Elke woensdag post Joost Rietveld over actuele businessberichtgeving uit de gameindustrie.

Wie wel eens in het Mushroom Kingdom is geweest, weet wat hem te wachten staat. In de levels tref je het voetvolk, afgewisseld met zwaarder geschut. Halverwege een wereld kom je een tussenbaas in een wachttoren tegen, die je vervolgens aan het einde van de wereld in versterkte vorm opnieuw aantreft. Nadat dit trucje zeven keer herhaald is, wordt het in wereld acht menens; hier tref je Bowser jr., en vervolgens eindbaas Bowser, die van je komst op de hoogte zijn gebracht door handlanger Kamek. Het patroon dat zich hier tekent, kent vergaande overeenkomsten met een organisatiestructuur die we kennen uit de organisatiekunde. Het is een functionele organisatiestructuur waarbinnen Mario er telkens weer in slaagt de organisatie te doen wankelen.
Mushroom Kingdom als organisatiestructuur
Wanneer we vanuit een organisatiekundig perspectief naar de rollenverdeling in het Mushroom Kingdom kijken, worden een aantal zaken evident. De Mushroom-organisatie wordt aangestuurd door eindbaas Bowser, die met ijzeren vuist regeert. Hierin zien we een typische leider van de oude garde die door zijn plaats in de hiërarchie zijn macht verwerft. Op eenzame hoogte legt hij zijn orders aan zijn onderdanen op, hierbij slechts communicerend met degene direct onder hem, Bowser jr.
Bowser jr. is duidelijk de vicepresident binnen de organisatie, die op een later moment het stokje van zijn vader zal overnemen. Bowser jr. wordt als tweede man direct door de CEO aangestuurd om zo het klappen van de zweep te leren. Maar goed ook, want alleen familie van de baas zijn blijkt vaak niet afdoende fundament om als effectief leider op te treden. Middels Bowser’s orders stuurt Bowser jr. de verschillende afdelingshoofden, de Koopalings, in de organisatie aan.
Larry, Roy, Lemmy, Wendy, Iggy, Morton en Ludwig. Zoals het bij veel bekende bedrijven tegenwoordig gaat, kennen we zelfs de afdelingshoofden van deze organisatie bij naam. Naar voorbeeld van hun ontzagwekkend leider, zwaaien deze karakteristieke types ieder de scepter binnen een specifieke afdeling. Zo is Ludwig von Koopa afdelingschef van de ‘wolkenafdeling’ waarbinnen hij de leiding heeft over Chain Chomps, Lakitu’s, Bullet Bills, Broozers en Crowbers. Dit weinig proactieve, maar diverse, personeel heeft, net als in de overige afdelingen maar één doel: afwachtend de afdeling verdedigen om pas te anticiperen op een veranderende omgeving wanneer het eigenlijk al te laat is.
Dat de omgeving aan veranderingen onderhevig is, krijgen deze afdelingsleiders doorgeseind door Kamek, de cross-functionele organisatieadviseur. Deze vreemde eend in de bijt is als enige niet gebonden aan een bepaalde afdeling en is daarmee verantwoordelijk voor de horizontale communicatie binnen de organisatie. Voor de verschillende afdelingshoofden lijkt het haast magie hoe deze zwevende werknemer hen telkens weet in te lichten over de komst van het gevaar. De koppige managers die zich blindstaren op hun eigen afdeling, laten zich echter maar moeilijk overtuigen door deze rare snuiter zonder autoriteit.
De rol van Mario: voor- en nadelen van een functionele organisatiestructuur
Mario, de externe invloed op de Mushroom-organisatie waarop geanticipeerd moet worden, toont telkens weer aan dat een dergelijke organisatiestructuur niet werkt in een dynamische omgeving. Toch kent deze verticale organisatiestructuur ook enige voordelen. Zo is Ludwigs expertise op het wolkengebied handiger dan wanneer hij bijvoorbeeld de leiding had over alle Goomba’s in het hele Mushroom Kingdom. Deze organisatiestructuur biedt dus ruimte tot specialisatie en dieptekennis binnen een bepaald domein. Tevens is het voor oppermanager Bowser makkelijker om een wereld op haar prestaties af te rekenen. Wanneer het Mario lukt Roy Koopa, en daarmee de woestijnafdeling, te verslaan, maar het wolken-domein niet doorkomt, biedt dit Bowser kwantitatieve data waarop de verschillende afdelingen afgerekend kunnen worden.
Deze organisatiestructuur kent echter meer nadelen dan voordelen. De nadelen zijn in een wereld met een dynamische omgeving des te relevanter. Een functionele groepering maakt het namelijk juist lastig snel te anticiperen op de omgeving. Horizontale lijnen, zoals in de vorm van Kamek, kunnen hier verandering in brengen. Deze lijnen moeten echter wel een bepaalde autoriteit hebben. Een functionele organisatiestructuur zorgt ook voor een zeer kortzichtige blik op de organisatiedoelen. ‘Als mijn wolkendomein maar hoog en droog blijft’, zal Ludwig gedacht hebben nadat Mario Roy van zijn troon had gestoten. Tenslotte zorgt dit ervoor dat in er een organisatie, die op verticale basis naar functie is gegroepeerd, maar weinig aandacht aan innovatie zal worden besteed. Over de nadelige gevolgen hiervan zal ik niet verder uitweiden; daar dit een artikel an sich waard is.
Conclusie
Ondanks de rigiditeit, trage anticipatie en gebrek aan innovatie, blijft het Mushroom Kingdom gestructureerd zoals het is: verticaal, top down en functioneel. Misschien is dit maar goed ook: alleen zo kan de dynamische speler die Mario aanstuurt Bowser telkens weer de baas. Wanneer we deze parallel doortrekken naar de realiteit zien we echter nog altijd functionele organisaties blunderen omdat zij hun ‘Mario’, zij het een kredietcrisis, noodzaak te innoveren, de opkomst van social media, een dreigende olieramp of een combinatie van dit alles niet de baas kunnen. Die organisaties wordt aangeraden eens New Super Mario Bros. Wii met het bestuur door te spelen en hier lering uit te trekken: het is tijd voor een plattere, horizontale organisatiestructuur.
