Vorig week maakte ik een onderscheid tussen ‘lichamelijke’ en ‘geestelijke’ uitdagingen. Ik vroeg mij sindsdien af wat voor soorten uitdagingen er allemaal mogelijk zijn met computerspellen. Na zoveel jaren spelen besef ik dat ik bepaalde uitdagingen beter vind dan andere, en wanneer ik een spel overweeg te spelen, wil ik zo snel mogelijk weten hoe ik zal worden uitgedaagd. Moet ik mijn geheugen, reflexen, inzicht of creativiteit of nog iets anders gebruiken?

Ik hou vooral van spellen waarbij ik vooruit moet denken, en minder van spellen waarbij ik met precisie een knop moet timen. Zou het niet handig zijn om een lijst te maken van alle soorten uitdagingen en degenen die in een spel voorkomen duidelijk aan te geven bij besprekingen?

Omschrijven van wat de speler moet geven

Soms lijkt het alsof de schrijvers van recensies vergeten zijn dat het om een interactief medium gaat. Wat altijd beschreven wordt is wat de speler krijgt: beeld, lengte, hoe origineel het is, stoere moves, level ups en skills, enzovoorts, maar soms niet wat de speler moet geven. Daarmee bedoel ik wat de speler precies moet doen, niet een abstracte beschrijving in de trant van “je moet het ruimteschip redden door goed te dansen”, of: “je speelt Ophelia en je moet zorgen dat Hamlet niet overlijdt.” Kijk, daar kan ik te weinig mee, want ik wil precies weten wat ik ga doen als speler. Spellen gaan bij mij om de uitdagingen en inmiddels heb ik een idee welke ik mooier vind dan andere. Dus liever heb ik een beschrijving als deze: “Om het ruimteschip te redden moet je dansen door te onthouden welke knoppen je dadelijk moet indrukken en ze vervolgens met precieze timing nabootsen.” of: “Om Hamlet in leven te houden moet je inzicht krijgen in welke behoeftes de andere personages hebben zonder van verdriet zelfmoord te plegen.”

Vagrant Story vond ik prachtig, totdat ik knoppencombinaties perfect moest timen

Weten waar ik aan toe ben

Nou begrijp ik wel dat de simpele spellen, zoals Super Meat Boy en Tiny Tower, precies omschreven worden in de gemiddelde recensie. Waar ik meer moeite mee heb zijn besprekingen van (vaak grotere) hybride spellen die allerlei verschillende uitdagingen gebruiken, zoals Assassin’s Creed, Heavy Rain, Batman: Arkham Asylum, en Mass Effect. Omdat zij zo afwisselend zijn, kom ik soms uitdagingen tegen die ik niet leuk vind, en dan haak ik misschien af. Bovendien zijn er sommige spellen, zoals Starcraft, Schaken, Blazblue of Façade, die duidelijk een bepaalde uitdaging aan de speler presenteren, maar om er goed in te worden, moet je een andere, misschien minder leuke, uitdaging aan kunnen. In Starcraft is dat voor mij de behendigheid om al die units te besturen, bij Schaken al die openingszetten studeren, Blazblue die lange combo’s onder de knie krijgen, en Façade het instuderen van welke teksten de computer wel of niet begrijpt. Voor mij is het ontzettend belangrijk om van te voren te weten wat ik uiteindelijk moet presteren tijdens een spel.

Bronnen voor inspiratie

Om een lijstje te maken van uitdagingen die kunnen voorkomen in een computerspel, ging ik wat onderzoek doen voor inspiratie. Marc Prensky gebruikt in Computer Games and Learning: Digital Game-Based Learning een lijst van leerzame content die spellen kunnen bieden: ‘Facts’, ‘Skills’, ‘Judgement’, ‘Behaviors’, ‘Theories’, ‘Reasoning’, ‘Process’, ‘Procedures’, ‘Creativity’, ‘Language’, ‘Systems’, ‘Observation’ en ‘Communication’. Chris Crawford, in het geweldige boek On Game Design, omschrijft soorten uitdagingen die deel kunnen uitmaken uit computerspellen: ‘cerebellar challenges’, ‘sensorimotor challenges’, ‘spatial reasoning’, ‘pattern recognition’, ‘sequential reasoning’, ‘numerical reasoning’, ‘resource management’ en ‘social reasoning’. Ten slotte, David Sirlin beschrijft in zijn boek, Playing to Win, een lijst eigenschappen van spelers om competitieve spellen te winnen: ‘familiarity with tournaments’, ‘deep knowledge of the game’, ‘love of the game’, ‘mental toughness’,  ’mental attitude toward winning, losing, improving’, ‘technical skill’, ‘adaptability (versus planning)’, ‘knowledge/ability in other games of the genre’, ‘yomi’ and ‘appraisal’.

Sommige strips zijn leuk omdat problemen opgelost worden met kracht (Hulk), en anderen leuk doordat zij opgelost worden met redeneren (Silver Surfer)

Kritisch analyseren

Ik vond geen van deze lijsten compleet, dus ik heb ze als het ware aan elkaar gebreid en dingen toegevoegd. In plaats van een lijst te maken van soorten uitdagingen, heb ik een lijst gemaakt van ‘vermogens’ die een speler nodig heeft om die uitdagingen aan te gaan. Dit omdat ik vond dat uitdagingen een reflectie moeten zijn van wat spelers kunnen of graag doen, en niet andersom. Ik zal achter elke een handvol spellen noemen waar ze een prominente rol hebben. Ik heb ook sporten genoemd, want ik merk dat de grenzen tussen een computerspel en een ‘mensspel’ door nieuwe technologie vervagen. Het lijst gaat van lichamelijke vermogens tot intellectuele vermogens tot sociale vermogens. Het is ook misschien is het niet af want ik heb een paar twijfelgevallen; ik nodig iedereen uit om iets aan toe te voegen of mijn keuzes te nuanceren. Met dit lijstje hoop ik mijzelf, en de lezers hiervan, kritischer te maken tegenover spellen, om ze beter te begrijpen, waarderen en misschien zelfs maken.

Kracht: Schaatsen, Gewichtheffen, Worstelen, Hardlopen

Behendigheid: Darten, Golf, Jenga, Eyetoy: Play, Blazblue, Guitar Hero, Battletoads

Reflexen: Trefbal, Dragon’s Lair, Unreal Tournament, Voetbal, Ninja Gaiden

Geheugen: Memory, Kuhhandel, Schaken, Space Channel 5, Schaken

Ruimtelijke Berekeningen: Guilty Gear, Gran Turismo, Bomberman, Starcraft, Super Meat Boy

Numerieke Berekeningen: Advance Wars, Monopoly, Magic: The Gathering, Middle-Earth PBM, Final Fantasy

Redeneren: Zork, Maniac Mansion, Phoenix Wright, Out of this World, Deus Ex, Wario Ware

Scherpzinnigheid: Poker, Yomi, Soul Calibur, Imperial 2030

Uitdrukken: Pictionary, Façade, Diplomacy, Scribblenauts

Twijfelgevallen: Creativiteit (Minecraft), Alertheid (Shinobi), Kennis (Dark Souls), Uithoudingsvermogen (La La Land 4)