Voor de meeste spelers is het niet meer dan een willekeurige naam: ‘Stalkers’. In Metro 2033 kom je ze over het algemeen slechts als lijken tegen. Lijken van die enkele dappere zielen die zich durfden te begeven in de bovengrondse wereld, die verwoest werd door kernwapens en bevolkt wordt door monsterlijke mutanten. De naam kent echter een wat langere voorgeschiedenis.

In de novelle Roadside Picnic van Arkady en Boris Strugatsky worden ze naar mijn weten voor het eerst op deze manier genoemd: zij trokken de levensgevaarlijke ‘Zone’ in (waar buitenaardse invloeden heersten) om artefacten op te zoeken. Dit boek, uit 1973, was de basis voor Andrei Tarkovsky’s Stalker uit 1979, een van de grootste klassiekers uit de filmgeschiedenis. Het is dan ook niet vreemd dat deze terugkeerden in S.T.A.L.K.E.R. uit 2005 en ook weer hier. Maar hier mist iets, hoe zeer 4A Games ook zijn best deed het op te vullen.

Indrukwekkend is het wel: de weinige keren dat je bovengronds komt blijven je nog wel even bij. Een verwoest Moskou: radioactief en bedekt met een dikke laag sneeuw. Soms komt Call of Duty even bovendrijven, in de vorm van strak geregisseerde duwtjes in de rug. Maar ook de gehele spelstructuur is even rechtlijnig. Je kunt het ook strak noemen, want er zijn geen langgerekte momenten van reizen. Alleen set-pieces en gevechten.

Veiligheid

Dit strookt niet helemaal met de spanning die deze survival zou moeten oproepen. De snelle opeenvolging van checkpoints en hoofdstukken haalt spanning weg, zorgt voor veiligheid. Wel ziet het er spannend uit: menuutjes in beeld zijn zoveel mogelijk vervangen door in-game items. Voor je doelstellingen moet je daadwerkelijk je dagboek ter hand nemen, de tijd dat je nog op je zuurstofmasker kunt teren is te zien aan je horloge. Het past bij het gevoel van overleven, van vertrouwen op de spullen die je onderweg vindt.

Het heeft iets halfslachtigs. Metro is een mooie mediaproductie: het ziet er prima uit, is niet al te kort en verveelt niet. Maar het mist de compromisloosheid die normaal hoort bij Russische werken. Het is te gelikt, teveel een fijn schietspel om daadwerkelijk het verhaal recht te doen. Het einde is daar een goed voorbeeld van. Wat een ontzettend interessante mentale strijd lijkt, op het dak van de hoogste toren van Moskou, is eigenlijk een duffe versie van tikkertje. Het geheel komt pas tot leven wanneer je ontdekt dat je munitie hebt zitten te verspillen voordat je bij een kritiek punt aankomt.



Metro 2033 (2010)

Uitgever: THQ
Ontwikkelaar: 4A Games
Platform: Xbox 360, PC
Adviesprijs: € 64,99 (360), € 49,99 (PC)
Exemplaar: Recensie-exemplaar (Xbox 360)
Speeltijd: Uitgespeeld in ongeveer 10 uur
Volledigheid: Eén keer uitgespeeld op de normale moeilijkheidsgraad.

Hoogtepunt

Dan is Metro 2033 op z’n best: de stukken waarbij je moet sluipen of anders goed in de problemen zit. Het conflict tussen communisten en Nazi’s heeft verhaaltechnisch mijn bloed niet sneller doen stromen, maar het gevecht op de grens tussen beide groepen wel. Nauwelijks ammunitie over, kogels van alle kanten en hier en daar een granaat. Sprinten, bukken, schuilen, hydraulische wapens oppompen en uiteindelijk in het donker wegrennen in de hoop dat ze niet achter je aankomen. Het volledige spel kent misschien nog twee vergelijkbare momenten; de rest is wel leuk, best interessant en indrukwekkend. Het wordt echter niet het sterke geheel dat het had kunnen zijn.

Wat is het hoogtepunt eigenlijk? Het heeft niets te maken met de tunnels waar je het gros van het spel doorheen gaat (nou ja, een beetje, aangezien het je tactische mogelijkheden in dit vuurgevecht bepaalt). Het is een vuurgevecht als in ieder ander spel. Je komt langs allerlei bovennatuurlijke verschijnselen, van radioactieve ‘anomalies’ tot de ‘schaduwgeesten’ van mensen die gestorven zijn in de tunnels. Maar dit zijn bijna tussenfilmpjes. Geen dynamische verschijnselen maar sterk cinematische, voorgeprogrammeerde gebeurtenissen. Het haalt het gevaar weg van deze hele overlevingstocht. Dat gebeurt altijd op dergelijke momenten: ze worden filmisch gemaakt, wat alle spanning wegzuigt. De esthetiek kan niet verbloemen dat we met een vrij rechttoe-rechtaan shootertje te maken hebben.

Gelikt product

Maar eigenlijk moet ik het ook niet vergelijken met een kunstwerk als Stalker. We hebben hier niet te maken met kunstenaars, maar met ontwikkelaars die gewoon een gelikt product willen leveren. En uiteindelijk kent vrijwel iedere shooter die kloof tussen esthetiek en spel. Als het gaat om een gelikte speelervaring is er misschien geen recent spel dat Metro 2033 overtreft. Het is een leuke uitdaging, iets anders dan wat we normaal te spelen krijgen. Het weet ons wel even te boeien tot de volgende game langskomt.

Lees over de ideeën achter de Uitgespeeld-rubriek.