Nobuo Uematsu: de componist van Final Fantasy



Dit artikel verscheen eerder op Eurogamer.nl.

Tot nu toe hebben we het alleen maar gehad over mensen die de drijvende kracht waren achter games. Bedenkers van gameconcepten, ontwerpers van baanbrekende spellen (en iemand die met vier blokjes de wereld op zijn kop zette). Videogames worden echter door meer dan één persoon gemaakt, vooral nu, in het tijdperk van HD-graphics. Een niet geheel onbelangrijke rol spelen de componisten van de muziek die je in de spellen hoort, en als we het daar over hebben dan moeten we natuurlijk over Nobuo Uematsu praten.

Pasgeleden werd Nobuo 51 jaar, en van die 51 jaar zit hij al bijna de helft in de gamesindustrie. Om precies te zijn is hij vanaf 1985 werkzaam in de entertainmentindustrie. Natuurlijk begon zijn muzikale carrière al een stukje eerder.

Rond zijn elfde jaar begon Uematsu met piano spelen. Geen leraar of muziekles, maar gewoon op een krukje plaatsnemen en spelen. Uiteindelijk leerde hij zichzelf pianospelen, omdat hij zo geïnspireerd werd door Elton John.

Gamemuziek?

De eerste paar jaar nadat hij zijn school afmaakte, had Nobuo het niet makkelijk. Echter, hij had ongetwijfeld heel wat plezier: “Ik werkte in een muziekwinkel, en met de vrienden die ik daar had was het eigenlijk iedere avond wel feest. Hoe het kon weet ik niet, maar er was altijd alcohol bij. Één van de mensen in die groep begon op dat moment aan een baan bij Square. Natuurlijk wist ze dat ik muziek maakte, en ze vroeg of ik misschien geïnteresseerd was om de muziek te maken bij een game”, aldus Uematsu in een zeer uitgebreid interview met 1UP.

Op dat moment was het slechts een leuke bijbaan voor Nobuo: “Ik had echt niet het idee dat het iets concreets zou worden, en al helemaal niet dat ik het de rest van mijn leven zou doen.”

Het belangrijkste moment voor, de toen nog jonge, Nobuo was waarschijnlijk zijn ontmoeting met Hironobu Sakaguchi, de man die uiteindelijk verantwoordelijk zou zijn voor het succes van onder andere de Final Fantasy-games.

Final Faillisement?

'Bossbattle: Nobuo Uematsu' Screenshot 1

Square had op dat moment heel wat financiële problemen, mede omdat de eerder gemaakte spellen geen grote successen waren. Er werd nog één game gemaakt, en dat zou Final Fantasy worden. Uematsu werkte samen met Sakaguchi aan deze game, die Square uiteindelijk zou redden van een faillissement.

“Vanaf begin af aan had ik veel vrijheid om te doen wat ik wilde. Sakaguchi-san gaf me wel wat instructies, over dat er bijvoorbeeld bepaalde muziek moest komen bij gevechten of in dorpen, maar eigenlijk kon ik door het scenario heengaan en daar alles bijmaken wat ik zelf wilde.”

Maar natuurlijk waren er nog wel heel wat grenzen in die vroege dagen van de gamemuziek: “Er waren limieten, maar die moesten me duidelijk opgelegd worden. In bepaalde gebieden kon ik alleen die noten gebruiken op dat tempo. Ik hoefde de muziek niet in de game te programmeren, dus ik luisterde maar naar wat me gezegd werd”, aldus Nobuo.

Gelukkig voor Square werd Final Fantasy dus het succes dat het bedrijf nodig had. Vervolgens brak er een drukke periode aan voor Nobuo. Hij maakte onder andere muziek voor de Saga-games en natuurlijk voor het veel geroemde Chrono Trigger. Grappig genoeg kreeg hij deze laatste game pas voorgeschoteld omdat de persoon die eigenlijk de muziek zou doen, een maagzweer kreeg. De één zijn dood is de ander zijn brood, zullen we maar zeggen.

Less is More

Op het moment dat de overstap werd gemaakt naar de eerste Playstation, betekende dat ook een grote verandering voor Nobuo Uematsu en het werk dat hij deed. “Voor het eerst konden we opnames gebruiken die we in een studio maakten. De rol die de muziek heeft in een spel is eigenlijk niet veranderd, maar we kunnen nu wel veel meer laten horen”, aldus Nobuo tegen GamesIndustry.biz.

In totaal heeft de beste man meer dan 600 liedjes gecomponeerd voor alleen de Final Fantasy-games, en natuurlijk zijn er bepaalde liedjes die zijn voorkeur genieten. Onder andere het bekende ‘One-Winged Angel’ uit Final Fantasy VII is één van zijn favorieten. Ook ‘An Call’ uit Final Fantasy II, een hele oude dus, is één van de liedjes die Uematsu nog steeds enorm op prijs stelt.

“Vroeger was ik jong, en ik had toen meer de drang om mezelf te bewijzen. Daardoor maakte ik de muziek soms onnodig gecompliceerd. Tegenwoordig heb ik die geldingsdrang niet meer zo. De composities blijven simpeler, maar ik kan er veel meer emotie in kwijt dan vroeger.”

Nobuo haalt overal inspiratie vandaan op het gebied van muziek. Zo is hij natuurlijk geïnspireerd door verschillende klassieke componisten, maar zoals gezegd ook door Elton John en The Beatles. Zelfs ABBA, Emerson, Lake and Palmer en Gwen Stefani hebben hun invloed achtergelaten op de besnorde Japanner.

Heimwee naar Meguro

'Bossbattle: Nobuo Uematsu' Screenshot 2In 2004 verliet Uematsu officieel Square, dat op dat moment al een aantal jaar Square Enix was. Nu denk je misschien dat één of andere rel de reden was waarom hij vertrok bij het bedrijf dat hem zoveel goeds had opgeleverd, maar niets is minder waar. Het bedrijf vertrok naar een ander gedeelte van de stad, en op die plaats voelde Nobuo zich niet thuis.

“Als ik de trein verliet in Shinjuku, dan voelde ik me verdwaasd. Het was er te druk, ik kon er gewoon niet ademen. In vergelijking met Meguro, waar we vroeger zaten, voelde ik me gewoon niet thuis.” Er was echter nog een tweede reden: Square Enix was ook aan het veranderen. “Het werd meer en meer een bedrijf waar ik minder tijd kon steken in het creatieve gedeelte. Veel vergaderingen, dat soort zaken. Muziek maken ging steeds moeilijker, dus stelde ik mezelf de vraag of ik dit wel wilde. Echter, de eerste reden blijft de belangrijkste.”

Na zijn vertrek richtte Uematsu Smile Please op, een bedrijf dat op freelancebasis muziek maakt. Hij schrijft nog wel muziek voor Square Enix, maar nu dus ook voor andere gamedevelopers. Zo werkt hij nog steeds nauw samen met Sakaguchi, die ook niet meer bij Square Enix zit. Zijn studio, Mistwalker, is verantwoordelijk voor onder andere Blue Dragon en Lost Odyssey.

Opmerkelijker is misschien nog wel het feit dat hij een rockband gestart is met twee andere mannen die lang voor Square Enix gewerkt hebben. Deze band, The Black Mages, is ondertussen uitgegroeid tot een sextet en speelt alleen maar verschillende versies van Final Fantasy-muziek. The Black Mages hebben ondertussen een paar albums uitgebracht. Anderzijds is Uematsu ook nog veel op pad om de ‘gewone’ Final Fantasy-muziek live te spelen met behulp van grote orkesten.

Naast een hele lading aan videogames heeft hij ook nog gewerkt aan tv-series en films. Dat laatste was eigenlijk waar hij het liefste aan zou werken toen hij jonger was. Het is een hele andere entertainmentrichting geworden, maar één die hem geen windeieren heeft gelegd.

4 reacties

  1. Eline Muijres · 7-5-2010 · 17.32 uur

    Ik heb echt massa’s respect voor deze man. Zijn muziek luister ik nog vrij regelmatig :)
    Leuk artikel!

  2. Mike · 8-5-2010 · 14.41 uur

    Ook diep respect voor de muziek van deze man. Volgens mijn Last.fm-profiel bij verre uit mijn favoriete artiest.

    Eén ding waar ik me aan stoorde in het artikel; De soundtrack van Chrono Trigger is bijna volledig gecomponeerd door Yasunori Mitsuda. Uematsu heeft slechts een paar nummers voor dit spel gemaakt, een handje vol. Niet de gehele compositie in ieder geval.

    Ik had wel verwacht dat er aan het eind van het artikel ook nog wel wat geschreven zal staan over Uematsu’s laatste project: de Earthbound Papas. Meer info: http://www.dogearrecords.com/ebp/

    Voor de rest een interessant artikeltje. Volgende keer 1 over Koji Kondo? ;)

  3. Guan van Zoggel · 8-5-2010 · 18.48 uur

    Leuke biografie van Uematsu, Yarno! Ik kan me wel vinden in zijn argument om Square Enix gedag te zeggen: er is niets vervelender dan tijdens het componeren van muziek weer opgehouden te worden door zaken als vergaderingen.

    Hoewel Uematsu zelf zegt dat hij zijn eerdere werken te gecompliceerd vond, blijf ik dat wel de betere soundtracks vinden. Bovendien ben ik het niet helemaal met hem eens: in de 8- en 16-bit tijdperken was hij aan genoeg beperkingen gebonden, zoals het limiet van de soundchip, terwijl hij nu de beschikking heeft over hele orkesten.

    @Mike: Waarom Kondo? Die man heeft geweldige muziek geschreven in zijn jonge jaren, maar hij heeft afgelopen jaren weinig noemenswaardigs meer gecomponeerd. Daarbij komt dat hij al vaak genoeg in de spotlight staat, dus daarom zou het misschien leuker zijn om iemand minder bekends te pakken. Ene Yasunori Mitsuda bijvoorbeeld? ;)

  4. Matthijs Dierckx Kuijper · 10-5-2010 · 13.22 uur

    Voor de liefhebber: de muziek van Uematsu is weer On Tour. Binnenkort met twee concerten in Europa. Met het orkest is net een nieuwe CD opgenomen (met een aantal nummers voor het eerst in het Engels — even wennen…): http://www.ffdistantworlds.com/
    Nieuwe ‘CD’ is daar legaal te downloaden voor slechts 10 euro (DRM vrij).

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>