Nostalgische Traagheid: Grote gameseries krijgen geen eerlijke beoordeling



Harry Hol op dinsdag.
Beeld: Paul Veer.

Final Fantasy XIII was eigenlijk een grote teleurstelling voor me. De gelikte graphics en het snelle vechtsysteem konden niet verhullen dat het spel eigenlijk een lange wandeling door een smalle gang was. Toch was ik in mijn recensie enthousiast. En ik was de enige niet. Als ik even naar Metacritic kijk, zie ik dat 1Up het spel een 91 gaf. Games Radar een perfecte 100 en IGN een 89. Het gemiddelde staat nu op 83.

Ook ben ik niet de enige die Final Fantasy XIII bij nader inzien een mager spel vond, getuige de manier waarop sites nu XIII-2 recenseren. Want wat blijkt: alle recensies die ik over dit vervolg lees, zeggen dat ‘2’ een beter spel is, maar scoren deze lager. 1Up geeft een 75, IGN een 80 en Games Radar een 90. Ook komen al deze recensies (en anderen) even terug op XIII en vermelden wat er allemaal mis was: lineair, te lange ‘tutorial’, geen vrijheid om te verkennen…

Al die klachten waren er echter ook al bij het verschijnen. Het is alsof de sites schoorvoetend toegeven dat ze XIII verkeerd hebben beoordeeld. Dat het spel ook hen eigenlijk was tegengevallen.

Dit is geen exclusief verschijnsel voor Final Fantasy XIII. Ik zie heel vaak dat de nieuwste editie van een langlopende gamereeks buitensporig hoge scores krijgt. De jongste telg kan geen kwaad doen. Het oorspronkelijke, baanbrekende (soms eerste) deel was immers geweldig, dus dan moet deze dat toch ook zijn? Kijk naar de Zelda-reeks, waar ‘het vorige deel’ er steevast van langs krijgt in de recensie van de nieuwste editie. Of GTA. Of Call of Duty. Of Halo. Of Metal Gear.

Ik heb me hier zelf ook schuldig aan gemaakt, en snap denk ik ook wel waar het vandaan komt. Het is volgens mij nagenoeg onmogelijk om de grote gameseries nog objectief te beoordelen op het moment dat ze verschijnen. Wij hardcore gamers kunnen nog zo stellig beweren dat we objectief recenseren, maar natuurlijk kijken we reikhalzend uit naar de nieuwe Final Fantasy en Metal Gear. Deze spellen zijn de reden dat we gamen. De reden dat we er over willen schrijven.

Als dan het moment daar is dat die glanzende disk met het logo van onze favoriete franchise in de spelcomputer verdwijnt, is het eigenlijk niet meer mogelijk om te schrijven over het spel dat we spelen. Want eigenlijk willen we schrijven over dat oorspronkelijke spel dat onze liefde voor de reeks heeft doen ontvlammen. Ons brein doet er alles aan om ons er van te overtuigen dat we inderdaad net zo onder de indruk zijn van Metal Gear 4 als van de PSX Metal Gear Solid. Of dat we echt net zo overdonderd zijn door Pulse en Cocoon als we waren van Midgard.

We *houden* immers van die oude spellenreeksen en willen simpelweg niet zien dat ze met al hun moderne HD-vuurwerk niet opwegen tegen de pure (en heerlijk imperfecte) vroegere edities.

Met zo veel nostalgie en emotie in het hoofd en hart krijgen de iconische franchises geen eerlijke beoordeling meer. Daarvoor moeten we eerst afstand nemen. En dat vraagt tijd en een of twee nieuwe ‘delen’ van die franchise.

Ik noem het de wet van de nostalgische traagheid.

26 reacties

  1. Vincent Leeuw · 7-2-2012 · 11.21 uur

    Ik noem het de PR-afdeling van uitgevers. ;)

  2. Rick · 7-2-2012 · 11.24 uur

    Dat is ook de reden waarom zoveel recensies gewoon ontzettend slecht zijn. Het is een ‘door gamers, voor gamers’-markt en gaat totaal niet uit van de gemiddelde doelgroep. Of het bereiken van nieuwe doelgroepen. En ja, vooral de grote franchises zijn totaal overgewaardeerd omdat de recensenten zelf al fan zijn. Er zijn zoveel middelmatige Mario games bijvoorbeeld, en wie is nou niet opgegroeid met al die goede Mario games op de NES en de SNES? Nou, een heleboel mensen kan ik je vertellen. Het is nu wat, 20 jaar geleden dat Super Mario World uitkwam? Er zijn zat mensen die bijv. New Super Mario Bros als eerste Mario game spelen, en die game heeft 89!(!) op Metacritic. Kom op, het is best een leuke game, maar 89 is echt belachelijk. Gewoon een goede 7 of hooguit een 8 en klaar.

  3. mitch · 7-2-2012 · 11.28 uur

    maar als de game meteen tegenvalt in vergelijking met oudere delen dan zullen we het weten ook! Zie daarvoor de Metroid Other M recensies.

  4. Wesley · 7-2-2012 · 12.04 uur

    Metroid other M vond ik dan wel weer aardig op wat vreemde designkeuzes na. Het enige waar ik me echt aan stoorde was het idee dat het zich in een groot ruimteschip afspeelde en niet in een planeet.

  5. Harry Hol · 7-2-2012 · 12.49 uur

    @rick hoewel ik het helemaal met je eens ben, is het nu toch eens tijd om fairytale fantasies te vergeten ;-)

  6. Mitch · 7-2-2012 · 13.30 uur

    @ Rick: je klaagt eerst dat recensenten weinig rekening houden met een nieuwe doelgroep en vervolgens klaag je over de 89 van NSMB? Juist voor mensen die nooit Mario World gespeeld hebben is NSMB een 9 waard. Die weten namelijk niet beter.

    Nee dan de nieuwste FIFA met 3 veranderinkje die ieder jaar hetzelfde hoge cijfer krijgt…
    Men houd eerder teveel rekening met “nieuwe spelers” dan de doorgewinterde gamer.

  7. Roland van Hek · 7-2-2012 · 13.33 uur

    Nostalgie schmostalgie.

  8. Harry Hol · 7-2-2012 · 13.56 uur

    @Mitch

    “Men houd eerder teveel rekening met “nieuwe spelers” dan de doorgewinterde gamer.”

    Ja want als ze het vorige deel niet speelden, dan willen de makers ook zeker niet dat je dit deel wel speelt…

    *rolt geamuseerd met ogen*

  9. Wesley · 7-2-2012 · 14.00 uur

    @ Harry
    Ik denk dat Mitch wel een punt heeft.

    Uitgevers gaan er te makkelijk vanuit dat mensen die het voorgaande deel kochten het nieuwe ook blind zullen kopen. En dat wordt er complexiteit uitgesloopt om het nog toegankelijker te maken en meer nieuwe spelers te trekken.

    Zie dragon age 2 en mass effect 2 als voorbeeld.

  10. Harry Hol · 7-2-2012 · 15.04 uur

    @wesley nee, ik reageer op Mitch ‘beschuldiging’ dat spellen te weinig rekening zouden houden met de fans. Het lijkt me niet meer dan normaal dat een spelontwerper er vanuit gaat dat er heel wat mensen zijn die voor het eerst kennismaken met een reeks. Dus natuurlijk ga je daarbij uit van nul voorkennis bij de speler.

  11. Harry Hol · 7-2-2012 · 15.05 uur

    @wesley Oh wacht jij bedoelt ‘casualisering’. tja, dat is volgens mij toch een ander onderwerp.

  12. Wesley · 7-2-2012 · 16.05 uur

    @ Harry,

    Ik bedoel inderdaad casualisering. Ik meende ook dat Mitch daar op doelde. Misschien dat Mitch zijn reactie nog wat kan toelichten.

  13. Mitch · 7-2-2012 · 19.10 uur

    Volgens mij begrijpen jullie mij verkeerd. Ik doel op het feit dat recensenten te makkelijk zeggen: New Super Mario Bros doet te weinig nieuw…maar voor nieuwkomers is het opzich een hele sterke game! 9!

    Snap je? Zodra een game niet vernieuwend genoeg is halen recensenten vaak het ”maar voor nieuwkomers..” of ”maar de game is OPZICHZELF wel gewoon goed..” Dit zie je ook heel veel bij EA sports recenties. ”Te weinig verandering, maar de game zelf is gewoon weer goed. 8!

    Terwijl de conclusie bij die jaarlijkse sport-updates zou moeten zijn:

    ”schandalig dat EA voor de zoveelste keer zo’n update met wat tweaks voor full-price in de winkel legt” Dit moet onderhand gewoon 10 euro DLC zijn. 4.”

  14. Mitch · 7-2-2012 · 19.12 uur

    Met ”men” doelde ik dus op recensenten, niet op ontwikkelaars.

  15. Rick · 7-2-2012 · 19.23 uur

    Overigens is het moeilijk om als recensent te oordelen over de jaarlijkse sport-updates - aangezien je geen flauw idee hebt over hoeveel werk er nou daadwerkelijk is ingestoken. Zijn het echt maar wat tweaks, of is bijvoorbeeld de hele achterliggende database herschreven door 50 man. Dat zijn zaken waarbij je als software ontwikkelaar toch echt wel de volledige prijs moet vragen. En dan kun je ook niet zeggen, als persoon die gezien wordt als een kenner van de game industrie, dat het ‘gewoon 10 euro DLC zou moeten zijn’.

  16. Harry Hol · 7-2-2012 · 20.26 uur

    @rick nou dat ben ik niet met je eens. Het is mij als consument worst hoe veel moeite het bedrijf in een product heeft gestoken. En als recensent doe ik ook niet aan een ‘7 voor de moeite’ of zoiets. Het gaat om wat je uiteindelijk in handen krijgt. En als FIFA 12 feitelijk FIFA 11 is met een paar tweaks in de spelersdatabase (ik zeg maar wat, geen verstand van FIFA) dan is het echt volslagen irrelevant hoe veel moeite het EA kostte om die tweaks te doen.

    Sportspellen zijn overigens eigenlijk een ander verhaal. Dat is meer een soort seizoenskaart die je koopt, om met de actuele spelersgroep tegen je vrienden te spelen. Het is een verkapte MMO met jaarlijks abonnementsgeld. En ja, met DLC zou dat goedkoper zijn. En dus doet EA dat niet want dan verdienen ze minder.

    Maar we dwalen nu wel heel erg van het topic af. Mijn punt was: recensenten kijken bij grote franchises niet naar het spel dat ze spelen, maar naar het hele ‘oeuvre’ van die franchise. Een nieuw spel met exact dezelfde eigenschappen (maar zonder de naam) wordt heel anders beoordeeld.

    Kijk bijvoorbeeld naar Lost Odyssey, wat feitelijk een Final Fantasy titel was in alles behalve de naam.

  17. Stone · 8-2-2012 · 1.16 uur

    Maar is dat ontrecht? lijkt mijn de echt vraag. Als 65% van je lezers de zelfde ervaring heeft als jij. daar bedoel in mee dat zij ook deel 3 tot 8 gespeeld hebben. waarom moggen deze nostalgie gevoelens dan niet mee wegen in het oordeel? Ik snap wel dat als je heel zwart wit kijk dit niet zou moggen meetellen in je oordeel, maar dat doet het wel. Ik wel een oordeel zien over hoe iemand belevenis was met een game, en daarin kan nostalgie en rol spellen.

    P.S. MGS4 is de beste uit de reeks en ik heb alle main reeks games gespeeld incl de msx delen, en ik kijk NIET uit naar MGS5 waar blijft mijn SD-Snatcher2. Ik vraag me al ruim 20 jaar af wat er na die vliegtuigramp gebeurt. PLEASE laat project Orge en de FOX engine daar een doel voor zijn.

  18. Stone · 8-2-2012 · 1.33 uur

    P.P.S. Ja ik ben me er van bewust dat SD-Snatcher2 niet veel meer zou zijn dan een fallout3 cloon. Maar stel je eens voor dat jij de game of the year van 2008 al in 91 hebt gespeeld en aan het eind zit een cliffhanger maar je tot de dag van vandaag te wachte op het vervolg van het verhaal. Dan begrijp je heel mischien mijn kweling. Zou jij dan ook niet een kloon van een 18 jaar jongere game ervaren als de tweede komst van jezus?

  19. Harry Hol · 8-2-2012 · 9.09 uur

    @stone Ik vind het ook een moeilijke kwestie. Aan de ene kant meet je een gewaardeerde reeks ook op basis van zijn voorgangers. Is het spel wel zo goed dat het de naam waardig is? Maar in de praktijk blijkt (volgens mij) dat de nieuwste telg niet eerlijk wordt beoordeeld, maar veel meer het voordeel van de twijfel meekrijgt dan een gelijkwaardig spel dat niet een historie meedraagt.

    Samengevat: Ik denk dat Lost Odyssey misschien wel hogere cijfers had gekregen als het een Final Fantasy titel was geweest, enkel vanwege de naam. Het spel zou hoe dan ook *anders* beoordeeld worden niet op basis van zijn gameplay merites maar op basis van verwachtingen uit het verleden.

    Is dat eerlijk? Moet een spel niet gewoon bekeken worden op basis van wat het is?

    Dit is niet een exclusief probleem van de gamesindustrie. Met boeken gebeurt dat ook. Dat was ook een reden dat Grunberg een boek uitbracht onder de naam Marek van de Jagt: zijn boek werd beoordeeld als boek en niet als ‘nieuwe Grunberg’.

    Ik zeg dan ook niet dat het een simpele kwestie is. Maar het is wel relevant.

  20. Bas Bouwman · 8-2-2012 · 12.26 uur

    @Harry, het voorbeeld van Grunberg ging overigens ook op voor Steven King die onder de naam Richard Bachman boeken op markt bracht.
    Het bleek alsnog een succes te zijn.

  21. Stone · 8-2-2012 · 22.51 uur

    Ik snap wat je zegt. Voornamelijk omdat je het zelfde zeg als ik. Voor een groot deel dan. Ik begrijp ook je stelling dat er meer door de vingers wordt gezien dan bij concurrenten, en dat dat niet eerlijk is. Maar (lees Nee want) daar is ook een goede reden voor. En dan heb ik het niet echt over nostalgie. Een naam/merk staat ergens voor. En dat is onderdeel van de basis van wat het is. Om dit een beetje te verduidelijken FF is een klasieke JRPG. Ik verwacht een JRPG als ik een FF of een DQ koop. Dan moet ik ook vergevenlijker zijn als het klasieke fouten moet maken om dat gevoel te behouden. Er zijn mensen, ik niet, die een lineare rpg met over de top cutscene leuker vinden dan een WRPG met honderden side qeust waardoor het main verhaal zijn tempo verliest. Laat staan de keuze mogelijkheid waardoor je de correcten verhaal opbouw kwijt raak. (naar mijn mening een groot nadeel van WRPG) Dus met die gedachte gang begin je ook aan die game. Lost Odyssey is tevens een JRPG maar door dat je niet de referentie kader hebt van een reeks is de kans veel groter dat je aan deze game begint zonder die verwachting/vergevingsgezindheid dan bij FF waardoor deze gemaatstafd wordt met zowel JRPG als WRPG. met als resaltaat een lager cijfer. Oneerlijk ja! maar komt dat door de reviewer/concument’s verwachting partron of is dat een geval van slecht communiceren aan de kan van de uitfever? Als mijn neefje van acht/schoonmoeder een cijfer moest geven aan dark souls is het dan heel raar dat het een 3 ontvangt of had deze game nooit fereview mogen worden door iemand met Mario kart 8 als referentiekader?

  22. Stone · 8-2-2012 · 23.08 uur

    zo als altijd sorry voor de vele typefouten. wat is het digitale toetsenbord van de ps3browser toch kut!!

  23. Harry Hol · 9-2-2012 · 11.42 uur

    @stone Heb jij die reactie met je controller geschreven?????!!! Holy **** dude, respect voor je doorzettingsvermogen :-)

    On topic: het gekke is dat game recensenten wel meer lijken te verwachten van een klassieke reeks, maar toch de nieuwste editie positiever beoordelen dan ze verdienen. Om er dan later op terug te komen bij het *volgende* deel. Het is een raar patroon en ik ga vanaf nu proberen spellen strenger te beoordelen op wat ze zijn. Of het lukt weet ik niet, ik ben ook maar een mens.

  24. Erik van der Spek · 9-2-2012 · 13.18 uur

    Het grootste probleem is dat nog te veel reviewers ‘reviewers’ zijn. De game review is geevolueerd uit de product reviews van hardware producten. Je ziet het terug bij veel gamessites die nog zo’n klassiek rapportkaartje hebben “graphics: 9, sound: 7 etc.”. De voorliefde uitgedrukt in scores voor de grote “AAA” series is verklaarbaar door het feit dat dit vaak de games met de hoogste productie’waardes’ zijn (omdat de ROI beter gegarandeerd is). Volgens dit paradigma zou, als een game 2 hetzelfde is als game 1 maar met betere graphics, of meer gameplayelementen, dus een ‘betere’ game zijn. Vandaar ook een graduele cijferinflatie en waarom we nu met een 7-10 schaal opgescheept zitten.

    Transformers is volgens deze visie een betere actiefilm dan vrijwel alle actiefilms ervoor. De editing is net wat flitsender, de explosies groter, de film langer. Toch kan de film fluiten naar erkenning van recensenten, want die kijken niet naar wat het technisch gezien doet, maar zijn veeleer (cultuur)critici die bekijken wat de film overbrengt en wat het betekent voor het medium. Er begint langzaam maar zeker een hele lichte kentering te komen waar gamesreviewers meer als critici optreden, en dat uit zich mijns inziens in de lagere score voor FFXIII-2, maar we zijn er nog lang niet.

  25. Dirk · 9-2-2012 · 13.23 uur

    Ik vind dit een heerlijk artikel en een nog beter punt. Ik had hetzelfde idee toen ik een week geleden de Wikipedia pagina van FF XIII-2 bekeek. De consensus lijkt dat FF XIII-2 een beter ervaring — en een veel ‘echtere’ Final Fantasy ervaring — biedt dan FF XIII en toch scoort FF XIII-2 gemiddeld lager dan FF XIII. Dat kán niets anders betekenen dan dat men FF XIII bevooroordeeld heeft. Dat zou men niet doen als nummer 13 onafhankelijk van de voorgaande delen gescoord zou worden. Ik concludeerde dus ook dat hier liefde voor de reeks heeft meegespeeld. Liefde voor de reeks blijf je houden en hoef je niets tegen te doen maar laat het als recensent wel buiten je objectieve beoordeling.

    Ook vind ik Mitchs zijspoor interessant: waarom krijgen games die eigenlijk niet veel nieuws brengen in vergelijking met hun voorganger (e.g., Fifa, Call of Duty, Guitar Hero) toch altijd weer even goed gescoord, soms zelfs extreem hoog? De game an sich is weliswaar goed maar je mag als beoordelaar best meenemen dat de nieuwe uitgave vrijwel geen toegevoegde waarde biedt binnen de reeks voorgaande games.

  26. Ruud · 11-2-2012 · 21.06 uur

    Zo werkt de industrie toch? Reviews schrijven op basis van hooguit 2 uur gamessessies, plus de lekkere nasmaak van de party of trip van de betreffende uitgever, plus de screenshots of filmpjes van deze uitgever.
    Als men dan zeikt, dan doe je in het volgende deel mee en is alles weer goed.

    Enige jaren geleden was dat goed te zien met fifa en pes. Nu is dat call of duty en ff bijvoorbeeld.

    Zo gaat dat en zeker met rpgs, die gaan journalisten echt niet helemaal spelen. Sterker nog, als journalisten alleen de eerste 4 uur speeltijd krijgen geleverd zullen ze dat 9 van de 10 keer niet eens merken.

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>