Over minder dan twee weken is de volgende Gamelab in Pakhuis de Zwijger. Dinsdag 24 mei, 20:00 — 22:00. U bent van harte uitgenodigd. Het thema is ‘2D vs 3D’; iets wat u moet aanspreken!

Van Sonic naar Shadow Complex en van Super Mario 64 naar Uncharted 3: de 2- en 3D-ontwikkelingen in videogames hebben enorme sprongen gemaakt. Maar waarom zou je eigenlijk voor 3D kiezen? En wat is er zo geweldig aan twee dimensies? Daar gaan we het tijdens Gamelab #8 over hebben. Dat de techniek gamewerelden mogelijk maakt die het fotorealisme benaderen, betekent natuurlijk niet dat dit de enige weg voorwaarts is. 2D is nu eerder een stilistische keuze dan een technische of financiële beperking.

Tijdens Gamelab #8 bevindt zich in de 2D-hoek Richard ‘spiegelbeeld’ Boeser, maker van de elegante platformer Ibb & Obb die komt vertellen waarom hij zo’n fan van 2D is. Maar ook Martin ‘videogame don’ de Ronde. Hij presenteert een top tien van zijn favoriete 2- en 3D-momenten in games. In de 3D-hoek: Chris van der Linden (mede-oprichter Kalydo), die op dit moment hard werkt aan het laten draaien van Runes of Magic in een browser. En Pjotr van Schothorst (VSTEP), ontwikkelaar van driedimensionale haven-, boot- en rampsimulaties. De gesproken column van Matthijs Dierckx (Control Magazine) kiest geen partij voor 2- of 3D, maar zal in ieder geval vermaken en prikkelen.

Entree voor Gamelab is gratis, meld je aan op deze website waar ook meer informatie staat.

Na een sterke economische bloei van ruim twintig jaar, is de Japanse gameindustrie de afgelopen jaren een beetje aan het inkakken. Niet alleen daalden de inkomsten van 2010 met 9 procent ten opzichte van het jaar daarvoor, ook markeerde 2010 het derde jaar op rij dat de Japanse gameindustrie gekrompen is. De oorzaak hiervoor is, volgens Daniel Feit van Bitmob, dat Japan van oude games houdt, en niet van oudere gamers. 1Up-journaliste Nadia Oxford reageert hierop dat het om meer gaat dan uitsluitend die hang naar traditie en dat (overzeese) marketing ook een belangrijke rol speelt.

Volgens een overzicht van de website Naver Matome was de Japanse gameindustrie in 2010 goed voor 493,7 miljard yen (ongeveer 4,3 miljard euro), een klein miljard minder dan de Amerikaanse gameindustrie met omgerekend 5 miljard euro. Als we de omzet van de Japanse gameindustrie vergelijken met andere branches uit Japan, dan blijkt dat de games het lang niet zo slecht doen als vaak beweerd en gedacht wordt.

Downloadbare muziek leverde 86 miljard yen op, gevolgd door de doujinshi- en idol-industrie, goed voor respectievelijk 55,3 en een 54,2 miljard yen. Opvallend, maar lang niet zo merkwaardig als andere sectoren in het rijtje. Zo levert cosplay, het verkleden als een geliefd game- of manga-personage, Japan jaarlijks 42,2 miljard yen op. Als ik deze zomer niet had ontdekt dat kittens en puppy’s voor duizenden yens verkocht worden, had ik nooit geloofd dat de huisdierenmarkt een omzet van 41,1 miljard yen verzorgt. Hetzelfde geldt voor shounen’ai (homo-erotische strips): in boekhandels krioelt het van de giechelende meisjes, in totaal goed voor 21,3 miljard yen omzet.

De markten die beduidend groter zijn dan de gameindustrie, zijn de paardenrennen (3,3 biljoen yen) en pachinko-industrie (21,7 biljoen yen!). De enige markt die bij de gameindustrie in de buurt komt, is de adaruto bideo, oftewel pornobranche. Exacte cijfers ontbreken, maar met een omzet van 400 tot 500 miljard yen per jaar, is het duidelijk dat niet alleen de gameindustrie ‘serious business’ is in Japan.

Beyond The Game, de documentaire van Jos de Putter over professionele gamers, was gisteren op tv en is nu ook online te bekijken. Hoewel ik niet onverdeeld enthousiast ben over de film, is hij zeker de moeite waard. Kijken dus! Mocht je vervolgens nog dieper willen graven, lees dan de interviews die Nick Kivits deed bij de bioscooprelease met regisseur De Putter en hoofdrolspeler Manuel Schenkhuizen. (Dank aan Sander Schepens voor de tip.)

Zodra je de Koelnmesse binnenwandelt, sta je oog in oog met de stand van Sega. Door de exotisch hoge buitentemperatuur loop je de ijskoude bedoening bezweet tegen het lijf. Hier presenteert de uitgever grootschalig Mario & Sonic at the Olympic Winter Games. De stand is leuk ontworpen, zorgt (mede dankzij de airco) voor een frisse entree en is voorzien van enthousiaste medewerkers.

Naast Sega vinden we de eerste grootmacht, namelijk Nintendo. De opstelling van de stand is niet verrassend: in de kern vinden we de Nintendo DS-titels opgesteld, en daaromheen staan de Wii-titels. De favoriete titel onder het publiek is New Super Mario Bros. Wii, maar velen willen ook met eigen ogen zien of de MotionPlus zijn werk overtuigend doet.

Een creatieve game verdient een creatieve stand: een van de belangrijke DS-titels dit najaar is Scribblenauts, dat maar liefst de helft van de Warner Bros.-stand inneemt. Deze is schattig en ontworpen in de stijl van de game. Ergens herinnert het aan basisschoolmusicals. Je kent het wel: tienjarigen die al prutsend een toneel versieren met karton.

Iets verderop vinden we Bandai Namco Partners. De stand is ruimtelijk en oogt fris door het gebruik van geel en wit. Er zijn voornamelijk Wii-games aanwezig, zoals het langverwachte vervolg op Tales of Symphonia. Family Trainer Extreme Challenge is het meest prominent aanwezig, waarop het grootste deel van de tijd de booth babes van de uitgever zelf staan te dansen.

In de volgende hal heeft Sony ongetwijfeld de grootste aanwezigheid. Een abstracte contstructie van levensgrote mikadostokken vormt de omgeving voor onder andere LittleBigPlanet PSP. Deze is tevens speelbaar op de PSP Go, dus het publiek kan nu ook kennis maken met de vernieuwde draagbare PlayStation. Verderop vinden we de racegames, waarbij Gran Turismo 5 overduidelijk de boventoon voert. De game is namelijk speelbaar in een simulator, die de vorm heeft van een Audi TT-R. Het nieuwe PSP-deel is ook speelbaar.

Een stukje verderop vinden we nog meer Sony-titels, maar nu enkel games die bedoeld zijn voor volwassenen. Het lange wachten in de rij wordt uiteindelijk beloond met niet de minste titels: Heavy Rain, Uncharted 2: Among Thieves en God of War III. Dus mocht je eenmaal binnen zijn, zie deze titels dan niet over het hoofd. En nog een tip: zorg dat je haantje de voorste bent. Das lange warten ist doch immer stinklangweilig.

Aan de andere kant vinden we Konami. Het decor van de stand valt op door de enorme witte muur met de naam van de uitgever in rode koeienletters op de zijkant. Pro Evolution Soccer heeft de voornaamste positie binnen de stand; de kleinere titels zijn te spelen in cabines in het achterste gedeelte. Op het grote scherm aan de voorkant worden belangrijke trailers en live footage vanaf de beursvloer getoond.

Ook het Franse Ubisoft beschikt over een redelijk grote plaats. De stand is erg overzichtelijk en ruimtelijk, dus zelfs op de drukste momenten zou alles goed te bereiken moeten zijn. In een afgesloten locatie zijn R.U.S.E. en Red Steel 2 de belangrijke namen. Hiervoor moet de geïnteresseerde zich wel eerst registreren bij de balie. Want wat exclusief is, moet exclusief blijven.

De Japanse RPG-gigant Square Enix valt een tikkeltje tegen. Zo ontbreekt de demo van Final Fantasy XIII, wat betekent dat het Westerse publiek deze titel niet kan spelen tot de release ervan. Of stelt Square Enix hem uit tot de volgende Gamescom? Het nieuwe onlinedeel, Final Fantasy XIV, is na registratie wel speelbaar. Aan de achterzijde kunnen de DS- en Wii-titels geprobeerd worden.

De stand van Capcom is van redelijk formaat, met titels als Monster Hunter 3 en Tatsunoko vs. Capcom. Ter promotie van de laatstgenoemde loopt er een jochie in de outfit van Street Fighters Ryu rond. Helaas moest hij me teleurstellen toen ik vroeg of de knul zijn hadouken kon tonen.

De derde en laatste grootmacht, Microsoft, houdt het dit jaar beperkt. Zo is Halo ODST enkel speelbaar achter de schermen, na het tonen van een legitimatiebewijs. Mocht je geen 18 zijn: niet getreurd! Aan de voorzijde zijn talloze simulators opgesteld waarin Forza Motorsport 3 speelbaar is.

Hoe clichématig het ook mag klinken: dit is slechts een fractie van de aanwezige stands en games op de Gamescom in Keulen. Vergeet niet de aanwezigheid van Activision-Blizzard, EA, Bethesda (zie hierboven), 2K Games, Deep Silver en nog vele anderen die de lengte van dit artikel nog verder zouden oprekken. Door de massale omvang (een slordige vijftien keer groter dan Gameplay vroeger was), het enorme aanbod aan nieuwe games en de overheerlijke Bratwurst in de kantine is het zeker niet af te raden om zondag nog even een bezoekje te brengen aan Keulen.

Of je nu wel of niet van Twitter houdt, feit is dat vele nieuwe mensen dagelijks een account starten. Nu zijn veel van die accounts niet de moeite van het vermelden waard: ik hoef niet te weten wanneer je opstaat, een boterham eet of in de rij staat bij de plaatselijke Appie. Maar af en toe komen er accounts langs die razend interessant zijn. Naast tweets van andere gamejournalisten volg ik sinds begin juli het acccount van Professor Layton, het fictieve Nintendo-personage uit de gelijknamige game.

De tweede tweet van de professor was direct de moeite waard, een onvervalst Layton-raadseltje:

Can you solve today’s problem? Walk on the living, they don’t even mumble. Walk on the dead, they mutter and grumble. What are they?

De dagen die volgden gaven een gestage stroom van raadseltjes, met soms zelfs een persoonlijk antwoord op een vraag van een volger. Niet lang nadat de professor was gestart met Twitter, meldden zich ook andere personages uit de game: het hulpje Luke, inspecteur Chelmey en de kwaadaardige Don Paolo.

Gekidnapt

Nadat de Don zijn opwachting heeft gemaakt, verandert de sfeer van de tweets. Don Paolo bedreigt Layton en binnen een paar dagen is er een schokkende mededeling: Professor Layton is gekidnapt! De Don verwijst naar een forum met een aantal lastige puzzels. Worden deze niet binnen 36 uur door Laytons fans opgelost, dan zal het slecht met de professor aflopen.

Ik volg de tweets met veel plezier. De raadsels zijn soms makkelijk, maar er zitten ook ware breinbrekers tussen. Vooral de raadsels op het forum zijn uitdagend. Ondertussen ben ik onder de indruk van de inventiviteit van Nintendo. Het bedrijf staat immers niet bekend om zijn vooruitstrevend gebruik van alles wat met internet te maken heeft, maar dit is mooi uitgewerkt.

Wel is het vreemd dat het forum van Don Paolo niet op een echte Nintendo-site staat. Maar als je een beetje underground/viral reclame wilt maken, dan hoort dat natuurlijk ook niet. Toch blijf ik twijfelen: is dit wel Nintendo?

Plotwending

Op 9 juli is er plots de grootste plotwending in het hele verhaal als de professor het volgende bericht post, dat later wordt verwijderd:

My name is Roger DiLuigi. I am a game journalist and I was proud to bring you all the character of Professor Layton. This was in no way affiliated with Nintendo and while we asked for their permission, we never received a response.

Na deze onthulling is er commotie onder de volgers. Alles blijkt in scène te zijn gezet door een gamejournalist die graag extra aandacht wilde voor de release van een game waar hij een groot liefhebber van is. Mensen op het NeoGAF-forum zijn boos, omdat de eigenaar van het Don Paolo-account op het forum reclame heeft gemaakt voor z’n eigen tweets. Maar er is ook veel bewondering en respect voor de Layton-twitteraars en het het hele verhaal wordt uitgebreid uit de doeken gedaan.

Mooie weken

Het blijkt dat Roger DiLuigi in zijn eentje is begonnen als Layton en binnen een dag werd bijgestaan door een vriend die zich als Luke aanmeldde. De overige personages werden spontaan door andere fans opgepakt en met verve ingevuld. De kidnap van Layton werd niet van tevoren afgesproken, maar spontaan uitgevoerd. Het is bewonderenswaardig hoe alle personages in hun rol bleven. Daarmee hebben ze zelf veel plezier gehad, maar ook volgers zoals ik mooie weken bezorgd.

Enkele van de initiatiefnemers besluiten daarom dat het jammer is om te stoppen en ze blijven doorgaan. Tot op de dag van vandaag kun je nog steeds de tweets met raadsels volgen.

Marketingtalent

De doelstelling van de initiatiefnemer, een mooie game meer aandacht geven, is ruimschoots gehaald. Het spel is op een uitstekende manier onder de aandacht gebracht en de tweets hebben een grote groep volgers. Toch blijf ik met een paar vragen rondlopen. Zit Nintendo hier écht niet achter? Of krabt het bedrijf zich achter de oren nu in het openbaar is getoond hoe je internet op een leuke manier kunt inzetten om je games nog veel beter te promoten?

Ik ben onder de indruk van de elegantie waarmee de tweets werden ingevuld. Het was volledig in de stijl van de game, terwijl het tegelijk paste binnen de twittercultuur. Als ik verantwoordelijk was voor de recruitment van marketingtalent bij Nintendo zou ik het wel weten en deze jongens een mooie baan aanbieden. Fans die zo manier je merk voor het voetlicht brengen moet je koesteren en het blijft me verbazen dat Nintendo hier zelf niet meer mee doet.

Bedrijfsleider Roy Swiers brengt bericht uit vanuit gameshop Nedgame in Utrecht.

In onze winkel hebben we al ruim vier jaar een zithoek. Een hoek, vlak naast de toonbank, met twee tv’s, meerdere klassieke en moderne spelcomputers, twee banken en een wand vol met gameposters. Al sinds dag één wordt de zithoek goed gebruikt. Vaak door dezelfde mensen: door de jaren heen hebben we mensen van 13 tot 35 zien komen en gaan, waaronder wekelijkse bezoekers, maar ook mensen die elke dag hun opwachting maakten.

Je kunt je voorstellen dat het met zo’n clubje gamers bij elkaar af en toe een bende wordt. Ze spelen verschillende spellen met en tegen elkaar op competitief niveau, voeren discussies over de beste manier om een bepaalde instance in World of Warcraft te behalen of hebben gezamelijk de slappe lach om grappen die alleen zij begrijpen. Een ongeorganiseerde chaos dus.

De zithoek is ook een enorme bron van kennis. Ik weet bijvoorbeeld niet veel van World of Warcraft, maar de gemiddelde ‘zithoeker’ speelt deze game wel. Dus als klanten vragen hebben, is er bijna altijd wel iemand die hierbij kan helpen.

Ook speelt de zithoek meestal de nieuwste games op locatie. Zo krijg ik snel een goede indruk van een net binnengekomen spel, zonder dat ik er zelf voor moet gaan zitten. Ik kijk gewoon over de schouders mee tijdens mijn werkzaamheden. Andere klanten komen zo ook in aanraking met spellen die ze anders wellicht nooit hadden geprobeerd. Nu gaan ze er even bij zitten om een potje mee te spelen.

Tijd voor verandering

De laatste tijd is er iets veranderd. Er waren een aantal gewoontes ingesleten bij de zithoekers die wij zelf ook als gewoon waren gaan ervaren, maar eigenlijk niet zo gewoon bleken te zijn. Mede door de transformatie van Dr Games naar Nedgame ben ik hierover gaan nadenken.

De zithoek helemaal opgeven was geen optie, daarvoor was-ie te kenmerkend voor onze winkel. Er zijn nou eenmaal weinig winkels die zo’n onvoorwaardelijke speelplek hebben voor gamers. Maar er moest iets veranderen. De oplossing is een zevental regels die middels een A4’tje aan de muur worden aangekondigd:

1. De zithoek is geen thuis. Je mag je er thuis voelen, maar je blijft in een winkel.
2. De zithoek is geen meetingplaats. Afspreken met anderen om eens een dagje naar Nedgame te gaan wordt dus niet op prijs gesteld.
3. Een boterhammetje of snack nuttigen mag, maar uitgebreide maaltijden eten niet.
4. Met het avondeten mag er één iemand mee eten, als er eten gehaald wordt door die persoon.
5. Er mogen maximaal vier mensen in en rondom de zithoek aanwezig zijn. First in, first out, met twee uur recht op zitplaats. Dus als er vier mensen pas tien minuten zitten, kan de vijfde persoon niet blijven.
6. Niet aan de toonbank hangen.
7. Volg te allen tijden instructies van het personeel op. Heb respect voor het personeel en de commerciële belangen van de winkel.

Inderdaad, er is nogal wat voor nodig om een club gamers in het gareel te houden. Ik kan het ze natuurlijk ook niet kwalijk nemen dat ze zich thuis zijn gaan voelen. Iedereen mocht altijd mee eten, iedereen was welkom. Er zaten soms wel tot tien mensen op onze twee tweepersoons banken. Of er aten zes mensen mee als we pizza bestelden. Ja, de Domino’s deed goede zaken toen we minstens twee keer per week minstens zes pizza’s bestelden.

Grenzen verkennen

Het was grappig om te zien hoe de gamers reageerden op de regels. Uiteraard probeerden ze de grenzen te verkennen. Iemand die om twee uur in de middag al beloofde in de avond eten te halen, dacht immuun te zijn voor de first in, first out regel. Er werd afgesproken om te meeten in de zithoek om vervolgens als iedereen er was bij iemand thuis te gaan D&D’en, en in plaats van op te staan als er nieuwe gasten kwamen, bleef iedereen net zo lang zitten tot wij er wat van zeiden.

Ondertussen is de rust wedergekeerd. Het is nog steeds erg gezellig, maar wel met een kleinere groep mensen. De gamers maken plaats voor elkaar en de zithoek is soms zelfs een middag leeg. Het zal waarschijnlijk niet lang duren voor er een nieuwe generatie zithoekers neerstrijkt om hun twee uur exclusiviteit op te eisen en een nieuwe sfeer neer te zetten. Tot die tijd is onze chaos in ieder geval georganiseerd.

Ik sta graag te boek als Final Fantasy-fan en nog liever als Final Fantasy-kenner. Dat eerste ben ik echt, dat tweede slechts ten dele. Final Fantasy VII heb ik immers nooit gespeeld.

Mijn kantoor is gevuld met Final Fantasy-prullaria, de geboortekaart van mijn zoon is gedrukt in Final Fantasy-letters en tot frustratie van mijn collega’s bestaat mijn favoriete muziek uit, juist, Final Fantasy-soundtracks. En toch heb ik het kennelijke hoogtepunt in de serie nooit gespeeld.

Tot een paar maanden geleden. Die vre-se-lij-ke koninginnedagvrijmarkten zijn tegenwoordig net iets minder afgrijselijk. Tussen de derdehands epilady’s en 386’s verschuilen zich immers ook games. En welke! Een half uurtje drentelen door Proletarië leverde naast een originele Metal Gear Solid ook een complete Final Fantasy VII op. Alle vier de schijfjes, waarvan alleen de laatste zodanig bekrast dat die het echt nooit meer zou doen.

Enfin, vol enthousiasme disk één nog diezelfde avond in mijn PS3 gegooid om op mijn PSP-schermpje de verrichtingen van Cloud en de zijnen te volgen (om de een of andere reden dragen de hoofdpersonen van veel Final Fantasy-titels een weer-onderdeel als naam; wat te denken van Lightning en Snow uit XIII?).

Een stap terug in graphics vind ik geen probleem, het gaat mij immers om het verhaal (zo is Final Fantasy X het beste bewijs dat de roman van de toekomst een game zal zijn, maar dat terzijde).

Ik heb wel een ander probleem met het spel: het is onspeelbaar. Serieus, Final Fantasy VII is niet te spelen. Ik heb maar één keer in mijn leven een controller kapotgegooid (Metal Gear Solid 2) en alleen omdat ik nu een PSP in mijn handen had, bleef het daarbij.

Wat is dit spel slecht voor je bloeddruk. Voorbeeld. In Final Fantasy VII maakt de omgeving je redelijk duidelijk wanneer je ergens op kunt duwen (het geeft licht) of niet (al het andere). Op een gegeven moment doolt onze Cloud (lid van terroristenclubje Avalanche, lawine) rond op een treinenkerkhof. Allemaal treinen en vooral locomotieven die heel erg stuk zijn, niet meer rijden. En vooral de weg blokkeren. Daar begint de ellende.

Mijn Cloud springt een uur lang (serieus!) van de ene op de andere trein, tevergeefs zoekend naar een doorgang. Wanneer iets basaals als een route door de developer zo goed is verstopt, houdt het voor mij over het algemeen al snel op. Maar dit is Final Fantasy VII, het hoogtepunt van de serie waar ik zo van hou. Ik móét wel doorzetten. Maar ik kom dit ene kuttige scherm niet eens voorbij! En al helemaal niet omdat ik om de haverklap een random battle moet uitvechten.

Anno 2009 is er de oplossing genaamd Youtube. Voor elk spel is er wel een gek te vinden die een opname laat meedraaien gedurende de hele game en die in hapklare brokjes serveert op de videosite. Zelfs voor Final Fantasy VII, dat zo’n vijftig uur kost om uit te spelen. Necroscope86 heet de meneer-met-tijd-teveel, en hij laat mij middels een filmpje zien hoe ik voorbij het treinenkerkhof kom.

Een van de locomotieven lijkt alleen maar stuk! Dus, hoewel je in de hele game tot dan toe alleen maar op oplichtende objecten hebt kunnen klikken, blijken doodse stukken metaal nu in eens te kunnen rijden! Hoe had ik dit zonder Youtube, zonder Necroscope86 ooit kunnen ontdekken?!

Ik ben inmiddels bijna aan het einde van de eerste disk en Sephiroth zal snel het schattige bloemenmeisje Aerith/s aan zijn lange zwaard spietsen. Toch ben ik geen tien minuten doorgekomen zonder de hulp van Necroscope86. Het is zelfs zo erg dat ik momenteel serieus overweeg de game te laten voor wat hij is en hem gewoon uit te kijken op Youtube.

Zou het aan mij liggen? Ik weet het niet, andere delen heb ik immers wel uitgespeeld (III, IV, VIII, IX, X, XII), sommige zelfs meer dan eens. Ook aan het verhaal ligt het niet, dat is fascinerender dan het hele oeuvre van Connie Palmen en Harry Mulisch bij elkaar.

Het frustreren of ‘pesten’ van de speler was in 1997, toen Final Fantasy VII op de markt verscheen, nog heel gewoon. ‘Uitdagende’ gameplay was juist een belangrijk basiselement. Tegenwoordig doen developers meer hun best de speler vooral plezier te laten beleven aan hun game. Fable II, Prince of Persia en Dragon Quest VIII hebben doodgaan al bij het vuil gezet, Dirt geeft je een tweede kans na een stuurfout en in het briljante Flower is er sowieso geen straf, wat je ook doet.

Een gamer anno 2009 verwacht iets anders van een spel dan een gamer twaalf jaar geleden. Uitdaging? Ja. Frustratie? Nee. Maakt dat van Final Fantasy VII een slecht spel? Was het in 2009 uitgebracht, dan was het antwoord een simpel ‘ja’ geweest. Zelfs het meest conservatief denkbare genre, de Japanse RPG, heeft immers werelddelen vooruitgang geboekt het afgelopen decennium.

Maar Final Fantasy VII is een retrogame, pure gamegeschiedenis. Was dit spel er niet geweest, dan had de gameswereld er tegenwoordig anders uitgezien. De invloed van Hironobi Sakaguchi’s magnus opus valt nauwelijks te overschatten. En juist daarom is het zo vreselijk jammer dat dit spel zulke grote problemen heeft. Want helaas komt het hier op neer: Final Fantasy VII, de grote klassieker, is anno 2009 onspeelbaar.

Toen ik in de vroege ochtend het Schouwburgplein in Rotterdam op kwam lopen zag het er slecht uit voor de tweede editie van Free Gaming. Als ik een parapluboer was geweest, had ik geheid een leuk centje verdiend. Het slechte weer teisterde en tergde de eerste bezoekers van het openlucht game-evenement. De dappere crew en vrijwilligers lieten zich niet kisten en toen kwamen opeens de eerste zonnestralen tevoorschijn. De regen hield op, het volume van de muziek werd omhoog gegooid en de tenten bleven volgepropt alsof het nog steeds slecht weer was. Kortom, ondanks alles een geslaagde dag. Hieronder een kort verslag met beeld!

Cosplay uit de lage landen

We hebben een paar veelbelovende cosplayers in Nederland. Dapper doorstonden ook zij de vroege regenbui om hun creaties te vertonen op het podium. En wie hebben we daar? BNN-presentator Filemon kwam voor een programma ook even in cosplay opdagen. Hij stuiterde er wel een beetje te blij bij, maar dat kun je verwachten van iemand die voor de camera harddrugs heeft uitgeprobeerd. Leuk initiatief, hopelijk komt de cosplaycultuur in beeld zoals het hoort.

Hollandse glorie

De Xbox 360-tent behuisde een heuze Hollandse overwinning. De heren van Codeglue kregen maar liefst vijf consoles om hun Xbox Live Arcade-game Rocket Riot te tonen, terwijl Gears of War 2 het moest doen met twee consoles. Het gehele devteam was aanwezig om hun fans aan te moedigen in een Rocket Riot-competitie, waaronder onze eigen Sander van der Vegte.

Lekker discussiëren

Onze bashers Niels, David en Samuel gingen met gamejournalist Dennis Mons (Spits) en productmanager Leon Winkler (Ubisoft) in discussie over verscheidene topics binnen het thema van gamepiraterij. Het debat trok betrekkelijk veel publiek met een sterke mening.

Perfecte ontmoetingsplek

Naast de Nederlandse cosplayclub waren er genoeg partijen, vriendengroepen en clans die ik elkaar zag begroeten. Bovenstaande foto is van wat in de toekomst vaker mag gebeuren: een Bashers-redactiemeeting. Van links naar rechts: David Nieborg, Niels ’t Hooft, Samuel Hubner Casado, Sander van der Vegte en ondergetekende. Daarnaast heb ik met een aardig aantal developers en PR-mensen mogen bijbabbelen, plus nog een aantal trouwe Bashers-lezers die zich ook onder het publiek bevonden.

Uiltjes!

Soms heb zelfs ik een WTF-moment bij wat publishers doen om hun games onder de aandacht te brengen. EA had bij de promotie van Harry Potter even wat levende uilen gehaald. “KAWAIII” (schattig), zouden Japanners roepen in zo’n geval. Het Nederlandse publiek schoot evengoed massaal foto’s van deze lieve beestjes. De game heb ik echter gelaten voor wat hij is.

Babyboom onder de gamers?

Het kan aan mij liggen, maar het plein was vol met families en kinderen. Ik heb nog nooit zoveel kids rond zien lopen op een game-evenement en dat kan twee dingen betekenen: Free Gaming is een geslaagd concept en/of de gamers van onze generatie zijn zich massaal aan het voortplanten. Het was hoe dan ook een prachtig gezicht, behalve dan voor het jongetje dat Quantum of Solace speelde en duidelijk nog niet oud genoeg was voor een biertje.

Conclusie: (muziek + cultuur + games) - slecht weer = chill²

Free Gaming is een mooi visitekaartje voor Rotterdam. De combinatie van cosplay, gaming, debatten, muziek en andere culturele activiteiten hield me een dag lang geboeid op het Schouwburgplein. En dat ondanks het ergst mogelijke weerscenario dat zich voordeed gedurende de eerste helft van de dag. Gelukkig werd het halverwege de dag beter, maar toch: volgend jaar moet er kritischer naar het worst case scenario gekeken worden. Desondanks is Free Gaming in organisatorisch en conceptueel opzicht een blijvertje. M’n complimenten aan de organisatie.

Met dank aan Gamert.nl voor de fotografie. Check de eerste Gamert Gigapica editie van Free Gaming hierrr. Mocht iemand zich geroepen voelen om leuke alternatieve ondertitels voor de foto’s te schrijven, zie ik deze graag terug in de comments!

Gegoogeld dit weekend? Dan heb je waarschijnlijk het blokkerige logo gezien, tijdelijk ingelast ter ere van de 25ste verjaardag van een essentieel spelletje. Ja, 25 jaar alweer: de Rus Alexej Pajitnov bedacht de briljante blokkengame al vijf jaar voor de Game Boy-versie verscheen en Tetris wereldberoemd werd. Dat zoiets moois zo lang een goedbewaakt geheim blijft is in deze tijd van blogs en e-mail natuurlijk ondenkbaar. Ter ere van het jubileum werd er ook veel geschreven over vallende tetraden, bijvoorbeeld door Chris Kohler van Wired: Tetris Turns 25, and It’s Still an Addictive Pleasure).

Het is de week van de E3. Ik zou hier helemaal wild kunnen gaan over de persconferenties van Sony of Microsoft, maar dat doe ik niet. Mijn E3 staat in het teken van Nintendo. Wederom bedoel ik niet de persconferentie. Ik heb het over Wiebe Watch, een livestream op G4tv waarin te zien was hoe Steve Wiebe de ultieme high score probeerde te halen op een Nintendo Donkey Kong-arcadekast uit 1981.

Twin Galaxies

Om te begrijpen wie Steve Wiebe is, moet je even bovenstaande foto bestuderen. Een foto van zestien jonge wereldkampioenen die op 7 november 1982 poseerden voor de Twin Galaxies-arcadehal. Ze waren bijeengekomen voor een videogamecompetie georganiseerd door eigenaar Walter Day. Tot op de dag van vandaag wordt Day gezien als de international scorekeeper van de videogameindustrie. Het Twin Galaxies-leaderboard is het hart van de Guinnes
World Records Gamer’s Edition. Wie naar Wiebe Watch heeft gekeken, moet hem gezien hebben. Hij draagt op officiële gelegenheden altijd zijn wit met zwart gestreepte poloshirt. Scheidsrechter zijn in een videogamecompetitie is een serieuze zaak.

De foto is een momentopname van de golden age of arcade games, die ruwweg de periode van 1978 tot 1983 bestrijkt. Steve Wiebe zal je nog niet op deze foto vinden. Billy Mitchell staat er wel op: tweede van rechts, met zijn ogen gesloten boven een Centipede-arcadekast. Hij was toen de grote man, bekend geworden door een perfecte Pac-Man-score van 3.333.360. Verder werd hij bekroond tot video game player of the century en geselecteerd als one of the ten most influential video gamers of all time. Hij is huidig wereldrecordhouder Donkey Kong, met een totaal van 1.050.200 punten.

The King of Kong

Door de documentaire The King of Kong: A Fistful of Quarters is Big Bill een omstreden figuur geworden. Documentairemaker Seth Gordon volgde in 2006 familieman Wiebe in zijn poging het record Donkey Kong op zijn naam te zetten. De werkloze Wiebe zag het record van Mitchell, destijds 874.300 punten, op internet en begon Donkey Kong te spelen in zijn garage.

Mitchell gaf zijn record, dat toen al 25 jaar op zijn naam stond, niet zomaar prijs. In de subcultuur van competitieve oldschool arcade gamers had hij de status van een Hollywood-ster verworven. Wiebe was de nieuwkomer in deze in-crowd. Het was de strijd van de familieman, de underdog, tegen de gevestigde orde. De achterbakse omhooggevallen Mitchell, een soort 8-bit Darth Vader, behield zijn wereldrecord, maar verloor zijn aanzien.

Na de documentaire kreeg Steve Wiebe een hoop publiciteit. Een mooi voorbeeld is zijn optreden in The Late Late Show with Craig Ferguson en zijn score van 1.000.200 op de E3 van 2008, ten overstaande van een enorm publiek.

Stroomuitval

Maar terug naar Wiebe Watch. De hele avond en nacht heb ik mijn held aangemoedigd. Met zijn eerste poging haalt hij een score van 923.400 punten. Wiebe is in vorm! Bij zijn tweede poging zet hij een score neer van 653.700 punten. Wiebe laat zien hoe moeilijk het is. Bij de derde poging valt de stroom uit. Het scherm wordt groen en ik hoor alleen nog maar geroezemoes.

Tijd om even mijn twitters te bekijken. De hele E3 heb ik het ‘microbloggen’ van de internationale gamejournalistiek gevolgd. Maar ook onze eigen Gameking Boris (GKBoris) ontsteeg zijn kale schedel op dit jonge medium. Nu zoek ik op #Wiebe. Zodra de stroom uitvalt, ontstaan er snel complottheorieën. Het is ‘Evil Mitchel!!’ Billy Mitchell zit erachter! Hij heeft de stekker uit de kast getrokken! Op Twitter wordt duidelijk dat we massaal Steve Wiebe in onze harten hebben gesloten. De documentaire heeft hem verheven tot de ultieme knuffelgamer.

Kill screen

Het is even spannend, maar er komt een vierde poging. Ik blijf uren kijken naar Mario met zijn grote hamer en de vuurbollen die om hem heen suizen. Keer op keer zie ik de grote gorilla naar beneden storten. Het voelt als een soort autisme, maar dan heel spannend. Zit ik hier live naar gamegeschiedenis te kijken? Dan is plotsklaps alles voorbij. Bij een score van 989.400 punten stopt het. Een kill screen. Ik ben kapot, wat een anticlimax.

Het is mijn eerste live kill screen, volgens de kenners een zeldzame belevenis. Het gaat om een programmeerfout waarbij de rekensom die de leveltijd berekent tegen de grenzen van de 8-bit-processor aanloopt. Het resultaat is dat Jumpman Mario tijdens het 22ste level, in het 117ste scherm binnen enkele seconden sterft. Game over! In de documentaire zegt Billy Mitchell hierover: “Mensen die, naast mijzelf, het einde van Donkey Kong kunnen halen zijn? Nu ik erover nadenk, niemand eigenlijk.”

Een goede verliezer

Op dinsdag 2 juni 2009 bewijst Wiebe wederom live dat hoogmoed ten val komt. Hij toont zich een goede verliezer en verwerft wederom een hoop respect. Wiebe gaat door! Hij komt er wel. Ik gun het hem. Er is maar één echte King of Kong en dat is hij. Zo zie je maar, het gaat in het leven niet om wat je bereikt, maar om hoe je het doet.

Lees ook mijn column over Steve Wiebe en The King of Kong.

Ik heb niets van Ubisoft exclusief achter de schermen kunnen zien, want volgeboekt. Toch ben ik het bedrijf zo dankbaar dat ik er een bericht aan wijd. En dat heeft alles te maken met een briljante promoactie die ook nog eens handige swag opleverde. Wat dit is, zie je na de klik.

Het antwoord: ondergoed! De ingenieuze promo die plaatsvond bij de uitgang van het Los Angeles Convention Center liet bezoekers hun ‘mindere’ swag in een toilet gooien in ruil voor prachtige Raving Rabbids-boxers. Ubisoft, bedankt voor een hele week aan vers ondergoed!

Gisteren kwam De Sims 3 uit en dat was voor de Nederlandse tak van Electronic Arts reden voor een feestje. Loungebar en restaurant Jinso aan de Amsterdamse Arena Boulevard was de plek waar dit gebeurde. De band Valerius zong de hit She doesn’t know in het Simlish, de cocktails waren toepasselijk groen en een aardig deel van de Bashers was erbij aanwezig.

Wegens de vele positieve reacties heeft Jon bij mij een nieuwe onderzoeksaanvraag ingediend om vervolgens opnieuw de wildernis van de E3 in te duiken. Zijn doel: waardevol sociologisch onderzoek verrichten naar het belang en de rituelen van de bijna uitgestorven ‘booth babe’ (‘t Hooft, 2009). Volgens eerdere academische reacties is de significantie van ons werk erg hoog (Micu, 2009). We presenteren de nieuwe en verbijsterende resultaten van ons onderzoek naar het daadwerkelijke effect van de booth babe op het culturele medium van games (Smennen, 2009) na de klik. For science!

Met dank aan mijn goede vriend Jonathan Racasa voor de fotografie. Zijn gehele Bashers-fotoverslag van de E3 staat op Flickr.

Net als vroeger is de E3 weer een spektakel van fraaie aankleding en booth babes. Dat laatste moet bij wijze van traditie gevierd worden met dit foto-overzicht van promodames. Mocht je de noodzaak zien een favoriet aan te wijzen, dan kan dit natuurlijk in de reacties. Klik verder!

Met dank aan mijn goede vriend Jonathan Racasa voor de fotografie. Zijn gehele Bashers-fotoverslag van de E3 staat op Flickr.

Dit is Frank. Hij heeft in opdracht van Ubisoft een kunstwerk gemaakt voor de game Rabbids Go Home. Een week lang heeft hij met zijn collega’s 12-15 uur per dag lopen zwoegen en morgen wordt z’n beeldhouwwerk onthuld. Maar eerst moet hij nog overnachten naast het mysterieuze object om te zorgen dat er niets mis gaat. Hopelijk heeft hij zijn PSP/DS meegenomen.

Vanavond op tv: Trendspotting San Francisco, met als onderwerp de Game Developers Conference. Vlad kwam de filmploeg al tegen. Ik ga zeker kijken, want de gasten zijn niemand minder dan Kyle Gabler (over World of Goo), Kellee Santiago (over Flower), Jonathan Blow en David Hellman (Braid), Eric Zimmerman van Gamelab en Tale of Tales (over The Path). Plus als het goed is mijn zeer gewaardeerde collega’s van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Nogmaals, het persbericht (volledig te lezen na de break) ziet er veelbelovend en ook leerzaam uit, dus kijkt allen. De uitzending is vanavond om 22.55 uur, op Ned 2. Kom vooral hier terug om te vertellen wat je ervan vond.

Het persbericht zegt dit:

San Francisco is de bakermat van hip en creatief Amerika. In deze bruisende en geeky stad wordt sinds jaar en dag de fameuze Game Developers Conference (GDF) georganiseerd. Een jaarlijkse game beurs waar de belangrijkste game ontwikkelaars samenkomen, de nieuwste games worden gepresenteerd, de laatste ontwikkelingen het daglicht zien en de grootheden uit de game wereld hun visie geven op het vak. Belangrijk onderdeel van GDF is het Independent Games Festival. Want naast de grote bespelers in de game industrie zijn er steeds meer kunstenaars en kleine ontwerpbureaus die artistieke games ontwikkelen en zo een eigen markt creëren van liefhebbers.

De game wereld is een miljardenbusiness, inmiddels groter dan de filmindustrie. In het Global Entertainment and Media Outlook report uit 2008 wordt voorspeld dat de omzet in de game industrie in 2012 groeit naar $ 68.4 biljoen. Commerciële belangen lijken voor artistieke belangen te gaan. Groot, groter, grootst lijkt het devies. Trendspotting gaat terug naar de basis. Achter elke game ligt een artistieke gedachte ten grondslag. Hoe verhoudt die artisticiteit zich ten opzichte van de commercialiteit? En is het nog mogelijk om een game te ontwikkelen zonder grote geldschieters?

Trendspotting spreekt met verschillende game ontwikkelaars die zich begeven op het snijvlak van kunst en techniek. Wat zijn de gevolgen van de voortschrijdende techniek voor het ontwerp? En wordt het niet tijd om op een andere manier naar games te kijken? Games als interactief, expressief medium waarbij de ervaringen die je opdoet belangrijker worden dan het resultaat? Zoals Michaël Samyn van Tale of Tales zegt: ‘Computergames zijn de vleesgeworden droom van elke andere kunstvorm. Steek er een goed verhaal in, interessante personages, leuke dingen om te doen. Maar val ons toch niet lastig met die regeltjes en die missies en die doelen. Dat is oude koek. Antiek. Computergames zijn een nieuw medium: doe er iets mee!’

Update: Uitzending gemist?

Sinds donderdag draait hij in een vijftal steden: Beyond the Game, een documentaire van Jos de Putter over het fenomeen cybersport. De regisseur volgt twee Warcraft III-spelers in de aanloop naar de World Cyber Games. Nick Kivits (die sprak met De Putter en een van de hoofdrolspelers, Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen) en ik bekeken de film. Bij deze laten we weten wat we ervan vinden. Een tipje van de sluier: hij had beter gekund.

Nick Kivits over Beyond the Game

Allereerst: Beyond the Game is een interessante documentaire en ik heb er met plezier naar gekeken. De film laat heel goed zien waarom de jongens strijden. Ze willen de beste zijn in wat ze doen. En daar geven ze heel veel voor op. Vooral Sky. Hij loopt thuis weg omdat hij wil gamen en de beste wil zijn en heeft ook zijn vriendin meer dan duidelijk gemaakt dat gamen toch eigenlijk wel op de eerste plaats komt.

Het waarom is er wel, maar het hoe mis ik heel erg. Hoe ziet de game eruit? Wat doen ze er? Nu ken ik Warcraft III zelf wel, maar de leek niet. Die weet niet waar de game om draait. Het enige wat de leek nu na het zien van de film weet is dat het een strategische game is. Verder zien we als kijker alleen vingers die heel snel over toetsenborden schieten, nog sneller muisgeklik en ogen die meer dan normaal geconcentreerd naar een scherm kijken.

Het is ook moeilijk om een game goed weer te geven in een film. Maar dat het kan is meer dan eens bewezen, vooral in speelfilms. In de film War Games bijvoorbeeld: een speler op zijn rug gefilmd, terwijl je op het scherm ziet wat er aan de hand is. Nou is Warcraft inderdaad ingewikkelder om uit te leggen. Dat moet je ook helemaal niet willen. Maar een sfeerbeeld was niet overbodig geweest.

Dat het kan, bewijst ook BenX. Door af te wisselen tussen de filmbeelden en de gamebeelden, zorgt die film juist voor iets unieks. Dat had in Beyond the Game ook toegepast kunnen worden. Hele wedstrijden is too much, maar ik zat echt te snakken naar gamebeelden op de momenten dat de hoofdrolspelers een spannende wedstrijd wonnen. Fier juichend, armen in de lucht, een enorme glimlach op het gezicht. Maar waarom? Als kijker zie je het niet. Wat beelden van de laatste grote slagveldseconden, waarin óf Grubby óf Sky de basis van de tegenstander met de grond gelijk walst. Dat was een enorme toevoeging geweest.

Niels ’t Hooft over Beyond the Game

Beyond the Game bevat een aantal sprekende scènes. Sky die een traantje wegpinkt als hij naast de beker grijpt, Grubby’s moeder die boterhammen smeert voor haar zoon en ze in een plastic boterhamzakje stopt. Als je de mooiste beelden van deze documentaire naast elkaar zet, lijkt hij te gaan over jongens die het babyvet amper zijn ontgroeid en tegelijk in de nieuwe, onbegrijpelijke wereld van competitief games spelen zijn gezogen.

Onbegrijpelijk, ja, want deze film toont de visie van een oude man die zijn best doet om te snappen waar die jongens mee bezig zijn, maar die het uiteindelijk toch niet begrijpt. De stijl van De Putter is observerend en in theorie bedoeld om de kijker zijn eigen conclusie te laten trekken. Maar daarvoor is een volledig beeld nodig, zeker bij een complex fenomeen als dit, en uit de details blijkt dat de regisseur dit niet kan geven.

Zo meldt de intro dat tien miljoen mensen Warcraft spelen. Ja, World of Warcraft, maar Sky, Grubby en Madfrog spelen Warcraft III. Iets heel anders. En als Sky van Grubby wint, zie je een Hero omvallen, in plaats van een basis verwoest worden. De paar gamebeelden die in de film zitten, zijn gebruikt als flitsende aankleding in plaats van als de substantie waar het de spelers en de fans om draait. Alsof je het winnende doelpunt in het wereldkampioenschap voetbal illustreert met een willekeurig shot van een kopbal.

Wat niet helpt is dat Grubby het spel dat hij al jaren vrijwel dagelijks speelt, niet lijkt te kunnen uitleggen. In de film niet en vorige week bij De wereld draait door ook al niet. Maar hoe moeilijk is het om de gameplay van een realtime-strategiegame te schetsen? 1) Natuurlijke bronnen delven, 2) daarmee basissen opbouwen, 3) daarmee legers trainen en 4) daarmee je vijand verslaan. En dat dan sneller en slimmer dan je tegenstander.

Coen van Zwol noemde de film in NRC Handelsblad “een losse schets van een subcultuur”. Meer is het echt niet. En dat is jammer, want met net iets meer info (antwoord op vragen als: hoe werkt dat spel nou? Hoe groot is het fenomeen cybersport? Hoeveel geld gaat erin om? Hoe is het ontstaan? Zijn er veel fans die lange reizen maken om Grubby te zien spelen? Zijn er mensen die ervan kunnen leven? Waarom is Warcraft III geschikt als cybersport en welke andere games worden op hoog niveau gespeeld? Waar spelen al de wedstrijden waar we glimpen van zien zich nou eigenlijk af?) was het een razend interessante documentaire geweest.

Lees verder

• Interview met Jos de Putter
• Interview met Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen

Op een uitgebreide vakantie naar de VS opgepikt: een hip, beige shirt met de tekst “Born in the Eighties” en een springende Mario. Hartstikke normaal daar natuurlijk, maar in Nederland een wat minder frequent gezien straatbeeld. Eerder schreef Niels al over het toffe Donkey Kong-loze Donkey Kong-shirt van Bureau MDM. Kritiek van Bashers-bezoekers op dat shirt: te wijd, te wit en alleen voor mannen. De bedenkers van Gamershirt.nl lazen de kritieken en komen nu zelf met op games gebaseerde T-shirts. Net als het shirt van MDM betreft het shirts zonder de daadwerkelijke gamepersonages. En ik moet zeggen: ze zitten lekker en zien er nog tof uit ook. Vooral het Camper!-shirt en het hiernaast afgebeelde I’m a gamer-shirt vallen bij mij persoonlijk erg in de smaak. Hip? Of niet?

Een kijkje in het leven van professionele gamers op hoog niveau. Dat is het idee van de gamedocumentaire Beyond the Game, waarin regisseur Jos de Putter meeloopt met de professionele Warcraft III-spelers Li ‘Sky’ Xiaofeng en Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen, in de aanloop naar de World Cyber Games 2007. In een tweeluik laat ik zowel regisseur Jos de Putter als hoofdrolspeler Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen aan het woord. In deze aflevering hoofdrolspeler Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen: “Er is geen perfectie in dit spel. Maar je streeft er wel naar.”

Let op: dit artikel bevat spoilers.

Nick: In Beyond the Game geef je je fans eigenlijk een kijkje in de keuken van het leven van een professioneel gamer. Ben je tevreden over hoe de film uiteindelijk geworden is?

Grubby: “Ik ben pas tevreden als mensen precies weten hoe de vork in de steel zit. Dit is een hele goede ijsbreker, die de leek kan laten proeven van het leven van een pro-gamer. Je ziet heel veel terug van de wedstrijdstress, de training en de concentratie die er voor nodig is, maar ik denk niet dat als je deze film gezien hebt, dat je echt precies weet wat het is om pro-gamer te zijn. Bepaalde dingen als de diepgang en de tactieken die je in de game nodig hebt, komen niet terug. Dat kun je ook niet goed doen in een film. Voor de gemiddelde Nederlander gaat dat te diep.”

Hoe zou jij Warcraft III zelf uitleggen aan een leek?

“De game heeft veel raakvlakken met schaken. Dat is een vergelijking die goed werkt als je het aan een leek uitlegt. Het gaat heel diep. Je hebt oneindige variatie in tactieken, alleen is Warcraft III een stuk sneller dan schaken. Je hebt geen beurten. Het gebeurt allemaal in realtime. Ik denk dat Warcraft III wel zwaarder is dan schaken.”

Op welk vlak is het zwaarder?

“Een gemiddelde wedstrijd duurt zo’n twintig minuten, maar je hebt ook wedstrijden die meer dan een uur duren. In al die tijd heb je geen moment rust. Je moet altijd alert zijn. Je kan nooit even wat water gaan drinken. Soms durf je gewoon niet eens met je ogen te knipperen. Dat is heel inspannend. Als je twee wedstrijden op topniveau hebt gespeeld op een dag, ben je ook echt wel helemaal kapot.”

In Beyond the Game zit je al tandenpoetsend achter je toetsenbord te trainen. Kun je nog wel zonder Warcraft?

“Dat tandenpoetsen is gewoon tijdsbesparing. Maar ik ben wel altijd met de game bezig. Vaak in mijn achterhoofd, maar ook net zo vaak gewoon in mijn voorhoofd. Ik train minimaal acht uur op een dag als er een toernooi aan zit te komen. Dat is wel nodig, want anderen trainen ook veel. Als je een tijdje minder traint, krijgen ze een voorsprong op je. Er zijn altijd nieuwe tactieken of nieuwe manieren van spelen te ontdekken en als je die niet meekrijgt, krijg je een achterstand op de rest. Je bent echt nooit klaar met jezelf verbeteren. Er is geen perfectie in dit spel. Maar je streeft er wel naar.”

In de film zien we een gamer uit Venezuela die speciaal voor jou naar Rotterdam is gereisd. Je deelt handtekeningen uit en hebt photoshoots. Je lijkt wel een rockster.

“Een rockster wil ik het niet noemen. Ik zie het zelf gewoon als een pro-gamingster. In ‘onze’ wereld ben ik aardig bekend. En er zijn inderdaad mensen die speciaal voor mij komen kijken. Ik geniet niet bijzonder van die aandacht, maar het geeft wel heel veel voldoening als de fans speciaal naar jou komen kijken. Daar doe je het toch voor. De fans maken mogelijk dat wij dit kunnen doen.”

Fredrick ‘MaDFroG’ Johansson heeft nog een bescheiden rol in de film. Hij was de eerste Europese gamer die uiteindelijk voor langere tijd naar Korea trok om te gamen. Nu is hij met pensioen en schetst de film een beetje een negatief beeld van hem. Hij zou niet in staat zijn terug te keren in de huidige samenleving. Ben je niet bang dat je zelf ook zo eindigt?

“Ik vond het raar om MaDFroG zo in de film terug te zien. Ik ken hem best goed, maar niet zoals je hem in de film ziet. Ik denk dat het voor hem, als ex-ster, erg moeilijk is om mensen te vinden die hem kunnen begrijpen. In de film probeert hij ook gewoon dingen uit te leggen zodat een leek het kan snappen, alleen is hij daar niet zo erg goed in. Je kunt aan hem zien dat hij het heel erg mist. Hij heeft ook twee keer geprobeerd een comeback te maken, maar dat is niet gelukt. Dat vind ik wel tragisch. Maar voor MaDFroG was het altijd moeilijk om met de druk om te gaan. Zelf heb ik niet het gevoel dat ik de druk niet meer aan kan.”

Snap je het? Dat MaDFroG door wil blijven gaan?

“Het is een passie. Zie het als een trein die niet te stoppen is. Je wilt er honderd procent voor gaan. Dat geldt voor mij net zo goed. Elke topsporter zal dat begrijpen. Professional gaming is in bijna alles hetzelfde als topsport, behalve het fysieke aspect.”

Wat doet deze film voor pro-gaming?

“Het is de ideale ijsbreker, zoals ik al zei. Mensen die na de film interesse hebben opgebouwd, kunnen zich er verder in gaan verdiepen. De film geeft meer openbaarheid en bekendheid aan wat wij doen en dat is alleen maar positief. Dat is ook de reden dat ik aan de film heb meegedaan toen Jos de Putter (de regisseur, red.) het me vroeg. Ik word er niet rijker van. Maar ik wilde juist dat meer mensen er meer vanaf gingen weten. Dat ze weten wat pro-gaming is, zodra ze de term hoorden. Niet dat ik het erg vind om er zelf over te vertellen. In tegendeel: hier houd ik van.”

Beyond the Game draait vanaf vandaag (19 maart 2009) in de Nederlandse bioscoop. Lees ook mijn interview met Jos de Putter.

Een kijkje in het leven van professionele gamers op hoog niveau. Dat is het idee van de gamedocumentaire Beyond the Game, waarin regisseur Jos de Putter meeloopt met de professionele Warcraft III-spelers Li ‘Sky’ Xiaofeng en Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen, in de aanloop naar de World Cyber Games 2007. In een tweeluik laat ik zowel regisseur Jos de Putter als hoofdrolspeler Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen aan het woord. In deze aflevering regisseur De Putter: “Ik vond het flauwekul, tot ik zag hoe veeleisend de game kan zijn.”

Let op: dit artikel bevat spoilers.

Nick: Waarom een film over pro-gaming?

Jos de Putter: “Eigenlijk omdat ik er zelf heel weinig van af wist. Ik ben zelf geen gamer, maar als filmmaker zag ik wel die nieuwe beeldcultuur ontstaan. Voor het type films dat ik maak, maakt het onderwerp in wezen niet uit. Ik maak als het ware portretten van mensen die in een belangrijk moment van hun leven staan. Door op iets kleins in te zoomen, hoop ik dat er iets groters aan het licht komt.”

Hoe kom je dan uit bij Warcraft III?

“In 2006 ben ik naar de World Cyber Games in Monza gegaan. Het eerste wat ik daar zag was een finale cybervoetbal: Brazilië tegen Brazilië. Ik wist niet hoe snel ik er weer weg moest. Het was echt een oorverdovende herrie. Ik vond het maar flauwekul. Net als die schietspellen. Dat is allemaal zo ééndimensionaal. Tot ik Warcraft zag en zag hoe veeleisend het kan zijn. Daar zag ik een mooi verhaal in.”

Je wist niet hoe snel je weer weg moest? Bang voor het onbekende?

“Als oudere mensen iets nieuws zien, reageren ze er vaak wat minachtend op. De gamecultuur is te vergelijken met de filmcultuur toen deze in opkomst was. Het is een nieuwe manier van vertellen. Eentje waar de jeugd zich in kan vinden. Maar mijn film moet twee doelgroepen aanspreken. De jeugd, die het geweldig vindt om zijn idolen bezig te zien en de doelgroep die normaal naar mijn films kijkt. De veertigplussers. Hen wil ik juist laten zien dat games dieper gaan dan ze denken.”

Wat me opviel: in de film leg je het spel eigenlijk nauwelijks uit. Alleen Sky komt even met een opmerking dat Warcraft III op schaken lijkt. Waarom heb je hiervoor gekozen?

“Om de game in een film uit te leggen is heel moeilijk. Dat wordt voor de leek te ingewikkeld. Als je bijvoorbeeld voetbal wilt uitleggen, is dat een stuk makkelijker, omdat iedereen het spel kent. Maar een compleet nieuwe wereld uitleggen, daar is geen beginnen aan. Je kan niet gemakkelijk dingen laten zien en uitleggen. Ik gebruik wel beelden uit de game, maar die zijn vooral ter ondersteuning.”

Beyond the Game: omschrijf de film eens in je eigen woorden.

“Ik zie de film vooral als een moderne western. Zo heb ik hem ook proberen weer te geven. Het zijn twee jongens die strijden, uit twee werelden die heel erg van elkaar verschillen. Het is de oude wereld tegen de nieuwe. Europa tegen China. De mooie speler tegen de harde werker. Daar kan iedereen zich wel in vinden.”

Uiteindelijk komen Grubby en Sky, je hoofdrolspelers, ook tegen elkaar uit in de kwartfinale van de World Cyber Games in 2007. Daar heb je dan wel geluk mee gehad.

“Ik ben inderdaad tijdenlang behoorlijk bang geweest dat ze niet tegen elkaar uit zouden komen. Toch is het maar deels toeval dat ik deze twee jongens heb gekozen. Toen ik in Monza was, stonden ze in de halve finale tegenover elkaar. Die spanningen tussen die jongens spatten er toen al gewoon vanaf.”

Vanaf Venezuela naar Rotterdam reizen, alleen maar om Grubby in actie te zien. Handtekeningen vragen, hysterisch gillen en in spanning wedstrijden volgen. Door het gedrag van de fans lijken Sky en Grubby net rocksterren.

“Daar heb ik niet per se een oordeel over. Ik vond het wel heel fascinerend om te zien hoe deze subcultuur eruitziet en hoe de fans die jongens als idolen zien. Het is dan wel een heel fascinerende subcultuur, maar ook eentje die de jongeren kan opvreten.”

Precies wat we zien bij het derde personage in de film, Fredrick ‘MaDFroG’ Johansson. Al moet ik wel zeggen dat ik zijn rol wat onduidelijk vond.

“MaDFroG is de tegenhanger van de roem. Hij moet illustreren dat er ook mensen ten onder gaan aan de eisen die aan je hersenpan gesteld worden als je zo diep met de game bezig bent. Ik wilde alleen geen moralistische film maken. Dat vind ik te makkelijk. Ik wil niet met het vingertje wijzen, maar wel laten zien dat het ook zó gebeurt. Hoe groot zijn de offers die je wilt brengen? Heb je nog wel een eigen leven? Dat vind ik goed terugkomen in Sky, vooral in de gesprekken met zijn vriendin, die zegt waar voor haar de grenzen liggen.”

Sky heeft ook geprobeerd zelfmoord te plegen nadat hij van thuis was weggelopen om professioneel te gaan gamen. Gaat dat niet te ver?

“Wellicht. Maar het laat heel goed zien hoe diep het zit bij deze jongens. Door dat gesprek zie je hoeveel er afhangt van hun succes. Op een gegeven moment noemt de manager van Sky hem ook een van de pioniers van deze nieuwe industrie. Het is echt een levensstijl voor ze.”

Beyond the Game draait vanaf 19 maart in de Nederlandse bioscoop. Lees ook mijn interview met Manuel ‘Grubby’ Schenkhuizen.