Een kijkje in het leven van professionele gamers op hoog niveau. Dat is het idee van de gamedocumentaire Beyond the Game, waarin regisseur Jos de Putter meeloopt met de professionele Warcraft III-spelers Li ‘Sky’ Xiaofeng en Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen, in de aanloop naar de World Cyber Games 2007. In een tweeluik laat ik zowel regisseur Jos de Putter als hoofdrolspeler Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen aan het woord. In deze aflevering regisseur De Putter: “Ik vond het flauwekul, tot ik zag hoe veeleisend de game kan zijn.”

Let op: dit artikel bevat spoilers.

Nick: Waarom een film over pro-gaming?

Jos de Putter: “Eigenlijk omdat ik er zelf heel weinig van af wist. Ik ben zelf geen gamer, maar als filmmaker zag ik wel die nieuwe beeldcultuur ontstaan. Voor het type films dat ik maak, maakt het onderwerp in wezen niet uit. Ik maak als het ware portretten van mensen die in een belangrijk moment van hun leven staan. Door op iets kleins in te zoomen, hoop ik dat er iets groters aan het licht komt.”

Hoe kom je dan uit bij Warcraft III?

“In 2006 ben ik naar de World Cyber Games in Monza gegaan. Het eerste wat ik daar zag was een finale cybervoetbal: Brazilië tegen Brazilië. Ik wist niet hoe snel ik er weer weg moest. Het was echt een oorverdovende herrie. Ik vond het maar flauwekul. Net als die schietspellen. Dat is allemaal zo ééndimensionaal. Tot ik Warcraft zag en zag hoe veeleisend het kan zijn. Daar zag ik een mooi verhaal in.”

Je wist niet hoe snel je weer weg moest? Bang voor het onbekende?

“Als oudere mensen iets nieuws zien, reageren ze er vaak wat minachtend op. De gamecultuur is te vergelijken met de filmcultuur toen deze in opkomst was. Het is een nieuwe manier van vertellen. Eentje waar de jeugd zich in kan vinden. Maar mijn film moet twee doelgroepen aanspreken. De jeugd, die het geweldig vindt om zijn idolen bezig te zien en de doelgroep die normaal naar mijn films kijkt. De veertigplussers. Hen wil ik juist laten zien dat games dieper gaan dan ze denken.”

Wat me opviel: in de film leg je het spel eigenlijk nauwelijks uit. Alleen Sky komt even met een opmerking dat Warcraft III op schaken lijkt. Waarom heb je hiervoor gekozen?

“Om de game in een film uit te leggen is heel moeilijk. Dat wordt voor de leek te ingewikkeld. Als je bijvoorbeeld voetbal wilt uitleggen, is dat een stuk makkelijker, omdat iedereen het spel kent. Maar een compleet nieuwe wereld uitleggen, daar is geen beginnen aan. Je kan niet gemakkelijk dingen laten zien en uitleggen. Ik gebruik wel beelden uit de game, maar die zijn vooral ter ondersteuning.”

Beyond the Game: omschrijf de film eens in je eigen woorden.

“Ik zie de film vooral als een moderne western. Zo heb ik hem ook proberen weer te geven. Het zijn twee jongens die strijden, uit twee werelden die heel erg van elkaar verschillen. Het is de oude wereld tegen de nieuwe. Europa tegen China. De mooie speler tegen de harde werker. Daar kan iedereen zich wel in vinden.”

Uiteindelijk komen Grubby en Sky, je hoofdrolspelers, ook tegen elkaar uit in de kwartfinale van de World Cyber Games in 2007. Daar heb je dan wel geluk mee gehad.

“Ik ben inderdaad tijdenlang behoorlijk bang geweest dat ze niet tegen elkaar uit zouden komen. Toch is het maar deels toeval dat ik deze twee jongens heb gekozen. Toen ik in Monza was, stonden ze in de halve finale tegenover elkaar. Die spanningen tussen die jongens spatten er toen al gewoon vanaf.”

Vanaf Venezuela naar Rotterdam reizen, alleen maar om Grubby in actie te zien. Handtekeningen vragen, hysterisch gillen en in spanning wedstrijden volgen. Door het gedrag van de fans lijken Sky en Grubby net rocksterren.

“Daar heb ik niet per se een oordeel over. Ik vond het wel heel fascinerend om te zien hoe deze subcultuur eruitziet en hoe de fans die jongens als idolen zien. Het is dan wel een heel fascinerende subcultuur, maar ook eentje die de jongeren kan opvreten.”

Precies wat we zien bij het derde personage in de film, Fredrick ‘MaDFroG’ Johansson. Al moet ik wel zeggen dat ik zijn rol wat onduidelijk vond.

“MaDFroG is de tegenhanger van de roem. Hij moet illustreren dat er ook mensen ten onder gaan aan de eisen die aan je hersenpan gesteld worden als je zo diep met de game bezig bent. Ik wilde alleen geen moralistische film maken. Dat vind ik te makkelijk. Ik wil niet met het vingertje wijzen, maar wel laten zien dat het ook zó gebeurt. Hoe groot zijn de offers die je wilt brengen? Heb je nog wel een eigen leven? Dat vind ik goed terugkomen in Sky, vooral in de gesprekken met zijn vriendin, die zegt waar voor haar de grenzen liggen.”

Sky heeft ook geprobeerd zelfmoord te plegen nadat hij van thuis was weggelopen om professioneel te gaan gamen. Gaat dat niet te ver?

“Wellicht. Maar het laat heel goed zien hoe diep het zit bij deze jongens. Door dat gesprek zie je hoeveel er afhangt van hun succes. Op een gegeven moment noemt de manager van Sky hem ook een van de pioniers van deze nieuwe industrie. Het is echt een levensstijl voor ze.”

Beyond the Game draait vanaf 19 maart in de Nederlandse bioscoop. Lees ook mijn interview met Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen.