Dit artikel verscheen eerder in nrc.next.

Eind 2006 kwam hij op de markt: de Wii. Minder krachtig dan spelcomputers als de PlayStation 3 en de Xbox 360, niet in staat om de HD-mogelijkheden van nieuwe televisies te benutten. Met een heel andere besturing dan gewend: een bewegingsgevoelige afstandsbediening in plaats van een controller met extra veel knoppen.

Niemand had verwacht dat de Wii zo’n grote hit zou worden, zelfs Nintendo Benelux marketingmanager Frank Rittinghaus niet. “We wisten natuurlijk dat het een uniek product is, waarmee veel plezier te beleven valt. Maar dat het zo groot opgepakt zou worden was een grote verrassing. Al hadden we er natuurlijk wel op gehoopt.”

Aanhoudend succes

Eén slimme zet was het meeleveren van Wii Sports met de spelcomputer, een schijfje met vijf virtuele sporten. Wii Sports was actief en gezellig, want je kon met z’n vieren spelen. Die boodschap werd uitgedragen middels reclamespotjes waarin mensen van alle leeftijden dolgelukkig zwaaiden met hun iPod-witte afstandsbedieningen. Het spel kwam veel in het nieuws, onder andere omdat het werd gebruikt om bejaarden te rehabiliteren en omdat het door grote bedrijven werd ingezet voor een actieve pauze.

Begin dit jaar waren er alleen al in de Benelux 350.000 Wii’s verkocht. Zoveel, dat het leveringsproblemen veroorzaakte. Normaal hebben fabrikanten in de rustige zomermaanden de tijd om voorraad op te bouwen, maar in 2007 was de Wii constant uitverkocht. Nintendo stuwde de productie op: momenteel worden er maar liefst 2,4 miljoen apparaten per maand gebouwd. Of dit er genoeg zijn, kan Rittinghaus niet zeggen. “We hopen dat we nu genoeg voorraad in de markt hebben, maar ik durf geen garanties te geven.”

Onvrede van fans

Eén groep spelers is niet blij met de Wii: de fans die Nintendo al sinds de jaren tachtig fanatiek volgen. In hun kring stond het bedrijf bekend als ‘s werelds beste spellenmaker. Nieuwe afleveringen Super Mario en Zelda werden onthaald als een nieuw Harry Potter-boek.

Hoewel Nintendo er een punt van maakt met nieuwe delen in de klassieke spelreeksen te blijven komen, is het accent duidelijk verlegd. Vooral de aandacht van sterontwerper Shigeru Miyamoto wordt gemist. Die moet zich weer eens richten op iets origineels, vinden de fans, zoals Pikmin, een strategiespel met wortelmannetjes uit 2001. Wii Sports is ook een heel nieuw Miyamoto-spel, maar naar de smaak van de fans niet diepgaand en avontuurlijk genoeg. Door Nintendo’s focus op gezinnen voelen ze zich in de kou gezet.

Motorisch gestoord

Toen Wii Music deze zomer groots werd aangekondigd, was voor gamers de maat vol. Wii Music is eerder een stuk speelgoed dan een spel, waarin de speler kan kiezen uit zestig verschillende instrumenten om een eigen interpretatie te geven aan bekende melodieën. Pielen met een gitaar, klappen met castagnetten of blaffen in een hondenpak klinkt niet per se goed, maar het is wel grappig en gezellig.

De fans wilden er niet van weten. “Wii Music is voor motorisch gestoorde masochisten die warmlopen om Altijd is Kortjakje ziek na te kunnen spelen met hondengeblaf,” schreef Eric van der Woude van GMR. “Ik hoop dat Miyamoto wordt voorgeleid aan het oorlogstribunaal in Den Haag wegens misdaden tegen de mensheid.”

Kerstmis

Wii Music ligt inmiddels in de winkel. Het is de vraag of het net zo’n succes wordt als eerdere Wii-spellen, want ook aan de gezinnen die de Wii geweldig vinden is het moeilijk uit te leggen. In de VS, waar het half oktober op de markt kwam, verkocht Wii Music in de eerste periode maar een tiende van wat gezondheidsspel Wii Fit in dezelfde periode verkocht. Rittinghaus: “Voor ons is duidelijk dat je Wii Music niet met bestaande concepten kunt vergelijken. Daarom is het niet gek dat het niet als een raket van start gaat. Het kost tijd en energie om het concept uit te leggen aan de consument.”

Nog een vraag: hoe houdbaar is het succes van de Wii? De typische spelcomputer gaat zo’n vijf jaar mee, maar de Wii is geen typische spelcomputer. In hoeverre is het apparaat afhankelijk van de Wii Sports-hype? En kan Wii Music voor een nieuwe impuls zorgen? Frank Rittinghaus denkt dat het apparaat nog wel even verder kan op het bestaande spelaanbod. “Ik denk dat Wii Fit en Mario Kart de grote kersthits worden. De echte groei van Wii Music verwacht ik na de kerst, als enthousiaste gezinnen er met elkaar over gaan praten.”

Lees het hele interview met Frank Rittinghaus.