‘Het is maar een spelletje’: de wet van Godlose



Niels ‘t Hooft en David Nieborg, hoofdredacteur en redactiechef van Bashers, geven iedere maandag om beurten commentaar op de actualiteit.

Of het nu gaat over de PVV, over snelwegen, discussies over euthanasie of abortus, de wet van Godwin is niet meer weg te denken uit het digitale domein. Deze wetmatigheid komt er kort gezegd op neer dat: “Naarmate online discussies langer worden, de waarschijnlijkheid van een vergelijking met de nazi’s of Hitler één nadert.” Oftewel, hoe langer er online gediscussieerd wordt, hoe groter de kans dat iemand refereert aan het Derde Rijk.

Der Untergang

In veel gevallen is ‘een Godwin doen’ redelijk onschuldig. Ouderen in de zaal zullen, niet geheel onterecht, beledigd zijn, maar grote gevolgen heeft de gemiddelde Godwin niet. Het is niet zo dat er wekelijks mensen aangeklaagd worden voor smadelijke Hitler-vergelijkingen. Komt bij dat zoals met elke ‘internet meme’ (een populair concept dat zich online verspreidt), de wet van Godwin een grap op zichzelf geworden is. Reaguurders gaan expres refereren naar Nazi’s in de wetenschap dat anderen dit zullen interpreteren als ‘een Godwin’, in plaats van een serieuze bijdrage aan een discussie. Je kan dit alles ook zien in het licht van het succes van de vele der Untergang-parodieën, Hitler is grappig, vooral als hij gebanned is van Xbox Live.

Toch zijn de gevolgen van een Godwin zijn soms minder onschuldig dan ze lijken. Een discussie kan volledig ontsporen. Of erger, volledig doodslaan. Want veel Godwins zijn wel degelijk gemeend. Hitler staat dan gelijk aan ‘het kwaad’, ‘fascisme’, ‘discriminatie’ of een andere negatief concept of stereotype. Punt is, de gemiddelde keyboardridder die serieus Godwint is over het algemeen gespeend van enige historische kennis. Voor de liefhebbers: de ultieme Godwinner, al doet hij het voornamelijk op TV, is de Amerikaanse hystericus Glenn Beck. Volgens Beck haat Obama blanken (noot: zijn moeder was behoorlijk blank) en is hij, aldus, een Nazi. Uitermate pijnlijk om te zien, want uit niets blijkt dat Beck het niet meent.

Reductio ad ludens

Terug naar games. Discussies over games online, maar ook offline, kennen eenzelfde wetmatigheid als de wet van Godwin. Deze wet luidt: “Naarmate onlinediscussies over games interessanter, leerzamer of relevanter worden, nadert de waarschijnlijkheid van de relativerende opmerking - het is maar een spelletje - één.” Laten we hem de wet van Godlose noemen. Serieuze discussies over games zijn lastig te verteren voor veel reaguurders. Ik ben oprecht benieuwd waar die rare poging tot relativeren vandaan komt. Gek genoeg zijn het vaak gamers zelf die een ‘reductio ad ludens’ toepassen. Het voelt een beetje alsof gamers zich uiteindelijk schamen voor het feit dat gamen een buitengewoon serieuze aangelegenheid kan zijn.

Serieus? Games, serieus? Games zelf misschien niet. Dat hoeft ook niet, natuurlijk. Maar spelen is natuurlijk hartstikke waardevol. Waarom praten we er anders zoveel over? Waarom zijn veel hardcore gamers continue bezig met het uitwisselen van tips, strategieën, welke games ze van Sinterklaas gekregen hebben, wat ze van Kinect vinden enz, enz, enz. Over games praten is waardevol omdat spelen waardevol is. Het is veel te simplistisch te zeggen dat gamen enkel een doel op zichzelf is. Dat het volledig zonder nut is. Dat er geen wereld buiten die van de spelwereld is. Als dat zo zou zijn, waarom kopen gamers dan massaal goud online? Waarom kopen we dan kleren voor onze Avatars? Waarom delen we onze achievements, trophies en andere verdiensten? Omdat gamen staat voor iets meer dan ‘maar een spelletje spelen’. Begrijp me niet verkeerd. Games zijn ‘meer dan een spelletje’, niet omdat ìk dat vind, maar omdat gamers daar massaal, keer op keer, blijk van geven. En overtuig ik je niet, sla Johan Huizinga er dan nog eens op na. Die is niet voor niets de beschermheilige geworden van de moderne gamewetenschap.

Politiek bewust

Dan zijn er figuren die te pas en te onpas het nodig vinden om de vergelijking te maken met andere, in hun ogen, meer waardevolle activiteiten. In de discussie over gamejournalistiek wil dat nog wel eens gebeuren. Gamejournalistiek is zinloos, want het zijn maar spelletjes en politiek, dat is pas belangrijk! Wat een ontiegelijke dooddoener is dat toch. Want hoeveel zijn ‘we’ nu daadwerkelijk met politiek bezig. Kijk maar eens naar de opkomst bij de Tweede Kamerverkiezingen. Die vind ik schokkend laag. Hoeveel leden hebben de politieke partijen? Volgens mij heeft Xbox Live er veel meer. Als politiek dan zoveel belangrijker is dan gamen, dan is dat niet af te lezen aan onze investeringen in tijd, geld en moeite. Voor de goede orde, ik zou het volledig terecht vinden dat Nederlandse burgers zich meer in politiek verdiepen.

Maar het meest irritante aan de wet van Godlose is nog wel dat het discussies over games volledig doodslaat. De Godloser is de dronken neef die de trouwerij verpest, de hooligan die voetbal vernachelt en de cheater die Counter-Strike onspeelbaar maakt. Waarom waren er weer spelers die zich gisteren verzamelden in Rotterdam voor de release van een uitbreiding van World of Warcraft? Voor hen is gamen echt niet ‘maar een spelletje’. Elke (hardcore) gamer weet dat online spelen - van Black Ops tot Farmville - de sociale smeerolie is van het digitale tijdperk. Er zijn absoluut zaken die, als je moet kiezen, veel belangrijker zijn dan spelen. Eten, de liefde bedrijven, studeren, en ga zo maar door. Maar we hoeven gelukkig zelden te kiezen, het kan allemaal. Soms tegelijk. En het feit dat al die andere dingen inderdaad meer aandacht verdienen dan gamen, maakt spelen niet minder belangrijk. Sterker nog, het maakt dat spelletje relevanter dan ooit.

Eén reactie

  1. Han · 7-12-2010 · 21.28 uur

    Ik las laatst dat dit jaar het aantal leden van politieke partijen is toegenomen tot een kleine 400.000. Zijn er zoveel Nederlandse XBox Live gebruikers? Ik ben het verder helemaal met je eens, entertainment heeft een enorme impact. En lang niet iedereen hoeft daar serieus over te praten, maar het percentage dat serieuze discussies voert staat totaal niet in verhouding. Daarom snap ik ook oprecht de reactie ‘het is maar een spelletje’ niet. Er zijn zoveel plekken waar ze er ook zo over denken, ga daar lekker naar toe..

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>