About
Volg Bashers
Nieuwe posts
Populaire posts
Nieuwe reacties
Het klinkt als een Suske en Wiske-stripboek: Het Geval Gunk. Een Belgische reviewer klapt uit de school en zet een interne e-mail online waaruit duidelijk naar voren komt wat mensen die enigszins bekend zijn met gamejournalistiek al jaren weten. Namelijk dat de machtsverhouding tussen uitgevers en gamepers nogal ongelijk is.
Uitgevers en pr-bureaus zijn in staat om directe invloed uit te oefenen op de scores van games en zijn niet te beroerd dit ook daadwerkelijk te doen. Er wordt regelmatig gebeld naar redacties: “Waarom heeft game X een 7 in plaats van een 8?” Gamewebsites, op hun beurt, vaak bij monde van de afdeling sales (medewerkers die advertenties verkopen), blijken deze druk in sommige gevallen niet aan te kunnen en vragen reviewers scores op te hogen, bij te stellen of informatie weg te laten.
Veel Bashers-lezers zullen het via-via al gehoord hebben: het Belgische gameblad Gunk stuurde 11 februari een van zijn reviewers een boze e-mail. (Omdat de mails nu in de openbaarheid zijn en overal te lezen zijn plaatsen wij ze hier ook, e-mail 1, 2, 3). In deze e-mail krijgt de reviewer een forse tik op de vingers. Wat is het geval? Het spel F.E.A.R. 2 krijgt een 7 (een 69/100 om precies te zijn). Dit is tegen het zere been van het pr-bureau dat Warner Bros. Interactive (uitgever van F.E.A.R. 2) in België vertegenwoordigt. Het pr-bureau heeft een dure reclamecampagne in samenwerking met Gunk opgezet. Kosten: 10.000 euro. En voor wat hoort wat.
Een beetje goodwill
Voor de volledigheid, de staf van Gunk is tevens boos op de reviewer in kwestie omdat hij een embargo geschonden heeft. Die irritatie is nog te begrijpen want embargo’s bestaan alleen nog maar omdat 99% van de gamewebsites zich er braaf aan houdt. Het achtuurjournaal bijvoorbeeld heeft dit jaar wederom lak aan embargo’s en bericht vrolijk over de inhoud van de miljoenennota (drie dagen voor de derde dinsdag in september).
De kern van Het Geval Gunk is samen te vatten met de volgende zin uit de bewuste e-mail. De mail is gericht aan de reviewer (de “je” in de mail), 9Lives is de website die onderdeel is van het T.Vgas-imperium samen met Gunk, BAD is het pr-bureau van Warner Bros. Inc. en een “skin” zijn de overdadige advertenties van één specifieke game die gamewebsites vaak een week lang hebben. Uit de e-mail:
Je ziet zelf dat er een grote F.E.A.R 2-campagne op 9Lives loopt (skin) en dat de mensen van BAD een dikke wedstrijd organiseren op 9lives, dan moet je toch zelf beseffen dat je door deze score te geven dit alles gewoon om zeep helpt? Een beetje commerciële feeling, good will en af en toe eens iets door de vingers zien daarvan gaat niemand dood he.
Drie mogelijke reacties
Uiteraard was er onmiddellijk consternatie toen eind augustus deze e-mail uitlekte op de 9lives.be-website. Maar hoe terecht is deze verontwaardiging? Er zijn, denk, ik drie reacties mogelijk in dit geval:
1. Who cares?
Wat maakt het uit? Waarom zou je gamejournalistiek serieus nemen? Games zijn toch maar games en gamejournalistiek bestaat toch niet. Je moet jezelf sowieso niet zo serieus nemen. Ken je die mop van dat blondje? Etc.
2. Pek en veren
De fik erin, stof het schavot af. Zeg je abonnement op Gunk op en wis je 9lives.be-account. Dit is verwerpelijk en de enige manier om dit duidelijk te maken is om nooit meer iets met Gunk/9lives te maken te willen hebben.
3. Een blik van herkenning
Laten we eerlijk zijn, dit is aan de orde van de dag. Er bestaat niet zoiets als onafhankelijke gamejournalistiek. Zolang uitgevers adverteren bij gamewebsites kan er niet zoiets zijn als onafhankelijkheid. Zolang gamejournalisten een dubbelrol vervullen als salesagenten (advertentieverkopers) en zolang dikke vette luxe perstrips volledig betaald worden door de industrie is het niet mogelijk om cijfers op de juiste waarde te schatten. Gunk heeft gewoon pech dat deze email uitlekt, maar bij andere grote Nederlandse websites gaat het er exact hetzelfde aan toe.
Je voelt hem al aankomen, mijn reactie is de laatste. Begrijp me niet verkeerd, het laatste wat ik hier wil doen is Het Geval Gunk goedpraten. Maar het is wel exemplarisch voor hoe vandaag de dag de machtsverhoudingen liggen.
Een kwestie van vertrouwen
Behalve dat dit geval zo onethisch en onjournalistiek is als je maar kan bedenken, heb ik nog twee punten van kritiek.
Ten eerste schaadt dit geval, en alle gevallen zoals deze nog bijna dagelijkse achter de schermen voorvallen, het vertrouwen in de gamejournalistiek. Laten we er vanuitgaan dat dit niet gebeurt bij Gamekings.tv, bij Insidergamer.nl of bij Gamez.nl. Maar als lezer weet je dat niet. Wie kun je wel vertrouwen en wie niet? In het ergste geval zegt de lezer: ja, die reviews, leuk allemaal, maar die cijfers zijn toch allemaal voorgekookt. Daar zit echt niemand op te wachten.
Moet je nagaan: het internet zou de verlossing brengen. Eindelijk, iedereen met een computer kan een gamewebsite beginnen! Het web zou moeten voorzien in een oneindige stroom met goede en slechte meningen en analyses over games. Dat mag (vooralsnog) niet zo zijn, althans in Nederland. Er zijn enkele grote websites die heel veel bezoekers trekken en die grotendeels betaald worden door advertentieinkomsten uit de dezelfde industrie die zij verslaan. De droom van onafhankelijk online gamejournalistiek bestaat niet. Wil je iets betekenen in de wereld van de gamejournalistiek, dan heb je toegang nodig (tot games, ontwikkelaars, persberichten, previewmateriaal etc). En dat krijg je niet als je kritisch bent (of te lage cijfers geeft).
Ten tweede, en dit sluit aan op het punt van vertrouwen, getuigt Het Geval Gunk van typisch kortetermijndenken. Op de lange duur is het gebrek aan vertrouwen in de gamejournalistiek de doodsteek voor dit vak. Extra pijnlijk is dat de industrie meewerkt aan zijn eigen ondergang. Gunk wordt nog steeds uitgenodigd voor persreisjes en het lijkt er niet op dat de industrie zijn handen aftrekt van 9lives.be.
Toch vind ik dat, hoewel Het Geval Gunk niet op zichzelf staat, het toch door iedereen veroordeeld moet worden. Het is fout en het zou niet mogen gebeuren. Waarom? Het raakt ons allemaal. Industrie, lezers en gamepers. Een niet-kritische (of niet-onafhankelijke) gamepers is in niemands belang. Dan blijven mensen slechte games kopen en wie is daar nu voor? Kritisch betekent niet dat je lage cijfers moet geven. Kritisch betekent dat je je eigen mening als reviewer kan geven, vrij van dwingende krachten (zoals pr en eindredacteuren). Kan dat niet, dan is de waarde van een review nul.
Reactie van Frank Molnar
Bashers zou Bashers niet zijn als we Gunk niet om een reactie gevraagd zouden hebben. Hieronder staat (integraal) de reactie van Frank Molnar (van het Gunk-team, hij schreef een deel van de bewuste e-mail).
Laat me meteen met de deur in huis vallen en je vertellen dat wij nooit scores verkocht hebben of dat ooit zullen doen. Ook al zijn we een commercieel bedrijf, we zullen nooit een van onze reviewers verplichten hoge of lage scores te geven omdat een of andere uitgever een campagne zou boeken of niet.
Wat wel ons recht is, is aan onze reviewers vragen waarom ze aan een bepaald spel die ene score gegeven hebben. Maar dit altijd NA het schrijven en publiceren van de review en nooit ervoor.
We hadden reeds langere tijd problemen met deze specifieke medewerker en wij benchmarken de scores van reviewers regelmatig met die van andere gamemedia om te zien in welke mate onze scores aanleunen bij die van hun. In dit geval waren de reviews van desbetreffende medewerker steeds negatief ingesteld en presteerde hij het om telkens embargo’s aan zijn laars te lappen.
Maar bon, gedane zaken nemen geen keer en ik wil toch nog eens benadrukken dat de hele 9lives-redactie volledig ONAFHANKELIJK functioneert en een op zich zelf staande entiteit (freelancers niet verbonden aan het bedrijf) is. Zij reviewen en testen games zelf en dit zonder enige vorm van invloed. Bovendien haalt men hier oude koeien uit de gracht want deze zaak is reeds heel lang helemaal uitgeklaard.
De persoon die deze haatcampagne start had misschien ook beter eens contact genomen met ons vooraleer zijn gal te spuwen… Had die ene medewerker misschien wat gewacht en ook wat bijgedraaid en aan het algemene nut van de site gedacht, dan had hij die ene mail waarschijnlijk nooit laten lekken.
De reactie van Frank Molnar geeft genoeg voer voor discussie. Molnar ontkent het bestaan en de inhoud van de e-mail niet, dat mag duidelijk zijn. Belangrijke noot is dat ik enkel om een reactie gevraagd heb en verder geen specifieke vragen gesteld heb. Tweede noot, ik kan me de frustratie van Molnar voorstellen, het is niet tof als er uit privécommunicatie gelekt wordt (en juridisch is dat ook niet helemaal zuiver). Derde noot, het toetsen van eigen cijfers aan Metacritic vind ik persoonlijk een hele rare praktijk. Maar het woord is nu aan jou, beste lezer. De e-mails spreken voor zich en zijn vrij duidelijk.
