over games. Dat mag (vooralsnog) niet zo zijn, althans in Nederland. Er zijn enkele grote websites die heel veel bezoekers trekken en die grotendeels betaald worden door advertentieinkomsten uit de dezelfde industrie die zij verslaan. De droom van onafhankelijk online gamejournalistiek bestaat niet. Wil je iets betekenen in de wereld van de gamejournalistiek, dan heb je toegang nodig (tot games, ontwikkelaars, persberichten, previewmateriaal etc). En dat krijg je niet als je kritisch bent (of te lage cijfers geeft).

Ten tweede, en dit sluit aan op het punt van vertrouwen, getuigt Het Geval Gunk van typisch kortetermijndenken. Op de lange duur is het gebrek aan vertrouwen in de gamejournalistiek de doodsteek voor dit vak. Extra pijnlijk is dat de industrie meewerkt aan zijn eigen ondergang. Gunk wordt nog steeds uitgenodigd voor persreisjes en het lijkt er niet op dat de industrie zijn handen aftrekt van 9lives.be.

Toch vind ik dat, hoewel Het Geval Gunk niet op zichzelf staat, het toch door iedereen veroordeeld moet worden. Het is fout en het zou niet mogen gebeuren. Waarom? Het raakt ons allemaal. Industrie, lezers en gamepers. Een niet-kritische (of niet-onafhankelijke) gamepers is in niemands belang. Dan blijven mensen slechte games kopen en wie is daar nu voor? Kritisch betekent niet dat je lage cijfers moet geven. Kritisch betekent dat je je eigen mening als reviewer kan geven, vrij van dwingende krachten (zoals pr en eindredacteuren). Kan dat niet, dan is de waarde van een review nul.

Reactie van Frank Molnar

Bashers zou Bashers niet zijn als we Gunk niet om een reactie gevraagd zouden hebben. Hieronder staat (integraal) de reactie van Frank Molnar (van het Gunk-team, hij schreef een deel van de bewuste e-mail).

Laat me meteen met de deur in huis vallen en je vertellen dat wij nooit scores verkocht hebben of dat ooit zullen doen. Ook al zijn we een commercieel bedrijf, we zullen nooit een van onze reviewers verplichten hoge of lage scores te geven omdat een of andere uitgever een campagne zou boeken of niet.

Wat wel ons recht is, is aan onze reviewers vragen waarom ze aan een bepaald spel die ene score gegeven hebben. Maar dit altijd NA het schrijven en publiceren van de review en nooit ervoor.

We hadden reeds langere tijd problemen met deze specifieke medewerker en wij benchmarken de scores van reviewers regelmatig met die van andere gamemedia om te zien in welke mate onze scores aanleunen bij die van hun. In dit geval waren de reviews van desbetreffende medewerker steeds negatief ingesteld en presteerde hij het om telkens embargo’s aan zijn laars te lappen.

Maar bon, gedane zaken nemen geen keer en ik wil toch nog eens benadrukken dat de hele 9lives-redactie volledig ONAFHANKELIJK functioneert en een op zich zelf staande entiteit (freelancers niet verbonden aan het bedrijf) is. Zij reviewen en testen games zelf en dit zonder enige vorm van invloed. Bovendien haalt men hier oude koeien uit de gracht want deze zaak is reeds heel lang helemaal uitgeklaard.

De persoon die deze haatcampagne start had misschien ook beter eens contact genomen met ons vooraleer zijn gal te spuwen… Had die ene medewerker misschien wat gewacht en ook wat bijgedraaid en aan het algemene nut van de site gedacht, dan had hij die ene mail waarschijnlijk nooit laten lekken.

De reactie van Frank Molnar geeft genoeg voer voor discussie. Molnar ontkent het bestaan en de inhoud van de e-mail niet, dat mag duidelijk zijn. Belangrijke noot is dat ik enkel om een reactie gevraagd heb en verder geen specifieke vragen gesteld heb. Tweede noot, ik kan me de frustratie van Molnar voorstellen, het is niet tof als er uit privécommunicatie gelekt wordt (en juridisch is dat ook niet helemaal zuiver). Derde noot, het toetsen van eigen cijfers aan Metacritic vind ik persoonlijk een hele rare praktijk. Maar het woord is nu aan jou, beste lezer. De e-mails spreken voor zich en zijn vrij duidelijk.

92 reacties

  1. Rowan · 11-9-2009 · 23.34 uur

    Je zegt:

    “Laten we er vanuitgaan dat dit niet gebeurt bij Gamekings.tv, bij Insidergamer.nl of bij Gamez.nl. Maar als lezer weet je dat niet. Wie kun je wel vertrouwen en wie niet? In het ergste geval zegt de lezer: ja, die reviews, leuk allemaal, maar die cijfers zijn toch allemaal voorgekookt. Daar zit echt niemand op te wachten.”

    Als een game bagger is, is het bagger en daar komen de eindgebruikers dan toch vanzelf achter? Als een gamemedium dan besluit om een slechte game een te hoog cijfer te geven om hun eigen commerciële belangen te behartigen, prikken hun eigen gebruikers daar na 2 van dat soort reviews wel doorheen en zullen ze niet meer naar het gamemedium luisteren, lijkt mij. Zeker de huidige informatie-overloaded generatie hou je niet zomaar voor de gek.

    Het is dus voor de continuïteit van een gamejournalistieke titel van belang om om commerciële en redactionele belangen strikt gescheiden te houden, net zoals bij alle andere journalistieke media.

  2. Jos Bouman · 11-9-2009 · 23.49 uur

    David, ik vind dat je wel erg makkelijk de conclusie trekt dat het er overal zo aan toegaat. In de pak ‘em beet zes jaar dat ik hoofdredacteur was van een tijdschrift dat cijfers aan games gaf, is het aantal keer dat ik een telefoontje kreeg naar aanleiding van een laag cijfer op een hand te tellen. Niet veel lijkt me, als je nagaat dat er in totaal minstens duizend games zijn beoordeeld. Overigens heb ik daar nooit iets mee gedaan. Ik heb de betreffende productmanagers zo vriendelijk mogelijk uitgelegd dat het voor de industrie niet goed is als mensen verkeerde koopadviezen krijgen. En daarmee was de kous af. Ik voel me overigens niet geroepen om namen te noemen. In de meeste gevallen waren het wat emotionele reacties, door mensen met wat minder ervaring in de industrie.

    Ik denk dat grote tijdschriften en websites het zich echt niet kunnen permitteren om zich te laten omkopen. Daar worden ze simpelweg op afgerekend door de lezer. Het mooie van de cijfers in de gamejournalistiek is juist het transparante ervan. Lezers kunnen zelf uitmaken of ze het ermee eens zijn. Erger is het juist als media zich niet duidelijk uitspreken over producten, en het ongegeneerd de hemel in prijzen. Zo kun je een hele lijst opnoemen van tv-programma’s (alle autoprogramma’s op Top Gear na, Life & Cooking, de TV Makelaar, In je Recht, RTL Transportwereld, RTL Poker, de NS had een programma, etc. etc. en dan heb ik het nog niet eens over de belspelletjes, David Maasbach: De Man met de Boodschap op SBS 6 en natuurlijk Lekker Live.), en uiteraard zijn er bepaalde krantjes ook niet helemaal zuiver op de graat kuch hoest Sp!ts hoest kuch.

    Weet niet of dit perspectief helemaal gerechtvaardigd is, maar ik schiet gewoon even in de verdediging als jij Het Geval Gunk aangrijpt om de hele gamejournalistiek af te schilderen als onbetrouwbaar. Pak voor de grap de laatste [N]Gamer erbij en tel het aantal drollen (dus drollen, als in drol, bruin, naast een spelproduct van een heuse adverteerder!1!) dat in de reviewindex staat. En als je dan echt koste wat kost wilt vasthouden aan deze doemdenktheorie, heeft dát volgens mij juist weinig met journalistiek te maken. Maar wie betaalt jou daar dan eigenlijk voor vraag ik me dan af :-)

  3. Gunstar · 11-9-2009 · 23.58 uur

    Ik heb echt schijt aan gameswebsites die games reviewen. Er zijn twee bronnen die ik wel altijd vertrouw: user impressies van neogaf.com en reviews van gametrailers.com. En die laatste dan niet zozeer om de review maar omdat je dan van meerdere delen van het spel goede HD-footage te zien krijgt.

    Reviewers worden gewoon teveel beinvloed. Is het niet direct door een uitgever, dan wel indirect door tripjes of cadeautjes. Daar doe je niks aan dus zal ik ze zelden vertrouwen.

  4. Gerthein Boersma · 12-9-2009 · 0.31 uur

    Mooi dramatisch beeld: the smoking gun! ;) Ach, Saints Row kreeg ook een 9 en Ubi won de piek. Zoiets tot op de bodem uitzoeken, dat zou oprecht gamesjournalistiek te noemen zijn (of misschien eerder journalistiekjournalistiek ;)). Maar ik heb niet de indruk dat iemand daar de geer momenteel goor heeft.

  5. Boris · 12-9-2009 · 2.33 uur

    Jammer dat je verhaal zo oppervlakkig is, David. Er is echt veel meer aan de hand hier dan het op het eerste gezicht lijkt.
    In de eerste plaats is BAD overduidelijk een incompetent PR bureau dat werkt voor een klein label met zeer weinig ervaring. en waarschijnlijk heeft Warner hier niet eens iets mee te maken. BAD is gewoon bang om een opdrachtgever kwijt te raken en Gunk is zo dom om hierin mee te gaan. De situatie doet een beetje denken aan de Konami NDA rel die ook veroorzaakt werd door een PR bureau dat niet snapt hoe deze industrie werkt.

    In de tweede plaats zou je kunnen onderzoeken waarom deze mail nu “uitlekt”.

    In de derde plaats zou je eens wat beter naar Gunk kunnen kijken en de interne reacties bij 9lives op dit voorval, waaruit je een beetje zou kunnen distileren wat daar allemaal aan de hand is.

    en in de derde plaats suggereer je dat de hele gamesindustrie corrupt is maar de waarheid is dat een uitgever net zoveel belang heeft bij de geloofwaardigheid van een mediaoutlet als de eigenaar. Waarom zou je een site/blad dwingen om positief te zijn als de hele wereld toch wel ziet dat FEAR 2 een kut game is.

    Persoonlijk geloof ik dat cijfers en reviews altijd gebasseerd zijn op een mening en een mening is per definitie niet waar of onwaar. Zelfs de argumenten die je gebruikt om een mening te onderbouwen zijn bij videogames vaak onderhevig aan je eigen ervaring en zaken zoals kennis van het dev traject of de studio. Geen wonder dat bijv killzone 2 in NL de hoogste cijfers krijgt van europa. niet omdat we allemaal zijn omgekocht maar omdat we de studio goed kennen, weten hoe hard er gewerkt is en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.

    Ik heb Saints Row een 9 gegeven omdat ik bepaalde aspecten van de game ronduit briljant vond. Om dezelfde reden geeft Jurjen misschien een 10 aan een of andere nintendo game, waar ik weer niets aan vind. En om dezelfde reden heeft Jan AC een 10 gegeven.

    Daarom geeft Gamekings geen cijfers. cijfers slaan nergens op. alsof een review iets is waar, na een ingewikkeld wetenschappelijk proces, een cijfer uit rolt. Bullshit. het is een mening.

    je zegt: “Ten eerste schaadt dit geval, en alle gevallen zoals deze nog bijna dagelijkse achter de schermen voorvallen…”. Ik denk dat je echt met voorbeelden moet komen want dit is onzin. Dit soort dingen gebeuren niet dagelijks, ook niet wekelijks en het laatste geval in Nederland dat ik me kan herrinneren is alweer 8 jaar geleden (met een blad dat nu niet meer bestaat en een uitgever die zijn lesje toen wel heeft geleerd).

    Waarom neem je niet de moeite om bij Frank even door te vragen? Waarom interview je de journalist in kwestie niet? Waarom bel je Warner niet en vraag je ze niet wat er aan de hand is? Waarom vraag je andere (Belgische) sites/bladen niet om een reactie. Ik denk om precies dezelfde reden dat veel gamejournalisten slecht onderbouwde reviews schrijven. ze hebben geen zin om zich echt in het onderwerp te verdiepen…

  6. Jurrie · 12-9-2009 · 8.38 uur

    Tjonge, wat veel invalshoeken in een relatief kort verhaal… Ik weet bijna niet waar ik moet beginnen om te reageren.

    @boris: ben het met veel dingen eens wat je schrijft, echter niet over BAD, wij maken ook gebruik van BAD voor Belgie (sinds een jaar of 5-6) en mijn ervaring met hen is niet in lijn met hoe jij hen afschildert.
    Ik vind ook dat David Nieborg met deze smoking gun nogal uit de heup schiet en dat is voor iemand die zichzelf als onderzoeker positioneert niet wat je mag verwachten.

    Meer in het algemeen is elke uitgever altijd ‘verdacht’, in welke vorm dan ook, want de gamesites zijn ‘altijd oprecht’ en moeten het altijd ‘opnemen tegen de grote uitgevers’ Ik stoor me aan dat uitgangspunt.

    Iedere uitgever maakt eigen keuzes en pakt de dingen anders aan, maar ik kan uit eigen ervaring zeggen dat elke vorm van kritische vragen die je als uitgever stelt aan reviewers/recensenten (ik spreek bewust niet van games journalistiek, want die bestaat (vrijwel) niet) meteen licht ontvlambaar wordt onthaalt en in plaats van inhoudelijk te reageren wordt er meteen ‘alarm’ geslagen want ‘journalistieke onafhankelijkheid’ wordt aangevallen en meer van dat soort grote woorden.

    Iedereen mag een mening hebben en is vrij deze mening te verkondigen, zoals bijvoorbeeld in een review. Maar als je een product van een uitgever kritisch tegen het licht houdt en beoordeelt, dan moet je die beoordeling ook kunnen beargumenteren en verdedigen als er een kritische vraag terugkomt (sites mogen kritisch zijn op games, maar uitgevers niet kritisch op reviews?huh?) En daar gaat het nogal eens mis, want als je dan vragen stelt over zaken dan komen er aantoonbaar onjuiste dingen als argumentatie etc…

    Lekker makkelijk, je mag tegen games kritisch zijn, maar oh wee als iemand je er over aanspreekt wat je precies schrijft in de review…
    Jammer, games journalistiek heeft nog een lange weg te gaan…

  7. Jurrie · 12-9-2009 · 8.55 uur

    @david
    “Je voelt hem al aankomen, mijn reactie is de laatste. Begrijp me niet verkeerd, het laatste wat ik hier wil doen is Het Geval Gunk goedpraten. Maar het is wel exemplarisch voor hoe vandaag de dag de machtsverhoudingen liggen.”

    Alsof dit altijd en overal zo gaat…dat is nogal een flinke bewering…

    @david: “Ten eerste schaadt dit geval, en alle gevallen zoals deze nog bijna dagelijkse achter de schermen voorvallen, het vertrouwen in de gamejournalistiek. Laten we er vanuitgaan dat dit niet gebeurt bij Gamekings.tv, bij Insidergamer.nl of bij Gamez.nl. Maar als lezer weet je dat niet. Wie kun je wel vertrouwen en wie niet? In het ergste geval zegt de lezer: ja, die reviews, leuk allemaal, maar die cijfers zijn toch allemaal voorgekookt. Daar zit echt niemand op te wachten.”

    Nogal gemakkelijk om zelfs net naam te verwijzen naar deze sites die zich onmogelijk kunnen verweren, want hoe kun je bewijzen dat je iets niet doet?

    Verder is deze vraag natuurlijk op alle dingen in het leven van toepassing, kranten, ANP, NOS etc..etc…

  8. Jurrie · 12-9-2009 · 8.59 uur

    @david: “Een kwestie van vertrouwen

    Behalve dat dit geval zo onethisch en onjournalistiek is als je maar kan bedenken, heb ik nog twee punten van kritiek.”

    En dit ‘onetisch’ en ‘kwestie van vertrouwen’ is opeens niet relevant als er (los van welke inhoudelijk artikel ook) een afspraak wordt geschonden door een recensent, die onder embargo staat? (voor de duidelijkheid; een embargo heeft niets met de inhoud te maken, maar is alleen afgesproken om bepaalde producten niet eerder dan een afgesproken moment te publiceren)

  9. Ron Vorstermans · 12-9-2009 · 9.05 uur

    Er zijn sowieso absoluut wel redenen om af en toe Metacritic.com te checken. Niet zozeer omdat je als reviewer op één lijn wilt zitten met de rest van de wereld, maar het biedt invalshoeken die je misschien over het hoofd hebt gezien.

    Hoofdredactie staat vaak inderdaad in contact met de uitgevers en ja, dat is een kwalijke zaak. Maar het beeld dat je schetst is wel erg donker. Wanneer een recensent bijv. Killzone 3 een 4 geeft, maar het cijfergemiddelde op Metacritic een 98 is, is er wat mis. Als de recensent dat niet kan verantwoorden, is er gewoonweg oneerlijk gereviewt. Iets dergelijks hadden wij ook met Prototype. Dat is altijd nog wat anders dan dat Sony boos opbelt om je ijfer omhoog te krikken. Het gebeurt overigens wel ja, maar het is aan de website om daar boven te staan, toch?

  10. Jurrie · 12-9-2009 · 9.07 uur

    @David: “De droom van onafhankelijk online gamejournalistiek bestaat niet. Wil je iets betekenen in de wereld van de gamejournalistiek, dan heb je toegang nodig (tot games, ontwikkelaars, persberichten, previewmateriaal etc). En dat krijg je niet als je kritisch bent (of te lage cijfers geeft).”

    Los van het feit dat ik vind dat er vrijwel geen gamejournalistiek plaatsvindt, maar vrijwel uitsluitend games recensies (waar helemaal niets op tegen is, want dat is wat de game site bezoekers het liefste lezen/consumeren) vind ik het wel de keuze van de site die hier de sleutel is, niet de door jou aangehaalde machtsverhouding.
    Het is ook mogelijk om een gamesite te starten die niet voor 99% draait om reviews/scores, maar met journalistieke artikelen, en dan ben je echt niet ‘afhankelijk’ van games die je wel of niet krijgt toegestuurd.

    Voorbeelden van hoe het ook kan:
    http://www.bruceongames.com/
    http://www.gamasutra.com/
    http://www.escapistmagazine.com/

  11. David Nieborg · 12-9-2009 · 9.49 uur

    Voor een ieder die zich aangesproken voelt als corrupt, laat ik iets meer nuance in mijn eigen verhaal aanbrengen. Het is inderdaad wat kort door de bocht om de hele game pers/industrie als corrupt weg te zetten. Dat is niet mijn bedoeling, ik denk wel dat wat er bij Gunk gebeurt (veel) vaker voorkomt.

    Beetje makkelijk om te zeggen, maar ik denk dat veel van de mensen die zich in deze discussie mengen zich niet aangesproken hoeven te voelen. Misschien is exemplarisch wat te sterk aangezet. Laat ik het zo zeggen, het zou wat hypocriet zijn om het over Gunk te hebben en allemaal heel verontwaardigd daarover te doen terwijl dit in Nederland ook gebeurt. Hoeveel meer/minder precies? Ja daar krijg je je vinger nooit 100% achter. Maar iedereen die hier nu commentaar geeft is het een keer tegengekomen. Misschien niet zo heftig als bij Gunk, maar in de afgelopen jaren ben ik het meerdere keren gezien. Niet dagelijks of wekelijks, maar wel te vaak. En nee, ik ga niet met naam en toenaam nu die websites/PR bureaus noemen. Dan had ik dat destijds moeten doen en dat wordt een onnodig welles/nietes verhaal.

    @Jos Ik zeg dat dit bij veel websites gebeurt. Bij alle? Nee. Maar ik denk wel dat dit geval niet op zichzelf staat. Bij kranten en gamebladen gebeurt dit overigens minder. De NRC redactie wordt denk ik niet zo vaak gebeld met de vraag om een cijfer op te krikken :). Dus als het overkomt alsof ik zeg dat de hele game pers een corrupte bende is, dan neem ik dat bij deze terug.

    @ Jurrie, “Nogal gemakkelijk om zelfs net naam te verwijzen naar deze sites die zich onmogelijk kunnen verweren, want hoe kun je bewijzen dat je iets niet doet?” Ik beschuldig genoemde Nederlandse websites niet, althans dat is niet de strekking van die zin en het noemen van die websites. Maar jij raakt wel de kern van het probleem. Ook al ben je wars van dit soort praktijken dan heb je wel de schijn tegen, misschien niet van mij maar wel van lezers. Zie de reactie van Gunstar, ik denk dat meer mensen er zo over denken. “Laten we er vanuit gaan dat dit niet gebeurt bij Gamekings.tv, bij Insidergamer.nl of bij Gamez.nl. Maar als lezer weet je dat niet. Wie kun je wel vertrouwen en wie niet?” Mijn punt is dus dat je het als lezer niet weet. Ik zeg ook: ik ga er vanuit dat het niet gebeurt bij deze sites. Maar door dit soort gevallen raken lezers het vertrouwen kwijt. Weten die het verschil tussen BAD & F.E.A.R. en tussen een professioneler PR bureau? Ik denk van niet.

    @ Boris Met de tijd en middelen die ik tot mijn beschikking heb is dit het geworden. Ik heb even gedacht dit hele geval tot op de bodem uit te zoeken. Maar toen sprak ik (vorige week) een sloot collega’s (wetenschappers en game journalisten) uit de VS, een aantal daarvan doen al lang onderzoek naar game journalistiek. Ik legde hun dit voorbeeld voor en zij kwamen met nog een veel groter aantal voorbeelden (uit de UK, de VS en de EU). Het ene nog bizarder dan het andere. Moraal van het verhaal, dit geval is misschien extreem voor de Benelux, maar het gebeurt vaker. Door dit tot op de bodem uit te zoeken, zou een mooi stuk zijn dat wel, wordt het een soort hetze tegen Gunk. Ik denk dat dat ietwat hypocriet zou zijn.

  12. David Nieborg · 12-9-2009 · 9.57 uur

    @ Jurrie Over je laatste bijdrage. Ja het is mogelijk, maar in het Nederlands dergelijke producties maken is een stuk lastiger (ivm met bereik).

    Overigens, voor de mensen die vinden dat ik totaal uit mijn nek ouwehoer, lees vooral dit verhaal “PR And The Game Media: How PR Shapes What You Think About Games” - http://www.gamasutra.com/view/feature/1542/pr_and_the_game_media_how_pr_.php?print=1. Ze maken exact hetzelfde punt als ik alleen hebben er wat meer gestructureerd (lees: beter) onderzoek naar gedaan.

  13. David Nieborg · 12-9-2009 · 11.28 uur

    Voor Jurrie en een ieder die dat interessant vindt. Dit zijn de bronnen die we (collega onderzoeker en ik) gebruiken in ons onderzoek naar game journalistiek en de link met de game industrie: http://www.gamespace.nl/journalism/game-journalism-sources/. Dit is dus deels (al is het wat impliciet) de onderbouwing van mijn stelling dat Het Geval Gunk niet op zichzelf staat.

  14. Slimdavy · 12-9-2009 · 11.35 uur

    @Ron Vorstermans

    Ikzelf probeer metacritic juist zo weinig mogelijk te checken. Bij het lezen van bijvoorbeeld internationale recensies pik je sowieso plus- en minpunten mee, die je misschien zelf niet hebt ervaren tijdens het spelen van de game. Soms sleur je ze zelfs onbewust mee in je tekst. Tegenwoordig kan ook iedere gamer wel ergens zijn mening geven over een spelletje, bij kleine websites eindigt dit zelfs vaak in een vertaling van een internationale tekst of soms zelfs een herschreven Nederlandse tekst van een collega. Natuurlijk doe ik ook wel wat research als ik bitter weinig van het spelletje in kwestie weet, maar er zijn er echt te veel die zich laten beïnvloeden door het gegeven cijfer en de plus- en minpunten.

    @David Nieborg & lekker algemeen

    Ik voelde het in mijn kleine teen dat er een artikel ging komen over dit onderwerp. De interesse was er al toen ik de linkjes op Twitter had geplaatst. Hiermee wou ik natuurlijk geen haatcampagne starten, maar het bracht het nieuws wel plots over de grens. Het artikel is wat kort door de bocht - lekker dramatisch ook, iedereen is corrupt - maar ik weet dat je maar al te graag het onderwerp tot de bodem en zelfs nog verder dan dat had uitgespit. Je hebt tenminste een reactie beet van Frank Molnar, maar ik vind zijn reactie wat tegenstrijdig met de eerder gelekte mails. Na deze reactie van de man die de eerste Vlaamse editie van Big Brother had moeten winnen, ben ik nog meer geneigd om de gelekte mails te geloven. Waarheid of niet, mijn vertrouwen in Gunk wordt nog meer geschaad.

    En nu wil ik mezelf niet alleen tegenover Gunk richten. Ik ben nog niet zo’n grote doemdenker als jij, integendeel ik ben maar een kleine garnaal die af en toe zijn mening mag pennen voor enkele websites. Toch zal dit meermaals per jaar gebeuren, en dan niet bij de slappe drollen die Jos Bouman noemt (die tergende kutspellen geven ze toch geen drol om) maar bij grote titels die plots een matige score krijgen, terwijl er op de achtergrond een advertentie van duizenden euro’s loopt. Het is aan de redactie om zich daar boven te zetten, maar het is ook aan de redactie (of beter de redacteur in kwestie) om een goed beargumenteerde reactie te geven waarom zij met dat cijfer op de proppen komen.

    Ik denk inderdaad dat hier vaak voor de gemakkelijke oplossing wordt gekozen. Een beetje goede wil, we hebben de advertentie beet en we zien al iets makkelijker wat door de vingers. Oh ja, we krikken ook het cijfer wat op. Ikzelf ben er als vrijwillig redactielid nog niet mee geconfronteerd, maar ik heb dan ook geen toegang tot de mailbox van de grote jongens. Waarmee ik voor alle duidelijkheid niet naar de grote websites en magazines van België en Nederland wijs, voor ik een nieuwe rel aan mijn been heb. Of zijn het net de kleinere websites die timmeren aan de weg en dus de advertentiekosten hard nodig hebben, die zich ietwat makkelijker laten beïnvloeden? Wie zal het zeggen.

  15. Slimdavy · 12-9-2009 · 11.38 uur

    @Jurrie

    Wat ik, en tig andere doen, kun je inderdaad niet onder de noemer ‘journalistiek’ plaatsen. Sites van tegenwoordig zijn maar al te blij met al die jonge vrijwilligers die even snel wat nieuwsberichtjes vertalen. De vrijwilligers blij omdat ze als beloning een spelletje krijgen waar ze dan een tekstje over mogen pennen. Af en toe nog een nationaal perstripje erbij en samen met de grote jongens naar Keulen, en het kan voor ons al niet meer stuk.

    Natuurlijk ben ik zelf ambitieuzer dan dat, en wellicht een heleboel van die andere jongens ook. Maar wij hebben vaak niet de tijd (studies of een doodnormale dagelijkse job) om zelf naar uitgevers te bellen voor wat meer uitleg, om zelf nieuws los te futselen bij de ontwikkelaar en/of uitgever, om te vragen of dat ene gerucht nu wel of niet waar is. Hierdoor vervallen we allemaal in het vertalen van, en overschrijven van persberichtjes. En waarom zouden ze het anders aanpakken? Een schijtberichtje over één of andere Amerikaan die zijn vader heeft gemold omdat ‘ie niet meer op zijn Xbox 360 mocht spelen krijgt ruim 150 reacties en wordt opvallend goed gelezen. Terwijl een leuk artikel het vaak met veel minder moet doen.

    @Boris

    En net daarom is Gamekings zo leuk. Er wordt vaak lacherig gedaan over Gamekings, en ik begrijp maar niet waarom. Op verschillende redactiefora zie je zelfs dingen als: “in een ver verleden heb ik wel eens naar Gamekings gekeken, shame on me”. Terwijl ze wel even vergeten dat jullie al de voornaamste, en misschien zelfs wel de grootste concurrenten zijn. Jullie hebben een eigen kop, leuke video’s en geen gezeik over een gegeven cijfer. Jullie zeggen gewoon of een game vet of schijt is, meer hoeft het niet te zijn. Dit levert vaak nog een interessante discussie op tussen twee medewerkers en dat is tof om te kijken en daar put je extra informatie uit.

    Heb zelf ook altijd problemen met het geven van een cijfer. Ik pleit al jaren voor een lap tekst zonder cijfer, maar dan gaan de bezoekers weer janken omdat ze niet even meteen kunnen zien of de game goed is. Aan de reacties op een recensie te zien lezen ze zelfs vaak het artikel niet. En daar stoppen we dan al die moeite in? Of misschien moet ik ook maar wat video’s gaan maken, al heb ik daar wel het hoofd niet voor.

  16. Niels ’t Hooft · 12-9-2009 · 12.03 uur

    Bij Nrc.next was er toevallig laatst discussie over de 1/5 die Peter de Bruijn gaf aan de film Inglourious Basterds. Wat daar opviel: dat klagers er (nu ook bij film dus) de cijfermachines bijhaalden. ‘De mensen’ vinden op IMBb dat deze film een 8,7 verdient, dus moet Nrc.next toch ook een 4/5 of 5/5 geven? Dat is immers het ‘objectieve’, ‘juiste’ oordeel. Dit is volgens mij een vrij nieuw fenomeen, want in de filmjournalistiek is het helemaal niet gebruikelijk dat iedereen hetzelfde vindt. Recensies lopen juist heel vaak sterk uiteen.

    In de literatuur is er gelukkig (voor zover ik weet, behalve misschien de sterrenscore bij Amazon) niet echt een veelgebruikte cijfervergaarbak: mijn ervaring met recensies van mijn eigen boeken is dat ze niet meer van elkaar zouden kunnen verschillen. De negatieve waren niet leuk (voor mij), de positieve wel, maar ik kreeg in elk geval het idee dat de reviewers zelf mijn boek hadden gelezen, daar een heel eigen impressie aan over hadden gehouden, en dat ze deze hadden afgezet tegen hun eigen unieke kader van hoe volgens hen literatuur zou moeten zijn. En dat lijkt me uiteindelijk positief.

    In games daarentegen is het heel gebruikelijk dat cijfers door hoofdredacteuren naast die van anderen worden gelegd, zeker nu het heel makkelijk is dankzij sites als Metacritic om te zien wat ‘iedereen’ zegt. En het is heel ongebruikelijk om af te wijken van de norm. In games is er wél een ‘juiste’ review, een feit dat door bijna niemand in twijfel wordt getrokken. Zero Punctuation is een van de weinige uitzonderingen op de regel. Waar de meeste reviewers tot dezelfde conclusies komen, trekt Yahtzee zijn eigen lijn.

    Dit komt volgens mij deels omdat games op een of andere manier besproken worden als consumentenproduct en niet als artistieke creatie. (Games zijn beide.) In in de discussie over Wii Sports Resort zagen we al hoe reviewers worstelen om hun subjectieve mening in een ‘objectieve’ review te verwoorden, met als gevolg dat ze grepen naar absurde argumenten zoals het gebrek aan een online mode. Aanwijsbare gebreken in plaats van subjectieve argumenten.

    Maar het komt zeker ook door de ‘symbiotische’ relatie tussen industrie en pers. Niet alleen wil de hoofdredacteur vanuit overtuiging en traditie dat de reviews ‘juist’ zijn, hij wil ook de bedrijven te vriend houden, omdat zijn publicatie anders niet kan blijven bestaan. Dat idee van de juiste review komt iedereen goed uit, het zorgt ervoor dat publicaties voorspelbaar zijn voor de bedrijven en dat de publicaties toch een zweem van geloofwaardigheid houden. (Zo lang Gunk de boel niet te vaak komt verpesten.)

    Jos: ook bij jouw bladen bestond er een cultuur van de juiste review in plaats van de meest oprechte review van de recensent in kwestie. Cijfers werden regelmatig afgezet tegen cijfers die aan andere games werden gegeven en die in andere bladen werden gepubliceerd. Dat je niet vaak gebeld bent door boze distributeurs komt ook doordat er zelden afwijkende cijfers in N Gamer en GMR stonden. David heeft het hierboven misschien iets te zwaar aangezet, Gunk blundert op wel heel bizarre wijze en dat komt (zoals anderen ook al aangeven) echt niet elke dag voor, maar het sentiment ‘als we nou allemaal zorgen dat we de juiste review schrijven, is iedereen tevreden’ komt wel degelijk voort uit een gebrek aan onafhankelijkheid.

    Nee, er is maar weinig echte gamejournalistiek, en een van de manieren waarop dat verbeterd kan worden is door zo snel mogelijk het idee van objectieve recensies te dumpen en na te gaan denken over wat je nu écht zelf van games vindt. Jos, om bij jou te blijven: ik weet dat jij voor nog maar weinig games warmloopt en dat je daarom nog maar zelden games reviewt. Maar volgens mij zouden jouw oprechte, 100% subjectieve besprekingen stukken boeiender zijn dan alles wat er nu door jouw vervangers geschreven wordt. (Moet je alleen wel je games in de winkel kopen, ben ik bang.)

  17. Stan Blomme · 12-9-2009 · 12.25 uur

    Beste

    Sta mij toe hier ook even op te reageren, gezien BAD hier als partij genoemd wordt.

    Het is nimmer een policy om om het even welk cijfer te beïnvloeden.
    Journalisten moeten hun job doen, reviewen en beoordelen en hun onderbouwde - jawel, als je een forum creëert dan heb je ook een verantwoordelijkheid - mening wereldkundig maken. Dat is heel erg helder.

    Het is daarom te meer spijtig te zien dat onze goede naam hiermee heel erg simpel te grabbel wordt gegooid, zonder dat ons ook maar om een reactie gevraagd worden.

    Iemand die met ons werkt, uitgever of medium, weet dat wij uitgaan van het feit dat journalistieke integriteit buiten kijf staat. Dat is een basisbeginsel.
    Als je daar aan tornt doe je daar niemand een plezier, in de eerste plaats jezelf niet als liaison, noch je de partner/opdrachtgever.

    Op termijn krijg je de reputatie die je verdient, dit geldt voor het medium, het PR-bureau en de opdrachtgever. Wie zich bezondigt aan wat hier gesuggereerd wordt, schiet zichzelf op lange termijn altijd in de voet. Tot daar de ‘smoking gun’.
    We zijn erg tevreden met onze reputatie die we dankzij een consequente manier van werken en het vertrouwen van onze partners, uitgevers én media, weten op te bouwen hebben.

    Het is niet toevallig dat media die zich onderscheiden van andere een uitgesproken eigen mening hebben. In België staan media als Knack, De Standaard, de Morgen en HUMO te boek als kwaliteitsmedia die het brede, maar toch eerder hoger geprofileerde publiek weten te bereiken, daar is een zeer goede reden voor. Dat dat hoger geprofileerde, maar toch brede lezerspubliek interessant is voor de adverteerdersmarkt, dat is een rechtstreeks gevolg van het aanhouden van een consequente redactionele lijn.
    Hoe de verhoudingen liggen in gamesmedia, daar is iedereen vrij om daar zijn eigen mening over te vormen.

    Succes met uw site, de betere in zijn soort m.i.
    Steeds bereid tot gesprek.

    Stan Blomme
    Media/PR Director BAD

  18. David Nieborg · 12-9-2009 · 12.30 uur

    Ok, nu ik het nogmaals teruglees, het is vrij zwaar aangezet en daar inhoudelijk op ingaan zoals jullie doen is dan ook helemaal terecht. Maar waar ik wel benieuwd naar ben is wat jullie vinden van de reactie van Frank Molnar? Bijvoorbeeld dat reviewers überhaupt op cijfers aangesproken worden.

    Is een reviewer een journalist? Ik vind deze reactie van de NRC (via link die Niels geeft) wel aardig: “Bas Blokker is, als lid van de hoofdredactie van NRC Handelsblad en nrc.next, mede verantwoordelijk voor het aanstellen van filmrecensenten. Hij was bovendien van 2003 tot 2008 zelf filmrecensent. „Een filmrecensent is net als andere redacteuren een journalist. Als journalist ben je nieuwsgierig, sta je open voor wat er gebeurt in jouw omgeving en ga je op zoek naar nieuwe ontwikkelingen. Met de verworven kennis kun je een oordeel vellen. Heb je veel ervaring, dan bouw je aanzien op.””

  19. Jos Bouman · 12-9-2009 · 12.31 uur

    Niels: ik snap je cultuurverhaal niet helemaal. Mijn beleid was dat ik recensenten geen games liet reviewen uit een genre dat ze niet leuk vinden. Als ik bijvoorbeeld rpg’s review, krijgen ze allemaal een onvoldoende. Daar schieten de lezers niks mee op. En uiteraard zetten we cijfers af tegen cijfers die andere games kregen, want dat is nu eenmaal wat cijfers zijn, onderdeel van een schaal. Als vaste redactie van een blad moet je de cijfers van de recensenten soms wat beter op elkaar laten aansluiten, om te voorkomen dat je met twee maten meet en een inconsistent cijferbeleid voert (bij de ene recensent is een ‘goed’ spel een 7, bij de ander een 8,5). Dat finetunen gebeurde overigens naar boven en naar beneden toe, en sowieso nooit onder druk van de publishers. Verder kan ik me eigenlijk niet herinneren me veel zorgen te hebben gemaakt over wat andere bladen of websites gaven aan bepaalde games. Tuurlijk let je daar wel op, maar eerder omdat je bang bent dat je iets over het hoofd hebt gezien. Het grappige is dat we van de lezers vaak eerder te horen kregen dat een spel een te laag cijfer kreeg dan dat het te hoog kreeg. Sowieso is dat nu eenmaal ook de rol die je hebt. Je beoordeelt een spel op zijn eigen merites en adviseert je lezers of het een aanschaf waard is. Ik geloof overigens dat we regelmatig zeer kritisch zijn geweest maar ik heb er nooit behoefte aan gehad om geforceerd kritisch te doen, dat is ook niet objectief.

    Ik weet trouwens niet of mensen die subjectieve recensies van mij (eigenlijk eerder objectief, want eerlijk) leuk zouden vinden. Denk dat de lol er na twee keer wel van af is. Krijg je dan niet juist een situatie als bij de muziekjournalistiek? Mensen die eigenlijk geen behoefte meer hebben aan nieuwe dingen (behalve als het echt briljant is) en dan andere mensen gaan vervelen met hun hoog ontwikkelde smaakniveau? :-)

  20. Slimdavy · 12-9-2009 · 12.42 uur

    @Niels ‘t Hooft

    Dan heeft Jos inderdaad hetzelfde probleem als ik. Ik ben een behoorlijk lange tijd inactief geweest. Ik had er even geen zin meer in. Er zijn nog maar bitter weinig games die ik oprecht leuk vind, en vaak heb ik nog het meeste plezier met de spellen die in de pers worden afgerekend op objectieve dingen. Zoals spellen met een lineair spelverloop. Ik heb niks liever dan dat ik bij het handje wordt gehouden, verdorie!

    Zo’n oprechte subjectieve tekst zou erg interessant zijn om te lezen ja, maar volgens mij word je dan al heel snel gezien als een ouwe knar of azijnpisser die niets meer leuk vindt.

    Terwijl we nu spellen afrekenen op het feit dat er geen online modus in zit. En bij negen op tien spellen is dat gewoon een verplicht nummertje, niet eens leuk om te spelen. De objectieve recensies dumpen? Je geeft in je tekst eigenlijk al genoeg antwoorden op deze vraag. Ik zie het niet zo snel gebeuren, dus volgende keer verwacht de hoofdredacteur weer netjes een tekst met daarin de vermelding dat het spel inderdaad geen online modus bevat.

    Al mag dit voorbeeld wel geen invloed hebben op het gegeven cijfer, je mag het zelfs niet vermelden als minpunt in de conclusie vind ik. Want kun je een spel afrekenen op iets wat het bewust niet heeft? Dat is weer een andere discussie.

  21. Niels ’t Hooft · 12-9-2009 · 12.53 uur

    Jos, je bent zo gewend aan het systeem waarin de ‘gaming enthousiast press’ (let op het woord enthousiast) games bespreekt die ze leuk vinden volgens een algemeen geldende ‘objectieve’ maatstaf, voor lezers die graag in hun overtuiging bevestigd willen worden en voor adverteerders die dat natuurlijk ook prima vinden, dat je mijn “cultuurverhaal niet helemaal snapt”.

    Ik heb het niet over “geforceerd kritisch doen”, ik heb het over een andere leidraad volgen: geen blije reviewers die de spellen bespreken die ze leuk vinden, maar scherpzinnige journalisten die een artistiek medium analyseren.

    Ik zeg trouwens niet dat N Gamer dit moet doen. Een blad als N Gamer vaart wel bij het beschreven systeem. Wat ik zeg is dat het systeem inderdaad in elkaar zit zoals David zegt, al blaast hij misschien iets te hoog van de toren (wat hij zelf ook al aangeeft). Ik zeg dat echt goede gamejournalistiek, mocht dat het doel zijn, alleen mogelijk is als je het systeem doorbreekt. Maar N Gamer zou hier totaal niet bij gebaat zijn, omdat de lezers er niet om gevraagd hebben en omdat de adverteerders (in elk geval voor een deel) zouden afhaken.

    Komen we bij jouw recensies, zoals ik die voor me zie. Die zouden volgens mij grappig, scherp en spannend kunnen zijn, en bovendien kunnen aanzetten tot nadenken. Daarbij moet je natuurlijk waken voor het knorrepotniveau en zorgen voor een overtuigende, inzichtgevende tekst. Bij Zero Punctuation is de lol er ook niet na twee keer af; hoogstens van de vorm waarin hij het brengt, maar de inhoud blijft overeind. En zulke recensies moet je zeker niet in N Gamer zetten, maar bijvoorbeeld hier op Bashers. Denk dat mensen het hier wel leuk zouden vinden.

  22. Jos Bouman · 12-9-2009 · 13.00 uur

    @David, bedankt voor je nuancering! Ik wil trouwens niet de indruk wekken dat mijn kritische reactie betekende dat ik het voor Gunk opnam. Het is een gevalletje van ‘lachen om niet te huilen’, en ik denk dat het absoluut nuttig is dat je hier aandacht aan besteed. Dat het met de gameindustrie niet zo heel erg is gesteld betekent niet dat we moeten doen alsof het allemaal zo ideaal is. Sowieso is de uithollende werking van het internet op alle soorten en vormen van journalistiek een zorgwekkende ontwikkeling. Dat iedereen journalist kan zijn betekent ook dat het geld dat daarmee verdiend kan woorden over steeds meer mensen verdeeld moet worden, waarmee de onafhankelijkheid ongetwijfeld steeds meer onder druk komt. Brood of objectiviteit lijkt me een lastige keuze.

    Denk dat het verhaal in je gamasutralink ook een redelijk beeld geeft van hoe de informatiestroom in de gamesindustrie loopt. Toch vind ik dit ook weer wat te gedramatiseerd. Het gaat er overal zo aan toe, van schrijvers die hun boek pluggen bij DWDD en de persdag bij het Nederlands Elftal op een groot toernooi, of exclusieve interviews met celebs of de eerste foto’s van de kinderen van een soapster (die in ruil daarvoor de inrichting van de kinderkamer krijgt).

    Ik vraag me af of het zonder de smeerolie van de marketingbureaus zo heel anders zou zijn. Zouden er dan andere covers op tijdschriften komen? Krijgt GTA IV dan een 94% in plaats van een 96%? Komen er dan geen exclusieve verhalen over games in ontwikkeling?

    Vraagje aan Boris: ik heb me ooit eens laten vertellen dat tv-programma’s als Gamekings en Gammo geen cijfers mogen geven in verband met de mediawetgeving. Is dat zo?

    En Niels: Ik vind het altijd wat lastig om filmreviews en gamereviews met elkaar te vergelijken. Even kort door de bocht: bij games speelt het artistieke een minder grote rol. Het is geen volledig passieve ervaring en bepaalde technische en gameplaymechanieken ‘werken’ toch vaak op zijn minst voldoende. Daarom is het lastiger om een game van je af te schuiven alsof het niet meer dan broodje poep is. Maar misschien beter om dit voor een andere keer te bewaren ivm off topic :)

  23. Vlad Micu · 12-9-2009 · 13.06 uur

    Godsamme. Ik wordt er zo kots misselijk van als mensen niet de rode draad van dit verhaal niet lijken te begrijpen. Ten opzichte van sommige ‘heilige boontjes’ onder de reacties ben ik het compleet eens met het al wel ‘dramatische’ of ‘overdreven’ verhaal wat hier geschetst wordt.

    Hou toch eens op, we zijn allemaal afhankelijk. Al vanaf het moment dat we zelfs een kopje koffie, muffin of stukje swag in ons handen geduwd krijgen. Elke aangelegenheid om een developer te interviewen is een gunst die ons gegeven wordt. Kunnen we niet voor eens toegeven dat het bijna onmogelijk is om optimaal te functioneren en van games ‘te leven’ als game journalist zonder zekere ‘gentleman’s agreements’ tegenover de game industrie?

    Aardig doen tegen een developer/pr persoon tijdens een feestje en de volgende dag zijn game afbranden heeft elk persoon dat zich game journalist noemt wel eens gedaan. Zoiets ontkennen is gewoon laf.

    Zelf heb ik maar een zeer beperkte ervaring als game journalist, maar elke keer weer voelde ik de vibe in de lucht hangen bij een pers event dat er iets van me verwacht werd. Niemand praat er echter over, maar ik geef eerlijk toe dat ik het zelfs in mijn beperkte en nietsbetekende rol als opkomend game journalist vaak genoeg gevoeld heb.

    Moet dit allemaal ons tegenhouden om over games te schrijven en met pr lui om te gaan? Nee, tuurlijk niet! Maar er bestaat wel zoiets als grenzen stellen, beschaafdheid, eerlijkheid en vooral COMMUNICATIE in het bedrijven van ons vak.

    PS.
    Deze discussie is juist waarom ik pertinent weiger om reviews/previews te schrijven en mijn journalistieke avonturen juist wijdt aan het belichten van de ontwikkelingsprocessen en de makers van games. Hun visie, keuzes en uitdagingen begrijpen bieden volgens mij meer inzicht op de kwaliteit van een game dan de recensie van één persoon.

  24. Jos Bouman · 12-9-2009 · 13.19 uur

    En nog even @Niels omdat onze reacties lang elkaar gingen: Ik denk dat je dan toch uitkomt bij de vraag voor wie je schrijft, in plaats van wat je zelf van dingen vindt. Met gamejournalistiek kun je nooit ‘objectief’ schrijven zoals nieuwsjournalisten dat wel doen. Die hoeven niet rekening te houden met of je het leuk vindt dat er ergens een aanslag is gepleegd, ze willen alleen precies weten wat er precies gebeurd is. En zelfs dat blijkt in werkelijkheid niet op te gaan. Van sportverslaggevers wordt verwacht dat ze meejuichen met Nederlandse prestaties, en zelfs ‘echte’ journalisten mogen de Nationale trots niet te veel krenken in toestanden als rond Srebrenica, het inzakken van Fortis en ABN-Amro. De mate waarin bepaalt of je de Telegraaf of het NRCin de brievenbus krijgt.

    Misschien is het inderdaad zo dat er inmiddels net zo veel door de wol geverfde gamers rondlopen dat Zero Punctuation-achtige reviews belangrijker worden. Maar het gamesmedium gaat nu eenmaal over de activiteit die je doet omdat je het leuk vindt. Als je het enthousiasme proeft waarmee lezers van [N]Gamer bepaalde games spelen, dan moet je gewoon constateren dat mijn mening voor die groep mensen minder nuttig is. Ik geloof dat een spel als Mario & Sonic bij de Olympische Spelen zo’n beetje de scherprechter was bij het constateren van die buitenspelsituatie. De verkoopcijfers van die titel spreken boekdelen, ondanks de lage cijfers in [N]Gamer en GMR (bij elkaar opgeteld een 10, met dank aan Arjen).

    Maar eh, omdat ik nu zelf bezig ben met het maken van een spel voel ik me niet geroepen games van ‘collega’s’ af te zeiken. Hoe groot die behoefte soms ook is, dat heb ik met tijdschriften ook nooit gedaan, niet publiekelijk in ieder geval :-)

  25. Robert Gaal · 12-9-2009 · 13.25 uur

    Cijfers zijn kut, zoals Boris al zegt. Er zijn gamers en uitgevers die daar waarde aan hechten maar dit moet veranderen. Als je echt een cijfer wilt, print dan gewoon de verkoopcijfers van Gfk achter in je magazine. Klaar. Hoe denken ze daar over bij de NRC bijvoorbeeld Niels?

    Anyway, de traditionele reviewer is op z’n retour.

    Ten eerste omdat een mening van een vriend van mij is zo enorm veel meer waard dan van een zelf-benoemde Messias met wollen sokken die mij gaat vertellen hoe ik m’n salaris moet besteden deze maand. Via online social networks en blogs vind ik deze meningen van vrienden ook nog eens veel makkelijker. Hun “fuck yeah” of “neh crap” is alles wat ik nodig heb.

    Ten tweede omdat reviewers karakters moeten zijn. Het klinkt eigenlijk simpel maar zo zien de meeste outlets het toch niet. Dit is in lijn met het eerste punt: ik moet iemand echt goed kennen wil ik er waarde aan hebben. Voorbeelden daarvan zie je bij Gamekings, de PU, CO-OP (vroeger 1UP) maar ook bij Bashers, met name in de podcast. Daar zitten karakters, mensen met verhalen en algemene principes waar ik me bij aan kan sluiten. Je weet hoe ze in elkaar zitten en misschien wil je stiekem dat karakter ook wel zijn soms.

    Ergens zit hier een super idee te broeien voor een nieuw soort oulet, met dito businessmodel, waar de gamer straks veel gelukkig van gaat worden. Maar dat kan ook nog wel even duren wellicht.

  26. Martijn van Zwieten · 12-9-2009 · 13.29 uur

    “Het mooie van de cijfers in de gamejournalistiek is juist het transparante ervan. Lezers kunnen zelf uitmaken of ze het ermee eens zijn.”

    “Als vaste redactie van een blad moet je de cijfers van de recensenten soms wat beter op elkaar laten aansluiten, om te voorkomen dat je met twee maten meet en een inconsistent cijferbeleid voert (bij de ene recensent is een ‘goed’ spel een 7, bij de ander een 8,5)”

    Vergeef me als ik je verkeerd begrijp Jos, maar deze twee uitspraken lijken mij nogal tegenstrijdig. Als cijfers transparant en subjectief zijn, waarom moet je ze dan überhaupt nog aanpassen aan een of ander willekeurig gemiddelde? Zeker als je, zoals jij aangeeft, de spellen geeft aan mensen met een voorkeur voor een bepaald genre, zouden de cijfers toch sterk genoeg moeten zijn om op zichzelf te staan?

    Het feit dat jij je daar überhaupt druk om maakt is volgens mij een goed voorbeeld van de overdreven nadruk die in de games industrie(en ongetwijfeld ook andere industriën) op iets triviaals als een cijfer wordt gelegd. Een subjectieve mening over een subjectieve ervaring van een spel kan mijns inziens per definitie niet in een cijfer gevat worden dat voor anderen hetzelfde betekent als voor de persoon die dat cijfer in eerste instantie gegeven heeft. Een uitgebreide subjectieve review als waar Niels voor pleit lijkt me dan ook een eerlijker vorm van reviewen.

    P.S. Objectief is niet hetzelfde als “eerlijk”, vergis je daar vooral niet in

  27. David Nieborg · 12-9-2009 · 13.35 uur

    @ Jos. “Brood of objectiviteit lijkt me een lastige keuze.” Ik denk dat dat exact de kern van het probleem is. Je ziet die worsteling in de emails van Gunk. Als het erop aankomt kiest (bijna) iedereen voor brood. En de hagelslag, in deze vergelijking, is een dikke vette perstrip :).

    Het gebeurt zeker vaker en de game journalistiek is helemaal niet uniek in deze zin. Maar zoals in eerdere discussies (die ik niet nogmaals wil aanslingeren overigens :) gesteld is, zijn games cultuurproducten, media die de wereld om ons heen doen begrijpen en vice versa, en zijn daarmee iets anders zijn dan een artikel over eenauto, een jurk, make-up of een voetbalwedstrijd. En dus zou je kunnen stellen dat goede game journalistiek een andere rol heeft dan bijvoorbeeld auto journalistiek (net zoals politieke verslaggeving weer een andere rol heeft). Maar nogmaals dit is een off-topic (!) idee van mij waar je het van harte mee oneens kan zijn.

    Wat er gebeurt als er 0 druk is vanuit de industrie? Los van reviews, ik denk dat je veel meer ‘echt nieuws’ (oeh gevaarlijke term, *doet kogelwerend vest aan*) zou hebben, denk maar aan dat NY Times stuk over Beatles: Rock Band waar dingen in stonden waar MTV niet zo blij mee was maar die toch echt heel erg nieuwswaardig waren.

  28. Jos Bouman · 12-9-2009 · 13.38 uur

    Martijn, wat ik bedoelde is dat we een schaal hanteren waarbij een briljant spel in 10 krijgt, een goed spel een 8, en een matig spel een 5. Sommige schrijvers volgden die schaal niet precies. Dat wil niet zeggen dat wij het met hun mening oneens waren, maar wel met het cijfer dat aan die mening verbonden werd, omdat het inconsistent was met onze schaal.

    En dat is juist omdat we transparant willen zijn. De lezer kan in de [N]Gamer bij de reviewintro lezen wat wij een ‘10’, een ‘7’ en een ‘4’ vinden, dus moet het enthousiasme van een tekst daarop aansluiten. Bijvoorbeeld: een recensent vindt een spel belabberd slecht een verbindt daar een 5 aan. Dan is het logisch dat de vaste redactie zegt: liever een 3,5.

    Cijfers heb ik trouwens altijd geweldig gevonden in gamesbladen, ook als lezer :-)

  29. Jos Bouman · 12-9-2009 · 13.39 uur

    Ik schaam me trouwens dood voor al mijn spelfouten.

  30. David Nieborg · 12-9-2009 · 13.42 uur

    @ Martijn Een aanvulling en wat context. Een van DE redenen waarom cijfers toch zo belangrijk zijn, zeker in de Engelstalige publicaties, is omdat steeds meer ontwikkelaars afgerekend worden op metacritic cijfers. Dit is goed gedocumenteerd (geen geheim ofzo). Bij EA doen ze dit bijvoorbeeld. En wat wil dan het geval. Als een game van studio X 79% heeft of metacritic dan krijgt studio X geen bonus (van de uitgever). En dat betekent dus dat, en Boris geeft dat ook al een beetje aan, dat jij als game reviewer een game een 6 of 7 kan geven en de volgende dag met iemand moet praten die (tien)duizenden dollars misloopt omdat jij een slecht cijfer hebt gegeven. Nog een reden dus eigenlijk om cijfers weg te halen (al vind ik ze zelf wel handig altijd).

  31. Boris · 12-9-2009 · 13.52 uur

    @David, ik ben bang dat de vergelijking met het buitenland niet helemaal opgaat. Om de doodeenvoudige reden dat In Engeland en Amerika een moordende concurrentie tussen websites en bladen gaande is en in Nederland niet. Stel dat een uitgever naar de PU stapt en zegt ik wil dit, dat en dat in ruil voor een exclusieve print trip/preview/hoog cijfer/whatever en de PU zegt nee wat gaat ie dan doen? Naar de Gamesguide? Hetzelfde geldt voor de websites. Er zijn er te weinig en er is geen directe concurrentie. Daarom zijn dit soort praktijken in Nederland behoorlijk zeldzaam.

    Deze situatie ligt in Belgie overigens net even iets anders. Een feit dat je niet over het hoofd mag zien trouwens want dit vormt de achtergrond voor deze hele toestand.

    Wat betreft de mail van Frank. Wat maakt het nog uit…laat de lezer met hem afrekenen als het hem of haar echt wat kan schelen…

    @Jurrie Over de incompetentie van BAD. Misschien is incompotent een te groot woord. Het lijkt me iig duidelijk dat BAD bij GUNK aan de telefoon heeft gehangen over het lage cijfer van F.E.A.R. 2. En dat is geen inhoudelijke discussie over de game geweest tussen een gepassioneerde productmanager en een hoofdredacteur maar dat ging gewoon over geld. Het is extreem onhandig geweest op zijn zachtst gezegd. Misschien dat BAD verder goed bezig is. ik hoop het voor ze.

  32. Niels ’t Hooft · 12-9-2009 · 13.52 uur

    @Jos: Je komt inderdaad uit bij voor wie je schrijft, en of die groep groot genoeg is om je publicatie mogelijk te maken. De huidige gamebladen en, voor een deel, de sites, bestaan bij de gratie van het beschreven systeem. Daarin is voor betere gamejournalistiek weinig ruimte - dat is precies het probleem dat David aankaart. Maar is het daarmee minder wenselijk? Kan het niet, nooit doorbroken worden? Niet wat mij betreft.

    @Stan Blomme: Ik had je reactie bijna over het hoofd gezien. Tof dat je hier reageert.

  33. Boris · 12-9-2009 · 14.17 uur

    @david “En dat betekent dus dat, en Boris geeft dat ook al een beetje aan, dat jij als game reviewer een game een 6 of 7 kan geven en de volgende dag met iemand moet praten die (tien)duizenden dollars misloopt”

    Dit is gewoon een kwestie van karakter. Je kunt heel goed tegen een developer zeggen dat een game of bepaalde aspecten daarvan niet goed zijn. Ongeacht het aantal sterren van je hotel. Mijn ervaring is dat dit altijd tot zeer interessante discussies leidt die je meer inzicht geven over een studio dan welk persbericht ook. Het is meer dan eens voorgekomen dat de developer in kwestie me gewoon (op camera) gelijk geeft. Ik heb hier nog nooit ruzie over gehad in ieder geval.

    @jos “Vraagje aan Boris: ik heb me ooit eens laten vertellen dat tv-programma’s als Gamekings en Gammo geen cijfers mogen geven in verband met de mediawetgeving. Is dat zo?”

    De mediawet schrijft alleen voor dat je buiten de reclameblokken om geen reclame mag maken. als je dus af en toe een 3 uitdeelt zou het wel mogen ;-). Vaak zijn het de regels van commerciele zenders zelf die strenger zijn en verlangen dat een uitgever altijd betaald voor positieve aandacht. RTL en SBS staan hier bekend om. Dit was ook de oorzaak van de voorgelezen persberichten vibe van dat gamesprogramma op SBS.

  34. Martijn van Zwieten · 12-9-2009 · 14.26 uur

    @David - Ik vind cijfers zelf ook altijd heel handig hoor, maar dit soort praktijken, veel voorkomend of niet, betekent wel dat cijfers hun “harde” waarde, de reden waarvoor ze als ik me niet vergis in eerste instantie in het leven geroepen zijn, verliezen. Maar ja, aankloppen bij publishers als EA en ze eens flink de les lezen over hun metacritic beleid zit er natuurlijk ook niet in…

  35. Harmen · 12-9-2009 · 14.37 uur

    @Vlad: En je punt is…?
    Oprechte vraag hoor maar je reactie maakt niet echt duidelijk wat je precies vind van het hele gebeuren. Ga je nou wel of niet een hoger cijfer toekennen aan een game omdat er iets van je verwacht wordt of omdat je sowieso al afhankelijk bent?

    In het laatste geval vraag ik me dan af waarvoor iemand überhaupt gamesjournalist wordt. Voor de presstrips of ook echt voor de games zelf.

  36. Jesse Zuurmond · 12-9-2009 · 15.14 uur

    Mooie discussie weer op Bashers :D.

    Persoonlijk denk ik niet dat deze complexe (problematische) relatie tussen uitgevers, PR en specialistische media een vooruitgang in de gamejournalistiek tegenhoudt. Het is nou eenmaal iets wat altijd zal blijven bestaan, ben ik bang. Ik denk dus niet, zoals David stelt (wellicht om een de discussie uit te lokken), dat de industrie zelfdestructief bezig is.

    Ik ben het daarom met Niels eens dat er vooral door de journalisten en recensenten zelf op een andere manier gewerkt, maar vooral geschreven zal moeten worden. De podcast van Bashers vind ik hier een goed voorbeeld van. Beschrijf de game in kwestie niet slechts als een “spelletje” met graphics, sound & gameplay, maar als cultureel artefact; probeer ontwikkelprocessen te belichten en trek het in een bredere context.

    Zoek naar verhalen die niets met recensies te maken hebben, maar trends, mensen et cetera belichten. Kranten doen dat over het algemeen veel beter, zoals de stukjes van David en Niels vaak laten zien in resp. De Pers (helaasch niet meer) en NRC.next. Word criticus, geen recensent. En tot slot: zorg bij de lezer voor transparantie, juist over zaken als “Het Geval Gunk”. Gun lezers die blik naar de werking van binnen de industrie, met al haar problematiek. Wellicht geeft ze dit juist meer vertrouwen, als ze zien dat journalisten ondanks dit soort gevallen toch meestal aardig hun werk doen (zie Kotaku/Sony).

    Om een beetje on-topic te blijven: dit zal denk ik meer vertrouwen en interesse wekken bij de lezers dan de hele tijd maar doorgaan over de soms problematische relatie tussen PR, uitgevers en journalisten. Zeker, het zorgt af en toe voor problemen, maar pogingen om het allemaal op te lossen zijn volgens mij a) zinloos en b) zorgen er niet direct voor dat gamejournalistiek fundamenteel beter wordt. Daarvoor is ook een cultuurverandering bij veel journalisten en websites zelf nodig, en volgens mij kan dit best, zelfs in de huidige relatie tussen media, PR en uitgevers.

  37. Yarno Ritzen · 12-9-2009 · 15.38 uur

    Een fundamenteel probleem zit hem in het feit dat gamesbladen en -sites afhankelijk zijn van de uitgevers voor bijna al hun inkomsten. Op het moment dat deze wederzijdse afhankelijkheid niet langer bestaat, zullen dit soort praktijken minder voor gaan komen.

    Dat geeft ook meteen aan in wat voor kinderschoenen de ‘gamesjournalistiek’ nog steeds staat. Het lijkt soms niet meer te zijn dan de juiste mensen kennen, ze in zekere mate tevreden houden en daarmee zaken veilig te stellen. Zoals Niels al zegt, ik twijfel er niet aan dat dit wel vaker gebeurt.

    Wanneer ik een mail krijg van Activision waarin gevraagd wordt ‘hoe bepaalde uitspraken op te vatten’ wanneer ik een artikel schrijf over het feit dat Rock Band beter is (uitgaande van het gemiddelde op Metacritic) maar nog altijd slechter verkoopt dat Guitar Hero, geeft het wel aan dat kritiek nog steeds iets is dat uitgevers niet altijd op prijs kunnen stellen.

    Dat gezegd hebbende, punten - of je ze haat of niet - moeten op een redactie zeer zeker besproken kunnen worden. Hier kleeft echter wel een dikke ‘maar’ aan. De reden waarom een punt besproken dient te worden is de onderbouwing die in een review gegeven wordt. Wanneer in een artikel - ik ga even uit van geschreven content - alleen gepraat wordt over minpunten maar de game uiteindelijk een 8/10 krijgt dienen er toch wel vragen gesteld te worden.

    Deze vragen mogen nooit voortkomen uit ‘we hebben een deal, dus waarom is dit punt zo laag?’

    Ik vind overigens dat er te weinig wordt gesproken over de lezers. In mijn opzicht is het zo dat lezers eerlijkheid, oprechtheid en inzicht op de lange termijn op prijs zullen stellen. Als lezers dit soort praktijken niet waarderen, dan zal Gunk dit merken. Boeit het ze niet, dan kun je de vraag gaan stellen waarom er überhaupt nog reviews geschreven worden.

  38. Consument · 12-9-2009 · 16.02 uur

    Poeh poeh wat een discussie op de vrije zaterdag. Terwijl iedereen zijn gal hier spuit, gaat er nodeloos enorm veel tijd om te gamen verloren. Zet je console of PC aan en ga lekker spelen wat jezelf leuk vindt. Dat doe ik ook en trek me weinig aan van scores.

    Nb ik weet nog goed dat de meeste game journos Mario & Sonic een dikke onvoldoende gaven, maar het is een game waar ik het meeste plezier aan beleef. Cijfers, Schmijfers! M&S staan bovendien nog steeds hoog in de Wii Charts. Waaruit blijkt dat de smaak en cijfer van de ‘kenner’ niks zegt over hoe de koper het product ervaart. IMHO geef je als journalist een onderbouwde (!!) mening en schrijf je om je te doelgroep (lezers/kijkers etc) te informeren. Het is als consument spijtig om te zien dat de laatste 2 zaken te vaak vergeten worden.

    Zie jullie zo online.

  39. ErikJ · 12-9-2009 · 16.08 uur

    Is er al eens ooit onderzocht in hoeverre gamers zich de scores van een game aantrekken? Zelf hoef ik alleen maar wat meningen op fora en sites zoals Bashers te horen en meestal weet ik dan wel of een game voor mij de moeite waard is of niet…

  40. Jochen Meischke · 12-9-2009 · 17.18 uur

    Boeiend artikel, maar nog leukere discussie. Ik ben blij met het artikel, omdat deze praktijken nieuwswaarde hebben. Het maakt lezers bewust van de soms dubieuze relatie tussen publicatie en uitgever. Ik ben vast niet de enige die wel eens mail krijgt van uitgevers waarin voorgehouden wordt dat embargo’s eventueel geschonden mogen, wanneer ik ‘net zo enthousiast ben over het spel’ als de uitgever (zo was het letterlijk geformuleerd).

    Mijn site krijgt sinds vorige week waarschijnlijk geen materiaal meer van een uitgever vanwege (onder andere) een opmerkelijk laag cijfer (een 7 voor een spel dat doorgaans achten en negens krijgt) en een - volgens de uitgever - slecht artikel. Go figure..

  41. TAW · 12-9-2009 · 17.26 uur

    Scores die hoger moeten uitvallen voor advertentie-inkomsten?
    Ik denk dat als je als lezer veel advertenties ziet ‘in print’ of online dat je jezelf af en toe wel kan voorstellen dat een spel net iets positiever in de aandacht kan komen te staan.

    Maar er zijn dingen die mij in die context veel erger storen:
    In ruil voor exclusieve informatie/speelsessies over een game moet de verslaglegging erover aan een minimum van 6 (of nog erger 8) bladzijdes bestaan. Deze ene game krijgt op deze manier veel meer ruimte dan andere games welke net zo bijzonder kunnen zijn. De 6 pagina’s geven (inhoudelijk) een uiterst positief beeld over de game. Ik vind het een scheve, oneerlijke, minder diverse inzicht van games. Ik noem er even geen namen van games of tijdschriften bij, maar wie weet heeft iemand wel meer voorbeelden.

    Benchmarken van cijfers?
    Wat willen Frank en de jongens er mee bereiken? Willen ze zodanig “gemiddeld” gaan dat ze de modale gamer willen aanspreken?
    In Nederland hebben we zo’n uitdrukking “Jan Modaal” .. Maar Jan Modaal bestaat niet, Jan Modaal klopt niet.
    Drukken ze in de Belgische industrie overigens iets uit als een “Frank Molnar” als er iets niet klopt of niet kan bestaan?

  42. Gerthein Boersma · 12-9-2009 · 18.05 uur

    Niels: “Dit komt volgens mij deels omdat games op een of andere manier besproken worden als consumentenproduct en niet als artistieke creatie. (Games zijn beide.)”

    Ja, daar sla je de spijker op z’n kop. Ik denk dat dit met afstand de voornaamste reden is; dat om deze reden de idee van ‘de juiste review’ bestaat. De bladen bestaan bij de gratie van lezers die willen weten of een game ‘werkt’ in min of meer hetzelfde opzicht als een stofzuiger. Is de besturing intuïtief, zijn er voldoende levels en spelstanden, etc. etc.? Daarnaast fungeren de recensenten ook een beetje als trendwatchers die vernieuwende concepten in de gaten houden. Helemaal vergelijkbaar met recensies van hoofdzakelijk narratieve media zal het dus nooit zijn, al is er ongetwijfeld - zoals je terecht opmerkt - een groeiende niche aan liefhebbers die daar wel interesse in heeft (maar zelfs bij hen zal het per spel afhangen, want van de nieuwe FIFA willen ze vooral weten of die speltechnisch in orde is en daar is op narratief vlak natuurlijk niet veel boeiends over te melden).

    Maar ik denk dus niet dat de notie van ‘de juiste review’ te kwader trouw tot stand is gekomen. Het is wat de gemiddelde lezer wil: het gamestijdschrift als koopgids. Dat er naast Kassa ook een programma als de Keuringsdienst van Waarde bestaat, schept de hoop dat er ook op gamesvlak een meer ‘journalistieke’ insteek mogelijk is.

  43. Marijn · 12-9-2009 · 18.43 uur

    De vraag die bij het lezen van deze discussie in me opkwam en ErikJ en Gerthein in zekere zin ook raken, is ‘welke rol willen we dan dat ‘gamejournalistiek’ (of reviews daar nu wel of niet bijhoren) speelt in de gamecommunity?’

    Zoals Gerthein hierboven zegt: de gamewebsite/tijdschrift als koopgids? Waar Vlad zich op richt; inzicht in het ontwikkelproces van games? Of, zoals Jesse aangeeft, een transparante blik op processen binnen de gamewereld?

    Als gamejournalistiek niet bestaat, is dat vooral omdat niemand een concrete identiteit kan geven aan het vakgebied. Daarom hebben uitgevers en PR-bedrijven dat maar gedaan: gamejournalistiek als verlengstuk van een reclamecampagne.

    Als er hier mensen zijn die zichzelf beschouwen als gamejournalist, wil ik ze bij deze aansporen om een manifesto te schrijven over wat gamejournalistiek dan eigenlijk betekent.

    En om op een vroege opmerking van Jos Bouman in te gaan: “Ik denk dat grote tijdschriften en websites het zich echt niet kunnen permitteren om zich te laten omkopen.” En Gerstmann-gate dan bij Gamespot? Als een gigantische site als Gamespot niet eens haar integriteit kan bewaren, kijk ik toch met veel achterdocht naar andere sites die voor 10.000 euro een week lang een bepaalde ‘skin’ online hebben staan. Daarom ben ik als gamer zijnde weer blij met een site als Metacritic als verzamelpunt van verschillende meningen, waar ik naar eigen inzicht waarde aan kan geven. Ik kijk altijd naar de hoge én lage uitschieters en lees juist de reviews die extra negatief of positief zijn, om daar zelf een conclusie uit te trekken. Ik mag hopen dat ik daarin niet de enige ben, en dan is het uiteindelijk nog maar de vraag of één omgekochte website werkelijk een gevaar kan vormen voor de portemonnee van de gamer.

  44. Joris · 12-9-2009 · 20.19 uur

    @ Niels en Gerthein

    Dat gamereviews zo op cijfers leunen en willen overkomen als een ‘objectieve’ beoordeling ligt volgens mij niet alleen aan de relatie tussen uitgever en media. Bij films, muziek en boeken bestaat er vaak al een ondergrens (van kwaliteit) en de dingen die besproken worden zijn eigenlijk nooit echt slecht en het wordt dan al snel een kwestie van smaak. Bij games echter, zijn er allerlei zaken (graphics, besturing, speelduur, herhaling, innovatie) die regelmatig gewoon niet in orde zijn en daarom dus wel objectief beoordeeld kunnen worden. Veel reviews bestaan dan ook uit het saaie aflopen van de vier belangrijkste punten (graphics, gameplay, geluid en speelduur) en trekken daar vervolgens een conclusie uit. Naar de waarde van de game als artistieke creatie wordt heel vaak niet eens gekeken.

  45. Joris · 12-9-2009 · 20.22 uur

    Die 1 ster voor Inglourious Basterds van de NRC is overigens hoe dan ook onterecht natuurlijk :P

  46. Vlad Micu · 12-9-2009 · 20.25 uur

    @Harmen
    Sinds wanneer hoef ik een punt te hebben? Mag ik niet simpelweg m’n ongunst tonen over hoe er met dit onderwerp door sommige mensen wordt omgegaan?

    Maar om je vraag te beantwoorden. Als iemand 10.000 euro accepteert van een partij waar ze vervolgens kritiek op moeten leveren, dan kun je er al van uit gaan dat er bij een negatief cijfer wat gaat broeien. Niemand betaalt er in deze industrie voor om keihard genaaid te worden. Daar bestaat BDSM voor.

    @Boris
    Vond je eerste reactie trouwens van de snelle kant. Je kan niet van David verwachten dat hij voor dit artikel elke kiezelsteen betreffende dit thema heeft omgedraaid. Bij Konami had je ook al precies dezelfde reactie. Aangezien je al zo lang bekend bent met Bashers en nu weer eens gezellig meedoet met de discussie kan ik toch wel veronderstellen dat je inmiddels begrijpt dat daarvoor de discussie als aanvullende bron dient :).

  47. Yarno Ritzen · 12-9-2009 · 20.40 uur

    @ Vlad: Het is aan de journalist om zich daaroverheen te zetten. We zijn geen kinderen die geen kritiek kunnen verdragen, integendeel zelfs. Wanneer een uitgever niet tevreden is, dan dient de journalist een keiharde fuck you richting desbetreffende uitgever te sturen.

  48. Coen · 12-9-2009 · 20.48 uur

    De passionele reacties die dit artikel, en andere met eenzelfde strekking, altijd opleveren bij mensen die er direct mee te maken hebben, zijn veelzeggend. Deze tak van journalistiek zit in een identiteitscrisis, met handen en voeten gebonden aan een verouderd idee dat veel te veel nadruk legt op het product en veel te weinig op het proces.

    Games worden, door de regel genomen, getest alsof het consumentengoederen zijn, die langs een onafhankelijke maatstaf een intrinsieke waarde wordt opgeplakt. Er bestaat een weliswaar onbeschreven maar toch verrassend concreet lijstje met punten waaraan een game moet voldoen, wil het een hoog punt halen. Dat is natuurlijk een kolfje naar de hand van de uitgevers, die hun games vertalen naar dat verwachtingspatroon, zo de hoge punten binnenhalen en dat weer eenvoudig communiceren naar de consument. En daarom is die relatie tussen uitgevers en journalistiek, maar dus ook met ontwikkelaars en consument, zo ontzettend afhankelijk. Het is de wisselwerking die dat principe in leven houdt.

  49. David Nieborg · 12-9-2009 · 21.02 uur

    @ Boris Ik geloof je onmiddelijk wat betreft de PU, die bestaan al 15 jaar en hebben ongetwijfeld wat in de melk te brokkelen. Maar websites? Daar ligt het anders krijg ik het idee als ik zo de comments hierboven lees.

    @ Robert Gaal Goed punt, kan jij niet een mooie tool bouwen om amateur game reviews makkelijk te delen :)? Overigens zou het wel weer jammer zijn als de (waardevolle) kennis van specialisten bij de game pers zo verloren zou gaan.

  50. frankhartman · 12-9-2009 · 21.08 uur

    Ergens in het traject tijdens de evolutie van sales en marketingcommunicatie zijn veel bedrijven het volgende vergeten: Als je meer producten wilt verkopen, moet je betere producten maken.

  51. TAW · 12-9-2009 · 21.58 uur

    @frankhartman:
    Je bedoelt evaluatie en ach, goede producten verkopen zichzelf ;)
    Punt is: worden “objectieve” recensenten (indirect) omgekocht positiever te zijn? Kan de industrie niet beter per direct in advertorials gaan denken? Zijn huidige advertorials al duidelijk aangegeven als advertorial? Je zou het je af en toe afvragen…

  52. IvoTriepels · 12-9-2009 · 22.42 uur

    Intressante discussie.

    Het GUNK verhaal had ik al eerder via Twitter meegekregen en het verbaasde me dat dit gebeurde. Aan de andere kant verbaasde me het ook weer niet, aangezien het in andere commerciële doeleinden vast en zeker ook wel zou gebeuren zoals op TV bijvoorbeeld.

    1 ding wat gewoon een feit blijft is dat de consument niet de dupe moet worden van een slechte aankoop, omdat er commerciële belangen meespelen. Er bestaan immers niet voor niets reviewers en recicenten van films, muziek en games die voor jou uitzoeken of een product niet goed bij je past of gewoon ronduit slecht is. Ik mag er dan hopelijk ook vanuit gaan dat het GUNK gebeuren maar 1% is van het gehele gebeuren, want anders kunnen we dadelijk de Consumenten Gids niet eens meer vertrouwen!

  53. Aerschtuner · 12-9-2009 · 23.03 uur

    Euh, Yarno? “We zijn geen kinderen die geen kritiek kunnen verdragen, integendeel zelfs. Wanneer een uitgever niet tevreden is, dan dient de journalist een keiharde fuck you richting desbetreffende uitgever te sturen.”

    Spreek je jezelf nu in één enkele zin niet verschrikkelijk tegen? Kun je niet beter luisteren naar de uitgevers/distributeurs/ontwikkelaars/whatever als ze kritiek hebben op je review en ze je argumenten tonen? Dus eigenlijk wat Jurrie zegt.

  54. Yarno Ritzen · 13-9-2009 · 0.38 uur

    Aerschtuner: Wat ik bedoel is dat we onderbouwde kritiek zeker kunnen hebben, maar dat een uitgever die je opbelt om te vragen hoe het precies zit met een laag punt (mits je dat fatsoenlijk onderbouwd hebt in een review) geen enkel recht van spreken heeft.

    De onderbouwde kritiek op recensies is in de meeste gevallen juist een hulp, het laat je misschien dingen zien die je eerder niet opmerkte enz enz.

    Wat uitgevers doen is heeft daar helemaal noppes mee te maken. Zij zijn bij voorbaat nog minder objectief dan een reviewer.

  55. Nick Kivits · 13-9-2009 · 10.59 uur

    Te veel reacties om allemaal door te lezen, dus vergeef me als het al gezegd is:
    Onafhankelijke gamejournalistiek bestaat niet. Klopt. Maar onafhankelijke journalistiek in zijn algemeenheid is ook een farce. Met uitzondering van een paar selecte media die het nog wel durven proberen. Maar iedere journalist krijgt met dit vraagstuk te maken. Je krijgt informatie van een partij en als je die partij ‘onrecht aandoet’ (let op de ‘-tekens!) kan je het wel schudden met je bron. Een journalist is nooit helemaal onafhankelijk, hoe slecht dat ook is voor het vak. Een onafhankelijke journalist willen zijn is een ding, het kunnen zijn is iets anders. Met idealen koop je nog geen droog brood bij de bakker.

  56. Vincent Leeuw · 13-9-2009 · 11.08 uur

    @Robert Gaal Dat komt (net zoals een paar andere opmerkingen hier) heel dicht bij New Games Journalism, wat in de essentie dat is. Het is echter opgepikt als een alternatieve manier om werkelijk alles over een game te kunnen zeggen onder het motto ‘mijn mening, jij hebt er niks over te zeggen’.

    Het is daarom ook net zo hard weer doodgegaan; vond geen aansluiting bij de lezers. Maar als je dat weet te ontwijken, en inderdaad de mening verpakt als entertainment in karaktervorm, dan heb je volgens mij wel een goed format in handen. IIG beter dan de brood-en-boter-uitingen die er nu zijn. Mensen willen informatie hebben om daar hun mening te kunnen vormen. Recensies worden door lezers gebruikt om die mening bevestigd te zien, niet omdat ze die schrijver zo zeer vertrouwen. Dat laatste wordt over veel langere tijd opgebouwd als de mening consequent aansluit of juist afwijkend is.

  57. Bert · 13-9-2009 · 14.36 uur

    We zouden al een hele stap verder staan als ‘gamejournalisten’, game-magazines en -sites geen dubbele afhankelijkheid zouden vertonen ten opzichte van de partijen en producten waar ze over berichten.

    Men heeft de publishers niet enkel nodig voor het vergaren van informatie, exclusives en dies meer (op enkele nobele uitzonderingen wereldwijd na die aan echt diepgaande, onafhakelijke journalistiek trachten te doen, zoals op Bashers al wel meermaals geargumenteerd is), maar daarnaast ook nog eens om hun eigen werking te financieren aan de hand van advertenties.

    Vooral dat laatste is mijn inziens een gevolg van enerzijds een nog steeds onvolwassen game-industrie, en anderzijds incompetent management (in hoofde van de sales-afdeling en leidinggevend management van magazine- en site-uitgevers) die dat onvolwassen karakter maar niet kunnen overstijgen en hun reclameruimte blijkbaar onvoldoende aan een breder publiek kunnen verkopen. Er zijn al talloze studies geweest over het profiel van ‘de gamer’ en hoe dit de laatste jaren zeer sterk geëvolueerd is van de puberende, solitaire tienerjongen naar een kapitaalkrachtige man/vrouw die in het leven staat (en nog tal van adjectieven waarvan de opsomming niet relevant is voor de discussie). Met andere woorden een zéér interessant doelpubliek voor tàl van andere bedrijven dan enkel die gamepublishers! Je ziet wel eens occasioneel wat reclame voor Coca-Cola, een of andere internetservice, een wagen,… maar zelden slaagt men erin om de grote reclamebudgetten waar die bedrijven mee zwaaien naar zich toe te trekken. Als je zo’n reclame al tegenkomt in een gamesmagazine is het vaak nog eens gewoon als “extraatje” naar de adverteerder aangeboden bovenop hun reclame in een ander algemeen magazine. Blijkbaar slagen de sales-afdelingen er maar niet in om een interessant marketing-verhaal naar die bedrijven te brengen die buiten het incestueuze gameswereldje bestaan. Er wordt veel te veel ‘bekrompen’ gehandeld en veel te weinig ‘outside the box’ gedacht. Als er eindelijk enkele partijen erin zouden slagen om grotendeels gefinancieerd worden door niet-games advertenties, dan kan je die keuze tussen ‘geld of journalistieke onafhankelijkheid’ al wegnemen. Dan rest enkel nog de ‘exclusives of onafhankelijkheid’.

    Over die onkunde verwonder ik me vooralsnog echter al jaren en het wordt hoog tijd dat men op die functies binnen een magazine/site ook wat breder opgeleide of meer getalenteerde mensen positioneert.

  58. Jos Bouman · 14-9-2009 · 0.53 uur

    @Bert, dat zou inderdaad mooi zijn, maar dan nog blijven de kleinere websites kwetsbaar, zij zullen namelijk niet zaken kunnen doen met branchevreemde adverteerders.

    Er zijn overigens genoeg pogingen (geweest) om dat soort partijen te bereiken, waarbij de PU ook af en toe succes boekt. Het idee is dus niet zo heel erg briljant ;-), maar toch lukt het maar in beperkte mate, het bereik is voor dat soort partijen vaak net iets te klein.

  59. Bert · 14-9-2009 · 0.58 uur

    Tuurlijk is het idee niet nieuw, dat zou maar erg zijn nietwaar? ;-) Maar bereik zou geen probleem mogen zijn, zeker niet als je over de grote sites spreekt. Het is nu bvb ook niet zo dat een blad als Humo (om maar even een Belgisch vb te noemen) zo’n onoverkomelijke oplage heeft. Kleinere sites blijven inderdaad kwetsbaar, maar je kan je anderzijds de vraag stellen of het probleem zich daar uberhaupt voordoet he, adverteerders zullen daar niet snel met geld komen zwaaien om te beginnen.

  60. Maarten Brands · 14-9-2009 · 11.05 uur

    Even een kleine sidenote: Sinds wanneer moet een recensent een gefundeerde of ‘onderbouwde’ mening geven?

  61. Aerschtuner · 14-9-2009 · 11.31 uur

    @Maarten Brands: Het lijkt me redelijk vanzelfsprekend dat je als reviewer aangeeft waarom je F.E.A.R. 2 een schrale game vindt.

    Stel: Ik schrijf op Tweakers een review over Batman: Arkham Asylum en ik ben erg negatief over de game. Als ik enkel schrijf dat ik de game ondanks de goede beoordelingen/cijfers elders enorm vind zuigen, dan krijg ik gegarandeerd vragen van verbouwereerde mensen die willen weten wat er nou zo kut aan die game is.

    Als ik schrijf dat ik de actie behoorlijk simpel en repetitief vind, het verhaal matig uitgewerkt vind en het vechten nou niet echt bepaald soepel vind gaan; dan denk ik dat de mensen mijn mening aan kunnen vechten op basis van argumenten en dan kan er een aardige discussie ontstaan.

    Voor de duidelijkheid: Ik vond Batman wel degelijk een goed spel. De bovenstaande mening is fictief ;-).

  62. Maarten Brands · 14-9-2009 · 12.03 uur

    Grappig dat je juist Batman: Arkham Asylum noemt. Op het recenseren van deze game stond schijnbaar een embargo dat je wel mocht breken als je “de review al had geschreven en de score hoger uitpakt dan 90%”. Let op de subtiliteit in de verwoording :)

    Of het verstandig is dat een reviewer een recensie schrijft als “This game is shite, 2/10.” is een andere vraag. Maar er is geen regel oid. dat hij/zij dit niet mag doen of een verantwoording heeft richting uitgever of PR-bureau (wat hier en daar in de comments gesuggereerd wordt).

    Ik zie persoonlijk liever trouwens zo’n review dan die oeverloos treurige feature-check-en-meten-van-de-spelduur verhaaltjes.

  63. Aerschtuner · 14-9-2009 · 12.07 uur

    “Of het verstandig is dat een reviewer een recensie schrijft als “This game is shite, 2/10.” is een andere vraag. Maar er is geen regel oid. dat hij/zij dit niet mag doen of een verantwoording heeft richting uitgever of PR-bureau (wat hier en daar in de comments gesuggereerd wordt).”

    Oh, nee! Ik vind ook zeker dat men als medium dat reviews plaatst geen verplichting of wat dan ook heeft naar de uitgevers/PR-boeren. Maar uiteraard wel naar de lezers!

    Dit heeft natuurlijk ook met de doelgroep te maken. Gamekings zou prima op video kunnen zeggen: “Batman is een kutgame, niet kopen!”, terwijl als wij bij Tweakers online zetten: “Batman is niet de moeite waard.”, we de poppen aan het dansen hebben.

  64. Aerschtuner · 14-9-2009 · 12.10 uur

    “Grappig dat je juist Batman: Arkham Asylum noemt. Op het recenseren van deze game stond schijnbaar een embargo dat je wel mocht breken als je “de review al had geschreven en de score hoger uitpakt dan 90%”. Let op de subtiliteit in de verwoording :)”

    Ik heb de Batman-review niet gedaan. Ik heb ook de nda/emargo-overeenkomst niet gelezen.

  65. Maarten Brands · 14-9-2009 · 14.05 uur

    Ik wilde ook niets impliceren :) Er schoot me alleen een relletje te binnen uit de UK over Batman en Eidos.

  66. K. Hoenderhok · 14-9-2009 · 14.49 uur

    Wat een gedoe over een blad dat nog niet eens een oplage van 5.000 stuks heeft…

  67. Bart Breij · 14-9-2009 · 15.02 uur

    In mijn periode voor GameSen werd ik gebeld door Ubisoft over een laag uitgevallen cijfer voor Rainbow Six, in Xbox Magazine zijn slechts weinig van mijn eigen cijfers - al dan niet gecommuniceerd - overeind gebleven en ook als hoofdredacteur van jouwXbox360 Magazine was de verleiding erg groot aan cijfers te zitten.

    Acht jaar en ongeveer driehonderd spellen later word ik niet zo snel opgewonden meer van een spel. In het oude model van bovengenoemde media zou ik dan misschien nu een knorrige man zijn die elk spel te laag zou geven tegenover de ladder van metacritic.

    Maar dat model gaat inmiddels niet meer op. Voor Dagblad van het Noorden schrijf ik relatief korte recensies voor een zo breed mogelijk publiek. Ik zit niet meer ‘in het wereldje’, heb geen direct contact meer met uitgevers en heb geen tijd meer voor perstrips. Maar ik hoef maar een spel aan te vragen en ik krijg het opgestuurd; de oplage van het Dagblad spreekt boekdelen.

    Voor mij is het heerlijker werken dan ooit. Geen gemekker over technische onzorgvuldigheden, een gebrek aan bepaalde spelmodi of directe vergelijken maken met de geopperde standaard in een genre. Gewoon beschrijven waarom een spel al dan niet leuk en goed is. Geen cijfer onderaan, geen koopadvies, gewoon een inzicht verschaffen. Leuker om te schrijven en - daar ben ik van overtuigd - ook leuker om te lezen.

  68. Freek · 14-9-2009 · 15.08 uur

    Cijfers zijn alleen interessant als je daar waarde aan toekent. Gamespot (Rel tijdje terug over Kane & Lynch) en Gunk zijn niet te vertrouwen, nou en? De betere reviews zijn volledig subjectief en zijn een entertainment vorm an sich. Zie Top Gear bijvoorbeeld.

    Als wetenschapper ben je volledig onafhankelijk tot de universiteit je terugfluit. Dat geldt helaas voor Journalisten ook, je bronnen zijn je inkomen het is opvallend dat dit aspect blijkbaar interssanter is om over te praten bij recensies dan bij de beoordelingen van beleggingsfondsen in de Financiele Telegraaf en het Financieel Dagblad…

  69. Dries Brouwers · 14-9-2009 · 17.02 uur

    Ik ben de reviewer in dit hele verhaal en ik zou toch even een reactie willen plaatsen om het een en ander te nuanceren. Ik vind het in het algemeen spijtig dat ik niet gecontacteerd ben geweest bij het schrijven van een artikel als dit, al was het maar om bepaalde standpunten te verduidelijken.

    Ik wil vooral op de reactie van Frank Molnar reageren, want daar staan een aantal onjuistheden in. Ik ben zelf 7 jaar lang eindredacteur geweest bij 9lives en het TVGAS-/GUNK-verhaal is daar maar sinds midden verleden jaar van start gegaan. Dat Frank dan spreekt van “reeds langere tijd problemen met deze specifieke medewerker”, gaat mijn petje te boven. Ik ben op exact eenzelfde manier aangesproken geweest over een review van Saint’s Row 2 van mij, een game die ik 79% had gegeven terwijl er een SR2-campagne op de site liep. Ik veronderstel dat hij hier naar refereert. Dat is alleszins het enige geval wat ik mij als “probleem” kan inbeelden; voor het overige mag je aan gans het team dat onder mij stond vragen of ik competent was. Ik ben zeker van dat zij daarop positief zullen antwoorden.

    Het embargo van de review is eveneens nooit gebroken geweest. Op een intern document had men “datum x vanaf x uur” gezet, maar in een begeleidende brief die ik bij de review kreeg met officieel embargo erin stond gewoon “datum x”. Ik ben van het officiële document uitgegaan en heb de review iets na middernacht op de desbetreffende dag zelf online gezet (wat overigens slechts enkele uren scheelde met het andere embargo). “Telkens embargo’s aan zijn laars lappen” is dan ook een zware overstatement: ik kan mij maar een ander geval op die volledige 7 jaar voor de geest halen waar ik door vergetelheid een embargo-uur uit het oog verloren ben. Het klopt dat dit niet zou moeten gebeuren, maar het is in deze discussie gewoon compleet irrelevant.

    Het argument dat nooit op voorhand gevraagd wordt om scores te veranderen, is overigens ook maar loos aangezien Frank toch pas reageert zodra een uitgever bij hem aan de lijn hangt (en de rol van een pr-bureau BAD hierin die dreigt om zijn campagnes weg te halen, mag ook niet onderschat worden, ondanks de woorden van Stan eerder in de reacties). Dat ik de dag nadien enkele mails en boze telefoontjes te verwerken krijg omdat ik mijn werk doe, dat is waar het om draait. Het hele benchmark-verhaal vind ik zelf ook van de pot gerukt: een site als MetaCritic of Gamerankings geeft gemiddelden weer, gemiddelden die bekomen worden door hoge én door lage scores samen te brengen. Dat ik pertinent games een lage score gaf, is überhaupt onwaar. Ik heb altijd in eer en geweten games gequoteerd. Vond ik ze goed, dan had ik er geen probleem mee ze een deftige score toe te kennen.

    Nog dit: deze mails zijn nooit door mij gelekt geweest, maar door een andere (ex-)redacteur die helaas mijn vertrouwen beschaamd heeft. Ik heb er zelf geen baat bij dat zulke mails gepubliceerd worden en zie niet in waarom ik met modder zou moeten gooien naar personen die op zich niet rechtstreeks bij de zaak betrokken zijn/waren. Ik heb 9lives altijd een warm hart toegedragen en doe dat nog altijd, dus ik heb geen reden om de website die ik zelf mee grootbracht in diskrediet te brengen. Anderzijds vind ik het wel zeer betreurenswaardig dat die schuld nu door Frank in mijn schoenen wordt geschoven.

  70. Niels ’t Hooft · 14-9-2009 · 17.59 uur

    @Dries: Tof dat je hier reageert. Wat betreft het jou niet vragen om een reactie: iedereen die aan Bashers meewerkt doet dit geheel vrijwillig. David is überhaupt (volgens mij) de eerste die Gunk om een reactie heeft gevraagd. Ik ben al heel blij dat hij die tijd en moeite heeft genomen. In een ideale wereld hadden we hier een diepgaande onderzoeksreportage van gemaakt, maar dat zat er nu gewoon niet in. Middels de reactiemogelijkheid kan iedereen die iets te zeggen heeft uiteindelijk toch zijn zegje doen.

    Wat ik me afvraag: wat vind je zelf van de hele situatie? Je werkt, lees ik tussen de regels door, niet meer voor 9Lives, heeft dat met deze kwestie te maken?

  71. Dries Brouwers · 14-9-2009 · 18.23 uur

    @Niels: okay, in dat argument kan ik niet anders dan mij vinden aangezien ik zelf ook vooral vrijwillig gewerkt heb/werk ;) Ik vond het vooral spijtig omdat Frank mij in zijn reactie nogal negatief afschildert en ik dat niet terecht vind, maar daar heeft de auteur op zich niets mee te maken.

    Ik vind de hele situatie natuurlijk enorm “bekakt”. Ik heb altijd graag voor 9lives gewerkt, maar inderdaad, naar aanleiding van dit incident kon ik mij principieel niet meer vinden in de werking van tvgas als bedrijf. Ik had een volledige redactie die mij voor, tijdens en na dit incident fel steunde, maar ik zal je niet moeten uitleggen dat zo’n zure relatie met je oversten toch alles net dat beetje onmogelijker maakt, zeker aangezien je er nog mee moet samenwerken. Het is met het hogere beleid en de principes (waar de huidige redactie overigens niets aan kan doen! Ik heb het volste vertrouwen in deze jongens) gewoon recht bergaf gegaan sinds gunk zich is gaan moeien met 9lives. Gezien de omstandigheden ben ik blij dat ik de keuze heb gemaakt.

  72. Vlad Micu · 14-9-2009 · 20.04 uur

    @Dries

    Respect dat je ondanks het gebrek aan een verzoek om contact toch het initiatief neemt om hier je reactie te plaatsen. Het is allerbehalve fijn als je als individu wordt beschuldigt van incompetentie en je vakkundigheid wordt betwijfeld.

    Als ik terugkijk naar de reactie van Frank en deze ietsjes beter lees vind ik het gehalte van beschuldigingen toch wel aan de hoge kant. Iets té defensief voor een vertegenwoordiger van een beschuldigde partij die wenst een respectabele reactie te geven op dit voorval. Je zou zelfs kunnen spreken van smaad. Had liever een opname van een telefonische reactie willen horen, kijken hoe vaak z’n stem hoger gaat bij de uitspraken die over Dries gemaakt werden.

  73. TAW · 14-9-2009 · 20.55 uur

    @ Dries
    Ik ben blij voor je dat je dat je tevreden bent met je keuze. Succes met de rest van je carrière dan maar!

    @ Vlad
    Misschien zijn er wel stiekeme opnames gemaakt… (maar publicatie ervan is niet “juridisch niet helemaal zuiver”) :-O Al spreken de woorden zelf al genoeg voor mij.

    @ David
    Strijd jij tegen dit soort spelletjes met meer publicaties hierover?

  74. David Nieborg · 14-9-2009 · 23.09 uur

    @ Dries Ja bedankt voor je reactie! Dat is toch wel het idee achter een blog. En gelukkig is het overgrote deel van de reacties inhoudelijk (en niet anoniem), super! Wat Niels al aangeeft, ik wilde vooral zeker weten dat die email authentiek was en heb toen contact opgenomen met mr. Molnar. Om dit verhaal helemaal uit te pluizen en iedereen die hierbij betrokken is (uitgebreid) te interviewen, daar zijn de middelen te beperkt voor (als in tijd & geld, dat is zo een dag werk).

    @ TAW Ik strijd nergens tegen :). Ik ben wel bezig met onderzoek, samen met Europese en Amerikaanse collega’s, naar de relaties tussen PR, industrie & game pers met als doel deze relatie beter te begrijpen en weg te gaan van dit is “goed” en dat is “fout”. Mijn onderzoek is dus, alleen al qua toon, totaal anders dan bovenstaande blogpost.

    Overigens, hoorde ik daar iemand NDA zeggen ;).

  75. TAW · 14-9-2009 · 23.30 uur

    @ David
    “Uitgevers en pr-bureaus zijn in staat om directe invloed uit te oefenen op de scores van games en zijn niet te beroerd dit ook daadwerkelijk te doen.” vind ik best wel verschillen van de NDA van Konami waar (ook terrecht) veel kanttekeningen bij worden geplaatst.
    Die NDA heeft misschien (nadelige) concequenties voor het beoefenen van het journalistieke vak maar “het geval Gunk” komt meer in de buurt van ehm… laat ik het toch maar zeggen: het beperken van iemand zijn vrijheid van meningsuiting, door fabrikanten gefinancierd onderzoek e.d.
    “A smoking Gunk” -> leuke nieuwe term voor de game-industrie. Lijkt me interessant er meerdere te zien.

  76. Freek · 15-9-2009 · 9.12 uur

    Ik moet toch afstuderen, David gooit me zo een aardig onderwerp voor m`n voeten. Een onafhankelijke gamejournalistiek is dat mogelijk?

  77. David Nieborg · 15-9-2009 · 15.01 uur

    @ Freek Goed idee! Als je hulp nodig hebt, weet je me te vinden.

  78. Sven · 15-9-2009 · 20.51 uur

    Niet alle media zijn journalistieke media, sommige bestaan eerder om de lezer te entertainen en in mindere mate om hem in te lichten.

    De ‘entertaining reads’ leggen mijn inziens niet dezelfde journalistieke ethiek aan de dag. Rapporteer de waarheid, minimaliseer mogelijke schade voor je lezer, wees onafhankelijk, sta voor wat je schrijft… of wat je ook onder journalistieke integriteit verstaat.

    Uit mijn eigen ervaring moet ik concluderen dat ik als freelance game-journalist nog het meest correct kon schrijven voor de algemene dagbladpers als De Standaard en Het Nieuwsblad omdat je daar in het juiste kader zat. Games, beursnoteringen, buitenlands nieuws… de eindredactie was even bloedserieus. Ook stonden advertising en content diametraal tegenover elkaar, vaak in losse business units of zelfs bedrijven. Veel minder zo bij de gespecialiseerde pers (ik schreef nog freelance voor Gunk toen het lanceerde en andere gamesites en gespecialiseerde publicaties).

    @jurrie Uitgevers hebben zeker het recht om een recensie op de korrel te nemen. Maar je kunt er inderdaad van uitgaan dat een ‘recht van antwoord’ niet zo ingeburgerd is bij ‘game-journalisten’ en je dus vaak op een scheldpartij wordt onthaald. Jammer aangezien het een mooie meerwaarde zou kunnen geven aan een artikel als beide partijen het met eer en geweten doen.

  79. Jan M · 15-9-2009 · 21.19 uur

    Een uitgever/pr-bureau heeft alle recht om te klagen over een recensie. Toont betrokkenheid :-) Als recensent moet je zorgen dat je zo stevig in je schoenen staat dat je elke letter die je geschreven hebt kunt duiden. Zolang de uitgevers maar niet dreigen met het schrappen van advertising of omgekeerd, zolang ze maar geen dingen vragen in ruil voor advertising.

    Over Gunk kunnen we btw hele boeken schrijven. Ik stel voor dat we dat niet doen.

  80. Anouk · 16-9-2009 · 10.19 uur

    ik vind dat een pr bureau moet beschikken over voldoende inzicht in de branche om te weten wanneer een game terecht wordt afgekraakt. In het geval dat een game onterecht wordt afgekraakt, wordt dit gelogenstraft door de verkoopcijfers. En dat is toch voor een uitgever de zoetste wraak lijkt mij.
    Ook een uitgever is in zijn geheel niet gebaat bij belangenverstrengeling en is het meest gediend met een zo objectief mogelijke review. Konami heeft daarom bijvoorbeeld gekozen voor een heldere structuur waarbij er een strikte scheiding der machten is: de free publicity of PR is de verantwoording van het PR bureau, de verantwoordelijkheid van de media budgetten ligt bij het mediabureau.

  81. Gerthein Boersma · 16-9-2009 · 10.32 uur

    Ben het wel eens met Jan: dat uitgevers klagen over negatieve recensies hoort bij het ‘spelletje’, dat is ook een beetje hun vak. Zolang ze maar geen oneigenlijke pressiemiddelen gebruiken kan ze niet echt verweten worden dat ze lobbyen om hun eigen titels in een zo goed mogelijk daglicht te stellen. Als maar duidelijk is waar de grenzen liggen.

  82. Jan M · 16-9-2009 · 13.16 uur

    @Anouk: fantastisch werkt dat pr-bureau bij Konami dan toch niet, want mij hebben ze nog steeds niet teruggemaild.

  83. Ruud · 16-9-2009 · 14.56 uur

    Wat een heerlijke discussie. Bij mij rijst alleen de vraag waarom Gunk er iedere keer mee weg komt. Ik bedoel dit is zeer zeker niet de eerste keer. We kennen Gunk ook al van het plaatsen van reviews die zijn nimmer geheel gespeeld kunnen hebben en tig andere feiten.

    Ondanks alles behoudt Gunk haar lezers. Hoe relevant zijn wij dan?

  84. David Nieborg · 16-9-2009 · 15.50 uur

    @ Gerthein & Jan:

    “Zolang ze maar geen oneigenlijke pressiemiddelen gebruiken kan ze niet echt verweten worden dat ze lobbyen om hun eigen titels in een zo goed mogelijk daglicht te stellen. Als maar duidelijk is waar de grenzen liggen.”

    Is dat het probleem dan niet, dat deze grenzen uitermate vaag en troebel zijn en iedereen daar een andere mening over heeft? Het geval van Gunk is duidelijk te ver, maar er zijn zoveel gevallen die op het randje zijn (of zie ik dat verkeerd)?

  85. Rogier Kahlmann · 16-9-2009 · 16.13 uur

    Iemand van een PR bureau vertelde me ooit eens, tijdens een presentatie van een nieuw spel, dat de ‘de beste manier om sites te beinvloeden is om gewoon ‘aardig te doen en gemoedelijk en toeschietelijk te zijn.’ De ironie achter zijn openbaring was dat diezelfde opmerking ook mij gunstig stemde over hem, zijn bedrijf en vast ook zijn spel.

  86. Matthijs Dierckx Kuijper · 16-9-2009 · 16.39 uur

    Ik heb enige ervaring met deze materie, als (hoofd)redacteur maar ook als uitgever.

    Als ik eerlijk ben: ik zie het probleem niet. Het is in feite allemaal erg simpel.

    Op de eerste plaats moet een redactie weglopen voor alles wat haar kan beïnvloeden. Dat is best makkelijk. Gewoon ‘nee’ zeggen tegen een reisje dat inhoudelijk niets oplevert, tegen dat Business Class-ticket naar Tokio en tegen die leuke dame van het PR-bureau. Kleine cadeautjes? Niets mis mee, maar als de koerier voor je neus staat met een 40-inch plasma scherm (waargebeurd), dan stuur je die gewoon terug.
    Je moet als journalist sterk in je schoenen staan, maar dat is nu eenmaal eigen aan het vak.

    De andere kant van het verhaal is ook niet zo heel ingewikkeld.

    Praktisch alle media zijn afhankelijk van advertentie-inkomsten. Dus hoe minder advertenties, hoe kwetsbaarder het medium en hoe vatbaarder het is voor druk van adverteerders. Dat is echter het probleem van de uitgever en nooit van de redactie. Tenzij de uitgever zijn werk niet goed doet en die druk wel laat doorsijpelen naar de redacteuren. En dat lijkt hier aan de hand.

    Overigens moet Molnar zich afvragen waarom een bedrijf 10 duizend euro wil besteden aan een campagne bij hem. Dat komt doordat hij een platform biedt dat goed wordt gelezen en dus gewaardeerd. En dat komt niet doordat zijn lezers/kijkers het idee hebben dat de redactie de PR-bureaus naar de mond praat.

  87. Anouk · 16-9-2009 · 19.50 uur

    @Jan

    Ha Jan, ik heb t even gecheck maar ik vraag me af, waar jij dan naar toe gemaild hebt. als je mailt naar info@hit-pr.nl, dan krijg je zeker en vast antwoord..

  88. Jan M · 16-9-2009 · 22.25 uur

    @Anouk: heb ik gedaan hoor. Gebeurt wel vaker hoor, Nederlandse persbureaus die ons arme Belgjes negeren. Enfin, morgen de good old telephone nog eens gebruiken.

    @David: natuurlijk zijn die grenzen vaag. Je kan die ook niet trekken. Kijk, Matthijs gaat imho te ver. Je kan niet weglopen van alles wat je kan beïnvloeden. Dat hoeft ook niet. Het is de kunst zelf professioneel te zijn en te zien waar het te ver gaat. Kijk, ik was onlangs bij Ubisoft Montpellier. Ze geven je daar goed eten, wat muziek, sexy dames, en dat doen ze echt niet omdat ik mooie, blauwe ogen heb. Voor mij hoeft al die show niet, maar zolang ik krijg wat ik wil -een mooie reportage- kan me dat niet schelen. Je moet zelf professioneel zijn, én die indruk ook naar de buitenwereld geven. En als de cadeautjes te duur worden, dan is dat niet jouw verlies. Btw, dit probleem doet zich niet enkel in de gamessector voor.

  89. Anouk · 16-9-2009 · 22.54 uur

    jan, ik weet echt zeker dat je mail niet aangekomen is. ik zou als ik jou was zeker bellen!!! Doen!

  90. GameBelg · 17-9-2009 · 14.22 uur

    @ Matthijs

    “Overigens moet Molnar zich afvragen waarom een bedrijf 10 duizend euro wil besteden aan een campagne bij hem. Dat komt doordat hij een platform biedt dat goed wordt gelezen en dus gewaardeerd. En dat komt niet doordat zijn lezers/kijkers het idee hebben dat de redactie de PR-bureaus naar de mond praat.”

    Misschien wel even nuanceren dat het samengaan van Gunk en 9lives (het goede en gewaardeerde platform) vooral door die laatste als een gedwongen huwelijk wordt ervaren en de community aldaar helemaal niet gediend is met het nieuwe bewind (= Gunk). Misschien net omdat ze door deze en andere toestanden alles waar ze voor staan en wat hen door de jaren tot dat goede, gewaardeerde en gelezen platform heeft doen uitgroeien in gevaar zien komen? Je hoeft er maar even de comments op eender welke Gunk-aankondiging op 9lives op na te slaan om te zien wat ik bedoel. (Vanaf de eerste aankondiging van het ‘samengaan’ overigens, niet pas sinds ‘dit’ Geval Gunk.)

  91. Cool and the Gang · 17-9-2009 · 23.32 uur

    “Ondanks alles behoudt Gunk haar lezers. Hoe relevant zijn wij dan?”

    @Ruud. Thanks…
    Als het publiek dit allemaal echt zou weten, zal ze er nog niet om malen. Men leest nu eenmaal liever previewtjes op Insidegamer dan dit soort “gezonde relevante discussies onder elkaar, waar we allen beter van worden”…bezoekersaantallen spreken daarbij voor zich…
    En wie dat durft te wijten aan de inhoud van het gepeupel dat de bezoekersaantallen van bijvoorbeeld IG opmaakt, hoort dan weer absoluut hier thuis!

  92. Frederik · 18-9-2009 · 20.40 uur

    De kans is klein dat iemand dit nog gaat lezen maar in dit soort van discussies wil ik toch altijd mijn mening kwijt.

    Wat Niels en anderen hier al zeiden is iets waar ik zelf ook enorm achter sta. Gamebladen worden door lezers vooral gekocht als Buyers Guides en redacties handelen daar volledig naar. Het is mijn volle overtuiging dat games zoveel complexer, boeiender en fascinerender kunnen behandeld worden als gamers/schrijvers zich gaan realiseren dat games meer zijn dan een product met een bepaalde kostprijs. Ik noem mezelf een gamejournalist en vind dat ik daar het recht toe heb. Niet omdat ik over games mag schrijven voor een officiële publicatie, niet omdat ik daarvoor een beetje geld krijg en niet omdat ik de pretentie heb dat mijn mening een invloed uitoefent op mensen. Maar omdat ik zowel de materie die ik behandel als mezelf constant uitdaag en kritisch in vraag stel.

    Ik kan daarbij concluderen dat ik niet veel ruimte en middelen heb om te brengen wat ik vind dat ik zou moeten brengen. Mijn artikels zijn niet altijd even goed geschreven en zijn meestal even doorsnee als ieder ander stukje gamejournalistiek. Maar ik doe altijd mijn best om kritisch en informatief te zijn en als ik de kans krijg om mijn lezers een diepere gedachtenkronkel te bieden, dan doe ik dat. Ik heb niet de indruk dat dit voor de meerderheid van de ‘journalisten’ opgaat. Of het nu om gamejournalisten of anderen gaat. Leuk kunnen schrijven, misschien nu en dan het publiek wat entertainen met snedige stukjes arrogantie, dat is blijkbaar de essentie van journalistiek. Kwaliteit is voor de meesten irrelevant. Per slot van rekening is dat niet hetgene waar mensen in geïnteresseerd zijn. Lezers willen gewoon weten of ze een game moeten kopen en liefst op een manier die vet cool is. Ik weet dat dit zwartgallig klinkt maar ik hoop al jaren in een kwalitatieve wederopstand van de media (niet alleen de gamejournalistiek). Maar ik zie ze vooral steeds dieper vallen. Mijn overtuiging is dat kwaliteit en entertainment hand in hand kunnen gaan, maar dat lukt enkel met een team van hardwerkende personen met een ruggengraat.

    Toch kan ik uit eigen ervaring niet zeggen dat bovenstaand incident schering en inslag is. Ik heb het alvast zelf nooit gezien. Ook vind ik niet dat je meteen redactieverantwoordelijken de schuld kan geven voor alles. Meestal staan zij zelf volledig machteloos bij het feit dat hun medium steeds meer als een veredeld reclamekanaal wordt gebruikt. Ik vind dat de Angelsaksische pers wel enkele voorbeelden telt van boeiende gamejournalistiek die gebracht worden door personen die iets te zeggen hebben. Zij hebben de luxe om een internationaal nichepubliek aan te spreken, iets wat Nederlandse publicaties niet hebben. Ik weet niet hoe groot het bezoekersaantal van Bashers.nl is, misschien dat die cijfers mij het tegendeel zouden kunnen bewijzen.

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>