Uitgelezen: Fun, Inc. Why Play is the 21st Century’s Most Serious Business



Eén keer per maand bespreekt onderzoeker David Nieborg een boek over games.

Oef, dit is de eerste echte officiële recensie in mijn nieuwe column Uitgelezen, in het leven geroepen na de goede reacties op mijn jaarlijstje, en ik heb het mezelf niet makkelijk gemaakt.

Doorgaans lees ik met name academische boeken over games en die zijn over het algemeen vrij rechttoe rechtaan. Wetenschappers maken een duidelijk punt over games of gamers en zijn vaak duidelijk te plaatsen binnen een vakgebied (economie, rechten of de geesteswetenschappen). Bij journalistieke verhalen daarentegen kan het alle kanten op gaan. Er zijn voor journalisten veel minder regels en zelfs een inhoudelijk matig journalistiek boek kan de moeite van het lezen waard zijn, als het goed geschreven is.

Lang krantenartikel

Over de stijl van het boek van Tom Chatfield kan ik vrij kort zijn. Die is vooral degelijk te noemen. Fun Inc. is duidelijk geschreven door een wetenschapper en ik bedoel dat (uiteraard) positief. De auteur is duidelijk over zijn bronnen, wikt en weegt en is vrij genuanceerd als het op specifieke vraagstukken aankomt (bijvoorbeeld gameverslaving of games en kunst). De vrij zakelijke toon kan ook voortkomen uit de Britse achtergrond van de schrijver.

Sommige boeken worden beter als de auteur zijn lezer aan de hand meeneemt en het verhaal van Chatfield, vind ik, leent zich voor een persoonlijkere aanpak. In dit boek wordt de lezer niet meegenomen door de wondere wereld van digitale spellen door een alwetende supergamer die vertelt over zijn ervaringen. Soms klinkt er iets door van ‘Chatfield de speler’, maar over het algemeen leest het boek als een heel lang krantenartikel.

Chatfield, Tom (2010) · Fun Inc. Why Play is the 21st Century’s Most Serious Business · London: Virgin, 2010

Instapniveau: Laag (paperback: 234 pagina’s)
Stijl: Journalistiek
Gelezen versie: Kindle (eerste druk)
Demo: Introductie en eerste hoofdstuk
Boek in 1 zin: Een brede, journalistieke verkenning van de culturele, creatieve, wetenschappelijke en economische ontwikkelingen van het computerspel.

Waar Chatfield overigens niet genuanceerd over is, is over de toekomstige rol van het medium. Games zijn het medium van de toekomst: “If the future is looking more and more like a game, it’s partly because the science of satisfaction has never before been so precise, so powerful, or so profitable. Where play goes, the world will follow.” Met name in het openingshoofdstuk haalt de schrijver alles uit de kast om de relevantie van zijn onderwerp te benadrukken.

Brede aanpak

Maar waar gaat het boek dan over? Beter is de vraag, waar gaat het boek niet over? In 11 hoofdstukken behandelt Chatfield nagenoeg alle recente relevante vraagstukken over games. De titel van het boek zette mij in eerste instantie dan ook flink op het verkeerde been. Ik las het als: ‘De bv van de fun, waarom spelen zakelijk interessant is.’ Bovendien gaan de eerste pagina’s over de vervagende grens tussen werken en spelen en wordt in het derde hoofdstuk (“A license to print money”) ingegaan op de zakelijke kant van games

Maar dat is maar een van de vele kwesties die de schrijver bespreekt. In de overige pagina’s geeft hij aandacht aan alle discussies die op dit moment spelen. Te weten: geweld, verslaving, games als kunst, de vervagende grens tussen virtuele en fysieke werelden, serious games, en zoals de titel dan wel weer doet vermoeden, de toekomst van games.

Zo bezien is Chatfield’s boek een logische en waardige opvolger van twee journalistieke boeken die bij journalistieke veteranen bekend (zouden moeten) zijn. Ik heb het hier over J.C. Herz’s Joystick Nation: How Videogames Ate Our Quarters, Won Our Hearts, and Rewired Our Minds uit 1997 en het boek van Edge-columnist Steven Poole, Trigger Happy: Videogames and the Entertainment Revolution uit 2000. Dat laatste boek is overigens gratis te downloaden op zijn website.

Vergeleken met deze twee journalistieke klassiekers houdt Chatfield zich zeker staande. Hij weet duidelijk waar hij het over heeft, brengt de juiste discussies goed in kaart en maakt, voorzover ik heb kunnen lezen, geen blunders als het gaat om titels, jaartallen of genres (wat nog wel eens wil gebeuren in boeken over games). En, vrij opvallend, het boek is erg up-to-date. Het voelt alsof het boek vorige week af is geschreven als Chatfield het over de lancering van Modern Warfare 2 heeft of over het 3D-spektakel van (de film) Avatar.

Bekend verhaal

Maar als Chatfields boek zo leesbaar, volledig en informatief is, dan is het toch gewoon een goed boek? De moeite die ik heb met het op de juiste waarde schatten van Fun, Inc. zit hem in het feit dat elke bladzijde een feest der herkenning is. Anders gezegd, ik weet alles al. Het liefst lees ik boeken waar ik iets van opsteek, iets leer. Fun, Inc. is een 200 pagina’s tellende bevestiging van mijn eigen ideeën en visie op het medium. Sterker nog, als ik dit boek had moeten schrijven (een journalistiek, breed boek over games) had ik voor 80% exact hetzelfde geschreven, dezelfde bronnen gebruikt en dezelfde voorbeelden aangehaald. Het gebeurt niet zo vaak dat ik dat heb tijdens het lezen van een boek en dat maakt het ongekend lastig om een goed oordeel te vellen.

Voor mij voelt Chatfields boek deels als een afvinklijstje, een bekend verhaal. Gaat het om de geschiedenis van games dan worden Pong en Spacewar van stal gehaald, gaat het over de gouden jaren in het consoletijdperk dan staat de rol van Sega en Nintendo centraal.

Of neem het verslavingsvraagstuk. Hierin is Chatfield verfrissend genuanceerd. Eerst stelt hij, terecht vind ik: “While a game may be said to act like a drug in the compelling pleasure it gives, the behavioural mechanics of gaining pleasure from games are the very opposite of the passive process of ingesting a substance and waiting for it to act. It is action, coupled with challenges, incentives and constant feedback, that makes gaming what it is.”

Maar hij voegt daar onmiddellijk, wederom terecht, aan toe hoe gepolariseerd dit debat is. Feit is dat games veel gespeeld worden, door sommigen te veel, en dat makers en gamers daar allemaal een zekere mate van verantwoordelijkheid in hebben, een punt dat “both the games industry and gamers are often unhelpfully evasive in confronting”. Pijnlijk om te lezen misschien, maar ik kan het niet méér met hem eens zijn.

Opfriscursus

Chatfield is vooral zinnig voor diegene die net iets meer achtergrond willen hebben over al die interessante fenomenen om games heen. Sterk vind ik Chatfield als hij het over games en kunst heeft, een discussie die we zeer recent tijdens de podcast nog voerden. De schrijver zegt over de rol van ‘fun’ in games: “As Seggerman sees it, ‘fun’ is an inadequate description of what video games do in the first place. ‘I don’t think the word is really right, I don’t think a game has to be “fun”. It has to be engaging, it has to be well-designed: what makes a game good is the balance of challenge and reward, and that is about learning.’”

Voor die gamers (en niet-gamers!) die zich niet, zoals veel Bashers-redacteuren, dagelijks met games bezig houden als studenten, journalisten, ontwikkelaars of onderzoekers is Fun, Inc. dan ook een soort van opfriscursus. Een gedegen boek dat nergens echt spannend wordt en dat je in alle rust kan naslaan om te weten wat er gezegd wordt over de discussies die nu spelen over games.

5 reacties

  1. Wesley Akkerman · 6-3-2010 · 17.52 uur

    Ik las hier ook een mini-recensie over in De Pers. Dat kwam er op neer dat je het boek gewoon moest kopen, omschreven in, wat zal het zij, 150 woorden? Leek meer reclame dan een recensie. Na dit artikel ben ik niet meer enthousiast geworden over het boek dan ik al was. Volgende week toch even een rondje boekhandels, denk ik.

  2. Jerry Vermanen · 7-3-2010 · 18.20 uur

    Interessante recensie. Ik heb het idee dat ik dit boek niet ga bestellen, maar dat ik hem alsnog koop als ik het ‘per ongeluk’ in de boekwinkel tegenkom.

    Al besloten welk boek je de volgende keer gaat recenseren? Kan dit ook een niet-recent boek zijn? Als je nog niets hebt, wil ik graag een verzoeknummer opgeven. Ik twijfel namelijk over de aanschaf van ‘The Race for a New Game Machine: Creating the Chips Inside the XBox 360 and the Playstation 3’. Die schijnt vrij pittig te zijn, maar ik hoor er goede verhalen over.

  3. Ellen · 7-3-2010 · 21.31 uur

    Damn, dit gaat een dure rubriek worden. Dit boek wil ik kopen! Bij games weet ik me ondertussen redelijk te beheersen. Ik weet welke games ik stukspeel, de koop ik en speel ik dan maandenlang. Al met al geef ik dus niet zo heel veel geld aan games uit. Maar met zo’n rubriek er bij, wordt gamen (en er over lezen) toch weer een dure hobby. Bedankt! ;-)

  4. Stone · 8-3-2010 · 10.36 uur

    Zo als jij het omschrijf komt het inderdaad over als een updated versie van Trigger Happy. Wat voor mijn ook meteen betekend dat ik deze over zal slaan. ben ik Trigger Happy nooit verder gekomen dan pagina 120. (of ieder geval iets in die richting) Het feit dat het nooit iets wist te melden dat ik nog niet wist, of een nieuw inzicht wist te bieden maakte het een van de saaiste boeken ooit. Zo als je zelf al zegt je wilt iets nieuws leren/ervaren als je een boek leest. als dat niet geleverd wordt, heeft een boek gewoon weinige meerwaarde.

  5. David Nieborg · 8-3-2010 · 21.47 uur

    @ Jerry

    Wilde in principe vooral nieuwe boeken recenseren (om mezelf te dwingen meer nieuwe boeken te lezen ;). Maar sta zeker open voor verzoekjes, heb boek van Shippy and Phipps al gelezen, kan ik wel een recensie over doen eigenlijk (volgende maand dan dus :). Ben er niet heel enthousiast over, vond het niet inhoudelijk pittig maar wel taai (niet echt vloeiend geschreven). Misschien moet ik maar een vergelijkende recensie schrijven met als tegenhanger “Chips and Change - How Crisis Reshapes the Semiconductor Industry” door Clair Brown and Greg Linden (die moet ik wel nog lezen). Afin, bedankt voor de input! Je leest het volgende maand :)

    @ Ellen

    Het is maar een keer per maand hoor. Misschien maar een e-reader kopen ;)?

    @ Stone

    Goed idee dan, want er zijn zoveel goede boeken (over games) die je wel iets kunnen leren.

Volg de reacties op deze post via RSS

Plaats een reactie

Registreer je als vaste gebruiker. Heb je dit al eens gedaan, log dan in.

Hou de discussie menselijk en inhoudelijk. Reageer bij voorkeur onder je echte naam, met je foto als avatar (via Gravatar).

Toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>